NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska, Türkiye’nin NATO Nezdinde Daimi Temsilcisi Büyükelçi Basat Öztürk ile birlikte Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) ve Avrupa İş Zirvesi (EBS) işbirliğiyle Brüksel’de düzenlenen Türkiye-AB İş Zirvesi kapsamındaki “NATO ve Avrupa: Ankara Zirvesinin Ardından Güvenlik Mimarisi” başlıklı oturumda konuştu.
Lahey Zirvesi’nde savunma harcamalarına ilişkin verilen taahhütlerin 7-8 Temmuz’da Ankara’da yapılan NATO Zirvesi’nde somut kabiliyetlere dönüştürülmesinin ele alındığını belirten Shekerinska, Avrupalı müttefikler ile Kanada’nın sorumluluklarının arttığını söyledi.
Shekerinska, Avrupalı müttefikler ile Kanada’nın 2025 ve 2026’da savunmaya ilave 250 milyar dolardan fazla kaynak ayırdığını aktararak, bunu “son yıllarda büyük ölçüde değişen güvenlik ortamına verilen rasyonel bir yanıt” olarak nitelendirdi.
İttifak içinde yük paylaşımının, NATO’nun kuruluşundan bu yana gündemde olduğuna işaret eden Shekerinska, Ankara’da savunma harcamalarının yanı sıra sözleşmelerin ve savunma alanındaki işbirliğinin de arttığını, yaklaşık 50 milyar dolarlık sözleşmenin duyurulduğunu ve imzalandığını dile getirdi.
Shekerinska, asıl hedefin yalnızca harcamaları artırmak değil, bu kaynaklarla ihtiyaç duyulan kabiliyetleri elde etmek olduğunu vurguladı.
Ankara Zirvesi’nde öne çıkan mesajlardan birinin; “daha güçlü bir İttifak içinde daha güçlü bir Avrupa” olduğunu belirten Shekerinska, Avrupalı müttefikler ile Kanada’nın özellikle konvansiyonel caydırıcılık alanında daha fazla sorumluluk üstleneceğini ifade etti.
Hibrit tehditler
Hibrit tehdit ve saldırıların da diğer tehditler kadar tehlikeli olabileceğini dile getiren Shekerinska, Rusya’nın giderek daha pervasız ve tehlikeli eylemlere başvurduğunu vurguladı.
Shekerinska, Rusya’nın son aylarda savaş alanında kayda değer bir üstünlük sağlayamadığını ve her ay 40 binden fazla asker kaybettiğini, buna rağmen Ukrayna’da kritik altyapıya yönelik saldırılar, hava sahası ihlalleri, sabotaj, kundaklama ve suikast tehditleri gibi hibrit faaliyetlerle müttefiklerin Ukrayna’ya desteğini kesmeyi hedeflediğini anlattı.
Genel Sekreter Yardımcısı Shekerinska, “Bu nedenle NATO’nun sakinliğini korumaya devam edeceğini söylüyoruz çünkü askeri açıdan üstün olduğumuzu, daha güçlü olduğumuzu biliyoruz. Yolumuza devam edeceğiz. Bu, yatırımları sürdürmek ve sahip olduğumuz teknolojik üstünlüğü, avantajı korumak anlamına geliyor.” dedi.
Shekerinska, Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesinin önemini vurgulayarak, Rusya’nın bu desteği zayıflatarak stratejik zafer elde edemeyeceğinin gösterilmesi gerektiğini kaydetti.
Ukrayna’daki savaşın, savunmada teknolojinin önemini ve yenilik süreçlerinin hızlandığını ortaya koyduğunu belirten Shekerinska, veri odaklı savunma çözümlerinin giderek daha belirleyici olacağını söyledi.
Shekerinska, “Bu nedenle savunma sanayisi hakkında çok konuştuk. Türk savunma sanayisinde de mükemmel örneklerimiz var. Çünkü burada yalnızca son birkaç yıldır değil, daha uzun süredir adeta bir sanayi devrimine tanık oluyoruz.” diye konuştu.
Yapay zeka temelli çözümler ve insansız hava araçlarına karşı geliştirilen sistemlerin önemine değinen Shekerinska, savunma sanayisindeki yenilikçiliğin korunması için şirketlerin işbirliği yapabilmesinin gerekli olduğunun altını çizdi.
Shekerinska, bu kapsamda ticaretin ve işbirliğinin önündeki engellerin mümkün olduğunca azaltılmasını, Atlantik’in iki yakasındaki savunma sanayilerinin yanı sıra AB üyesi olmayan müttefiklerin kapasitelerinden de yararlanılmasını desteklediklerini ifade etti.
Asya-Pasifik ülkeleriyle de yakın işbirliği yürüttüklerini aktaran Shekerinska, toplam üretim kapasitesinin henüz hedeflenen seviyeye ulaşmadığını söyledi.
Shekerinska, Ankara Zirvesi’nde imzalanan sözleşmelerin yanı sıra üretim kapasitesinde 38 milyar dolarlık artış görüldüğünü, uzun süreli çatışmalarda sanayi kapasitesinin stratejik avantaj sağladığını ifade etti.
Karadeniz’deki durum
Karadeniz’deki gelişmelere de değinen Shekerinska, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin sabah saatlerinde Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova ile görüştüğünü ve müttefiklerin soruşturmanın ilerlemesi için ilave destek sağladığını aktardı.
Shekerinska, Ukrayna’nın savunma savaşı yürüttüğünü, yaşananların Rusya’nın Ukrayna’ya saldırma kararının sonucu olduğunu söyledi.
NATO’nun yalnızca Karadeniz’e değil, Kuzey Kutbu’ndan Karadeniz’e uzanan doğu kanadının tamamına odaklandığını ifade eden Shekerinska, bu alandaki çalışmaların sürdüğünü sözlerine ekledi.
