Piyasalara yönelik karamsar öngörüleri nedeniyle “Dr. Kıyamet” lakabıyla anılan ekonomist Nouriel Roubini, yatırım ortamına ilişkin olumlu beklentisini korurken ABD ekonomisinin karşı karşıya olduğu önemli tehditlere dikkat çekti. Roubini’nin değerlendirmelerinde İran savaşı, artan tahvil getirileri ve olası borsa düzeltmesinin de aralarında bulunduğu dört ana risk öne çıktı.
2008 küresel finans krizini önceden öngörmesiyle tanınan Roubini, Bloomberg’e yaptığı açıklamada devam eden İran çatışması, yükselişini sürdüren tahvil getirileri ve piyasalarda yaşanabilecek bir düzeltmeyi başlıca riskler arasında gösterdi.
Buna karşın ekonomistin, teknoloji şirketlerinin yapay zekâ altyapısına yönelttiği milyarlarca dolarlık harcamalara dikkat çekerek bu yatırımların sağlayabileceği verimlilik kazanımları konusunda iyimserliğini sürdürdüğü belirtildi.
Roubini’nin dikkat çektiği 4 risk
1. Hürmüz Boğazı ve petrol akışı riski
Roubini, Basra Körfezi üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatında yaşanan kesintilerin piyasalar açısından önemli bir tehdit oluşturduğunu değerlendirdi.
İran savaşının başlamasının ardından petrol arzındaki aksaklıkların piyasalarda baskı yarattığı ve ham petrol fiyatlarının yılın ilk döneminde sert biçimde yükseldiği belirtildi. Petrol fiyatları savaş sırasında ulaştığı zirveden geri çekilmiş olsa da Roubini, çatışmaların sürmesi ve petrol stoklarının azalması halinde fiyatların yeniden tırmanabileceği konusunda uyardı.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin, enflasyon ve ekonomik büyümeye yönelik kaygıları artırarak hisse senetleri başta olmak üzere riskli varlıklar üzerinde baskı oluşturabileceği ifade edildi.
Uluslararası gösterge niteliğindeki Brent petrolün, ABD ile İran’ın yeni saldırılar düzenlediği hafta yüzde 6 değer kazandığı aktarıldı. ABD Enerji Bilgi İdaresi’nin (EIA) son verilerine göre, ABD Stratejik Petrol Rezervi’ndeki ham petrol miktarının da geçen ay 43 yılın en düşük seviyesine indiği bildirildi.
2. İran çatışmasının büyüme ihtimali
Roubini’nin bir diğer endişesinin ise İran’daki çatışmaların ABD’de bu yıl gerçekleştirilecek ara seçimlerin ardından daha da tırmanması olduğu belirtildi.
Ekonomist, ABD Başkanı Donald Trump’ın siyasi mirasına ilişkin kaygılarının yönetimin savaş politikasını etkileyebileceğini ve İran’a yönelik askeri baskının artırılmasına neden olabileceğini savundu.
Roubini bu riski, “Temsilciler Meclisi’ni kaybederlerse ve o da savaşı kazanmaya çalışmak için İran’ı bombalamaya başlarsa, bu her zaman bir risk.” sözleriyle değerlendirdi.
3. Tahvil getirileri daha da yükselebilir
Roubini, kamu bütçe açıklarına ilişkin artan endişelerin ve ihtiyaç duyulan “mali konsolidasyonun” tahvil getirileri üzerinde yukarı yönlü baskı yaratabileceğini söyledi.
Ekonomist, mali düzenlemelerin hayata geçirilmemesi halinde tahvil getirilerinin yükselerek ekonomik aktivite üzerinde baskı oluşturabileceğini ve iç talebin bir bölümünü dışarıda bırakabileceğini belirtti.
ABD tahvil piyasasının, bütçe açığının sürdürülemez boyutlara ulaşabileceği ve enflasyonun uzun süre yüksek seyredeceği endişeleri nedeniyle baskı altında olduğu ifade edildi.
Tahvil getirilerindeki yükselişin, yatırımcıların devlet tahvillerini taşımak karşılığında daha yüksek getiri talep etmesinden kaynaklanabileceği, bunun yanında faiz ve enflasyon beklentilerinin de getirilerin yönünde belirleyici olduğu kaydedildi.
4. Borsalarda yüzde 7,35’lik düzeltme ihtimali
Yatırım görünümü konusunda iyimser mesajlar vermesine rağmen Roubini, hisse senedi piyasalarında bir düzeltme yaşanabileceği uyarısında da bulundu.
“Bazı düzeltmeler yaşanabilir.” diyen Roubini, mevcut yapay zekâ yükselişinin bir piyasa balonuna dönüştüğü görüşünü ise paylaşmadı.
Ekonomist, aşağı yönlü risklerin her zaman var olduğunu ancak dünya ekonomisinin gerçek anlamda küresel bir yatırım patlamasının içerisinde bulunduğunu belirtti.
Tahvil getirilerinin yüksek seviyelerini koruması ve piyasaların mevsimsel açıdan daha zayıf bir döneme girmesi nedeniyle başka ekonomistlerin de olası bir piyasa düzeltmesine ilişkin kaygılarını dile getirdiği aktarıldı.
Business Insider tarafından aktarılan Bank of America analizine göre, S&P 500 endeksi 1928’den bu yana ağustos-ekim döneminde ortalama olarak en zayıf üç aylık performansını sergiliyor. Endeksin düşüş kaydettiği yıllarda bu dönemdeki ortalama düzeltmenin ise yüzde 7,35 seviyesinde olduğu bildirildi.
Roubini’nin yapay zekâ iyimserliği sürüyor
Tüm bu risklere rağmen Roubini’nin piyasalara ilişkin tablosunun tamamen karamsar olmadığı belirtildi.
Ekonomistin olumlu beklentilerinin önemli ölçüde yapay zekâ yatırımlarındaki güçlü artışa dayandığı ifade edildi. Teknoloji şirketlerinin yapay zekâ altyapısına milyarlarca dolar aktardığı, söz konusu yatırımların sağlayacağı verimlilik artışlarının ise genel yatırım görünümünü destekleyebileceği kaydedildi.
Bu çerçevede Roubini, önemli risklerin varlığını koruduğu ancak yapay zekâ öncülüğündeki yatırım atağının piyasalar için iyimserliğin güçlü dayanaklarından biri olmaya devam ettiği bir görünüm öngörüyor.
