Geçtiğimiz hafta boyunca piyasaların odağında bulunan ABD tarım dışı istihdam verisi geçen yıl aralıkta 256 bin kişi artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, işsizlik oranı yüzde 4,2’den 4,1’e indi.
Analistler, verilerin, istihdam artışının geçen ay hızlandığını ve iş gücü piyasasının geçen yılı sağlam bir zeminde tamamladığını gösterdiğini belirterek, bunun, Fed’in bu yıl faiz indirimlerine yönelik temkinli yaklaşımını desteklediğini aktardı.
Bununla birlikte istihdam verilerinin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in yılın ilk faiz indirimine haziran ayından önce gitmeyebileceği ihtimali öne çıktı.
Öte yandan, geçen hafta ABD’de enflasyonist baskıların devam edebileceğine dair endişelerle yükselişini sürdüren ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, istihdam verilerinin ardından yüzde 4,79 ile Ekim 2023’ten bu yana en yüksek seviyesini görmesi sonrasında yüzde 4,78 seviyesinde dengelendi.
Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyede seyreden ve haftayı yüzde 0,7 yükselişle 109,7 seviyesinden tamamlayan dolar endeksindeki artışa rağmen ABD’de yeniden başkan seçilen Donald Trump’ın izleyeceği ekonomi politikalarının oluşturduğu siyasi belirsizlikle birlikte değerli metaller de yükselişini sürdürdü.
Bununla birlikte Çin Merkez Bankası (PBoC), altı aylık aranın ardından kasım ayında yeniden başladığı altın alımlarını aralık ayında da sürdürdüğünü kaydetti.
Kurumsal tarafta ise Kanadalı madencilik şirketi Barrick Gold, yaptığı açıklamada, Mali’deki Loulo-Gounkoto madencilik kompleksindeki faaliyetlerini önümüzdeki haftalarda yeni nakliye kısıtlamalarının ardından geçici olarak askıya almak zorunda kalacağını kaydetti. Şirket, Mali’deki Loulo-Gounkoto maden kompleksindeki mevcut altın stokuna karşı geçici haciz kararı çıkarıldığını, bunun da ihracatı engellediğini ve normal operasyonları aksattığını belirtti.
Bu gelişmeler ile birlikte ons bazında fiyatlar geçen hafta altında yüzde 2, gümüşte yüzde 2,5, paladyumda ve platinde yüzde 2,9 arttı.
Dünyanın en büyük bakır üreticisi olan Şili’nin devlet madencilik şirketi Codelco’nun bakır üretimi, kasım ayında yaklaşık yüzde 17 artış gösterdi. Bu artış, ülkedeki toplam bakır üretimini yaklaşık yüzde 10 artırdı.
Analistler ise baz metallerdeki fiyatlamalarda ana etkenin özellikle Çin’deki talep olduğunun altını çizdi.
Baz metallerde tezgah üstü piyasada geçen hafta fiyatlar libre bazında bakırda yüzde 5,4, alüminyumda yüzde 3,3, nikelde yüzde 3 ve kurşunda yüzde 1,5 artarken, çinkoda yüzde 1 azaldı.
ABD’den Rusya’ya enerji yaptırımı
Enerji tarafında ise geçen hafta ABD yönetimi, Rusya’nın büyük petrol üreticilerinden Gazprom Neft ve Surgutneftegas’ı, 180’den fazla gemiyi, çok sayıda petrol tüccarını, petrol sahası hizmet sağlayıcısını ve enerji yetkilisini yaptırım listesine ekledi.
ABD Hazine Bakanlığı, Rusya’nın petrol üretimi ve ihracatını hedef alan yaptırımların yoğunlaştırıldığını açıkladı.
Rusya’nın enerjiden elde ettiği gelirleri azaltmaya yönelik G7 taahhüdünü yerine getirmek üzere kapsamlı adımlar atıldığı belirtilen açıklamada, ülkenin iki önemli petrol üreticisi ve ihracatçısı olan Gazprom Neft ve Surgutneftegas ile iştiraklerinin yaptırım listesine alındığı bilgisi verildi.
Ayrıca, ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, Rusya’ya yönelik yaptırımlar kapsamında sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimi ve ihracatıyla ilgili faaliyet gösteren yaklaşık 80 kuruluş ve kişiye de yaptırım uygulandı.
Kurumsal tarafta ise Küresel enerji devi BP, blok operatörü Oil and Natural Gas Corp’un perşembe günü yaptığı açıklamaya göre, Hindistan’ın batı kıyısındaki en büyük sahasında on yıllık bir sözleşme kapsamında petrol üretimini yüzde 44, gaz üretimini ise yüzde 89 oranında artırma sözü verdi.
ABD’li petrol rafinerisi Phillips 66, Ares destekli boru hattı operatörü EPIC NGL’den çeşitli boru hatları ve dağıtım sistemlerini 2,2 milyar dolarlık nakit bir anlaşmayla satın alacağını duyurdu.
Enerji şirketi Centrica, yaptığı açıklamada, soğuk hava dalgasının etkisiyle Britanya’nın gaz depolama seviyelerinin endişe verici derecede düştüğünü ve depolarda bir haftadan az yetecek kadar gaz kaldığını vurguladı.
Fransız petrol devi TotalEnergies, Irak’ta bir gaz işleme tesisi inşa etmeye başladığını duyurdu. ArtawiGas25 adlı tesis, şu anda yakılarak boşa harcanan Ratawi sahasından günde 50 milyon fitküp gaz işleyecek.
Bu gelişmelerle beraber Brent petrolün varil fiyatı haftayı yüzde 3,7 ve New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 12,1 artışla tamamladı.
Arjantin’de kuraklık riski
Tarım gurubunda ise Çin Tarım Bakanlığının yaptığı açıklamaya göre, gıda güvenliğini sağlama çabaları kapsamında yeni soya fasulyesi ve mısır çeşitlerinin geliştirilmesi hızlandırılacak, temel tahıl ve yağlı tohumlarda verim artışına önem verilecek.
Arjantin’de de La Nina kaynaklı ocak ortasına kadar sürmesi beklenen kuraklık, soya fasulyesi veriminin üst üste altıncı sezonda da düşme olasılığını büyük ölçüde artırıyor. 2023’te de kuraklık soya hasadına zarar vermişti.
Kurumsal tarafta ise Endonezya’nın gıda tedarik şirketi Bulog, geçen hafta pazartesi günü yayımladığı verilere göre, 2024’teki 1,27 milyon tonluk iç pirinç tedarik hedefini bu yıl iki katından fazla artırarak 3 milyon tona çıkardı.
Bu gelişmelerle birlikte geçen hafta Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 0,3, mısırda yüzde 4,4, soya fasulyesinde yüzde 3,4 ve pirinçte yüzde 3,8 arttı.
Gana’da aralık ayında kakao alımları, devlet pazarlama kurulundan kaynaklanan seçimle ilgili ödeme gecikmeleri ve ihracatçıların finansman sıkıntıları nedeniyle düştü. Çiftçiler ve alıcılar, bu gecikmelerin kaçakçılığı artırabileceğinden endişe ettiklerini söyledi.
ABD’de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange’de libre bazında fiyatlar, şekerde yüzde 2,8 azalırken, kahvede yüzde 1,6 ve pamukta yüzde 1,2 arttı. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 5,9 azalışla tamamladı.
