Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Al Jazeera’ye verdiği röportajda Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarına ilişkin beklentisini yineledi. ABD Başkanı Donald Trump’tan bu konuda söz aldığını belirten Erdoğan, verilen sözün yerine getirilmesini beklediklerini söyledi.
Erdoğan, röportajında F-35 başlığının yanı sıra Mısır’ın Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na katılım ihtimali, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, Avrupa Birliği ile ilişkiler, Suriye, Gazze, Lübnan, Sudan ve Libya’ya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Erdoğan’dan F-35 mesajı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump’tan F-35 savaş uçakları konusunda bir söz aldığını ve bu sözün yerine getirilmesini beklediğini ifade etti.
Türkiye, Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini teslim almasının ardından 2019 yılında çok uluslu F-35 programından çıkarılmıştı. Washington yönetimi, S-400 sisteminin F-35’in hassas teknolojisini tehlikeye atabileceğini savunmuştu.
Geçen ay Ankara’da düzenlenen NATO zirvesinde Erdoğan’ın yanında açıklama yapan Trump, yönetiminin Türkiye’nin S-400 alımı nedeniyle Aralık 2020’de uygulanan CAATSA yaptırımlarını kaldıracağını ve Türkiye’nin F-35 programına yeniden dönmesini kesinlikle değerlendireceğini söylemişti.
Ancak Türkiye’ye olası F-35 satışı ABD Kongresi’nde dirençle karşılaşmaya devam ediyor. 2020’de kabul edilen bir yasa, Türkiye’nin S-400 sistemini elinde bulundurduğu sürece Pentagon’un Türkiye’ye F-35 transfer etmesini yasaklıyor.
Mısır Mekke anlaşmasına katılabilir
Erdoğan, Mısır’ın Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında kısa süre önce imzalanan ortak savunma anlaşmasına katılmasının mümkün olduğunu söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın yeni üyelere açık olduğunu belirterek, Mısır’ın katılımının anlaşmanın gelecekte genişletilmesine yönelik seçenekler arasında bulunduğunu ifade etti.
Erdoğan, anlaşmanın taraf ülkelerden herhangi birinin dış saldırıya uğraması halinde imzacı ülkeleri ortak adımlar atmakla yükümlü kıldığını belirterek, “Bu anlaşma dünyaya önemli bir mesaj gönderdi” dedi.
Mekke Paktı olarak da bilinen anlaşma, 7 Ağustos Cuma günü Mekke’de Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman ve Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif tarafından imzalanmıştı.
Anlaşma, üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış bir saldırı olarak kabul edilmesini öngörüyor. Analistler, bu kolektif caydırıcılık hükmünü NATO’nun 5. Maddesi’ne benzetirken, İslamabad’daki yetkililer anlaşmanın NATO’nun eşdeğeri ya da belirli bir ülkeye yönelik yapı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtmişti.
Hürmüz Boğazı Ankara’nın öncelikleri arasında
Erdoğan, röportajında Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimlere de değindi. Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının Ankara açısından öncelik taşıdığını belirten Erdoğan, boğazın sürekli kapalı kalmasının kimsenin çıkarına olmadığını ifade etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, bölgedeki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik arabuluculuk çabalarında Katar’ın önemli rol oynadığını söyledi.
AB üyeliği artık öncelik değil
Avrupa Birliği ile ilişkilere de değinen Erdoğan, AB’nin Türkiye’yi üyeliğe kabul etmeye istekli görünmediğini belirtti.
Erdoğan, AB üyeliğinin Ankara açısından artık öncelik olmadığını ifade ederek, bu durumun sonucunda Avrupa’nın kaybeden taraf olacağını söyledi.
Suriye’ye ziyaret mesajı
Erdoğan, Türkiye’nin komşularını bölgesel karışıklıklarla yalnız bırakmayacağını belirterek, özellikle Suriye, Gazze ve Lübnan’a dikkat çekti.
Türkiye’nin Suriye’de istikrarın sağlanmasını desteklemek amacıyla elinden gelen her şeyi yapacağını belirten Erdoğan, ülkeyi ziyaret etmeyi planladığını söyledi.
Erdoğan, Suriye Kürtlerinin “barış ve istikrardan pay alacağını” ifade ederek, Türkiye’nin Kürt topluluklarıyla ilişkilerini güçlendirmeye ve bölgedeki haklarını korumaya devam edeceğini belirtti.
Gazze ve Lübnan değerlendirmesi
Gazze’ye ilişkin değerlendirmesinde Erdoğan, Türkiye’nin “Gazze’yi yalnız bırakamayacağını” ve destek sağlamak için gerekeni yapacağını söyledi.
Hamas’ın taahhütlerini iyi niyetle yerine getirdiğini belirten Erdoğan, İsrail’in ise savaşı sürdürdüğünü ifade etti.
Lübnan’a da değinen Erdoğan, İsrail’in devam eden saldırılarının Ankara açısından ciddi bir endişe kaynağı olduğunu söyledi. Erdoğan, Donald Trump’ın Türkiye’ye gerçekleştirdiği son ziyarette ABD Başkanı ile Lübnan’daki savaşın sona erdirilmesi gerekliliğini görüştüğünü belirterek, Washington’un çatışmaların sonlandırılmasındaki rolüne dikkat çekti.
Sudan ve Libya mesajı
Erdoğan, Türkiye’nin Sudan’a desteğini sürdüreceğini ve Egemenlik Konseyi Başkanı Abdülfettah el-Burhan ile ilişkilerinin iyi olduğunu belirtti.
Ankara’nın Libya ile ilişkilerinin istikrarlı olduğunu ifade eden Erdoğan, Türkiye’nin Libya’yı terk etmeyeceğini söyledi.
