Amerikan borsalarında bu haftanın en kritik konuları istihdam ve ticaret savaşları olacak gibi gözüküyor. İstihdam verileri ABD’nin faiz rotası için kritik bir veri olarak öne çıkıyor. Öte yandan uluslararası ticaret cephesinde ise gündem oldukça sıcak.
ABD’de bu hafta açıklanacak istihdam verileri beklenenden daha yavaş gelirse, piyasaların potansiyel faiz indirimlerine ilişkin umutları bir kez daha canlanabilir. ABD Merkez Bankası’nın (FED) geçen hafta çarşamba günü politika faizlerini sabit tutmuş ve para politikasında ‘bekle ve gör’ bakış açısını benimsemişti. İstihdamın yavaşlaması ise FED’in yeniden piyasaları destekleyen faiz indirimi politikalarına geri dönmesine sebep olabilir. Dolayısıyla istihdam piyasasının yavaşlaması bir anlamda Amerikan borsaları için rallinin devamı anlamını da taşıyor.
Bu arada Beyaz Saray’dan cumartesi günü yapılan açıklamaya göre, ABD Başkanı Donald Trump salı günü itibariyle Kanada, Meksika ve Çin’e gümrük vergisi tarifeleri uygulayacağını bildirdi. Buna göre, ABD Kanada ve Meksika’dan yapılan ithalattan %25, Kanada’dan gelen enerji ürünlerine %10 ve Çin’den için %10 tarifeyle ek gümrük vergisi alacak.
Beyaz Saray’dan gelen açıklamalar Trump’ın gümrük vergilerini devletlerarası anlaşamlarda pazarlık için koz olarak kullanacağı veya kademeli bir gümrük vergisi anlayışını tercih edeceği gibi senaryoları boşa çıkardı. Gümrük vergileri açıklamalarının ardından her 3 ülke de misilleme yapacağını açıkladı.
Rabobank’in Kıdemli ABD Stratejisti Philip Marey, “Trump piyasaların ve medyanın kendi kendine oluşturduğu, gümrük vergisi tarifelerinin ciddiye alınmaması gerektiği yönündeki illüzyonu sona erdirdi. Göreve başlamasından bu yana sadece üç hafta geçti, Kanada, Meksika ve Çin’e yönelik tarifeleri yükseltti” açıklamasında bulundu.
‘Ticaret savaşı’ haberlerinin ardından ABD’de vadeli piyasalarda sert düşüş söz konusu. ABD borsalarının üç büyük endeksinde de vadeli işlemlerde yüzde 1’in üzerinde düşüş gözlemleniyor.
İstihdam verileri FED’in yönünü belirleyecek
FED yönetimi geçen hafta eylül ayındaki faiz indiriminden bu yana ilk kez politika faizlerini sabit tuttu. FED’in politika faiz oranları %4,25 ila %4,5 aralığında tutuluyor.
FED Başkanı Jerome Powell harekete geçmenin ‘acelesi olmadığını’ ancak daha iyi bir istihdam piyasası veya enflasyon kanadından gelecek iyi haberlerin merkez bankasını daha erken harekete geçirebileceğini söyledi. Yatırımcılarsa cuma günü açıklanacak olan ocak ayı istihdam raporuna kilitlendi. Zira söz konusu rapor hem istihdam piyasası hem de enflasyon hakkında yeni ipuçları sağlayabilir.
MarketWatch’un haberine göre Comerica Bank’in Baş Ekonomisti Bill Adams, ocak ay istihdam raporunun ABD’nin birçok bölgesinde hava koşullarındaki ani bozulma nedeniyle beklenenden yumuşak olabileceğini söyledi.
Wall Street Journal anketine göre, ekonomistler aralık ayında 256 bin artan ABD istihdamına ocak ayında yaklaşık 175 bin yeni istihdamın ekleneceğini tahmin ediyor. Ankete göre ekonomistler işsizlik oranının %4,1 olacağını ve aralık ayı ile aynı kalacağını öngörüyor.
Adams konuyla ilgili açıklamasında ocak ayı istihdam raporunun beklenenden daha zayıf çıkması durumunda bu yılki faiz indirimleri hakkındaki tartışmaların yeniden alevlenebileceğini belirtiyor.
CME FedWatch göstergesine göre, vadeli piyasalardaki yatırımcılar faizlerin bu yıl en az bir kez düşürülmesi ihtimalini %89 olarak fiyatlıyor.
MW haberine göre, araştırma firması The Sevens Report’un Kurucu Başkanı Tom Essaye faiz indirimlerinin devam etmesinin borsalardaki boğa piyasası için önemli bir destek olduğunu belirtiyor.
ABD borsaları geçen haftayı teknoloji hisselerindeki satış dalgasının liderliğinde düşüşle tamamladı. Düşüşlerin sebebi ise Çinli yapay zeka girişimi DeepSeek’in ucuz yapay zeka modellerinin mümkün olduğunu gösteren modelini kullanıma sunmasıydı.
US Bank Yatırım Stratejisti Thomas Hainlin bu yıl ABD borsaları için temkinli bir iyimserliğe sahip olduğunu belirtiyor. Hainlin, “Bana kalırsa bu yıl FED’in neler yapabileceğine bağlı olarak faiz oranlarında çok daha az volatilite görebileceğimiz bir dönem olacak” açıklamasında bulundu. Baş stratejist bu durumun son birkaç yıla göre çok daha farklı bir piyasa zemini sağladığını belirtti.
FED yönetimi 2020 pandemisinin ardından görülen enflasyonu düşürmek için 2022 yılında politika faizini artırmaya başlamış ve Ağustos 2023’ten Ağustos 2024’e kadar faizleri %5,25 ila %5,5 aralığında sabit tutmuştu.
Hainlin, “Sadece büyümenin iyi olduğu bir ortama sahibiz. Faiz oranları ve enflasyon nispeten istikrarlı görünüyor. Yine de bu tablonun hâlâ hisse senetleri için oldukça güçlü bir fiyat potansiyeli zemini olduğunu düşünüyoruz” ifadelerine yer verdi.
Baş stratejiste göre, yatırımcılar istihdam raporu içerisinde enflasyon için önemli bir faktör olarak görülen ücret maliyetlerine de çok dikkat etmeli. Hainlin, “Artan ücret maliyetlerinin FED’in faiz oranlarını sabit tutma kararında etkili olduğunu düşünüyorum” dedi. Hainlin, FED’in faiz oranlarını tekrar düşürmeyi değerlendirmesi için, “enflasyonun aşağı yönlü bir yola geri döndüğüne dair yüksek düzeyde bir güvene sahip olmaları gerektiğini” söyledi.
Standard Chartered ekonomistlerine göre, özellikle Trump’ın göç konusundaki baskısı sonucu 2025’te istihdam artışında beklenenden çok daha keskin bir gerileme ortaya çıkabilir. Ekonomistler, 2024’te tarım dışı maaş istihdam büyümesinin üçte ikisinin belgesiz göçmenler tarafından yönlendirildiğini tahmin ediyor.
