Öğrenci affına ve yükseköğretime ilişkin düzenlemeleri içeren “Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yükseköğretim Kurulu’ndan (YÖK), kanunun detaylarına ilişkin yapılan yazılı açıklamaya göre, düzenlemeyle, yükseköğretim kurumlarında çeşitli nedenlerle öğrencilik hakkını kaybedenlere yeniden öğrenime dönme imkanı sağlandı.
Bu kapsamda, hazırlık, intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü öğrenim kademelerini kapsayan düzenlemeden, kanunda belirtilen istisnalar dışında kendi isteğiyle ilişiğini kesenler de yararlanabilecek.
Kanunda açıkça istisna tutulan durumlar dışında, kendi isteğiyle ilişiğini kesenler dahil olmak üzere her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilen öğrenciler yeniden üniversiteye dönebilecek. Bir yükseköğretim programını kazandığı halde kayıt yaptırmayanlar da yeniden öğrenim hakkından yararlanabilecek.
Başvuru için 4 ay süre tanındı
Öğrencilerin yeniden öğrenim hakkından yararlanabilmeleri için kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde başvuru yapmaları gerekiyor. Başvurular, öğrencinin ilişiğinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandığı yükseköğretim kurumuna yapılacak. Düzenlemeden yararlanan öğrenciler, 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek.
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar da düzenlemeden yararlanabilecek. Bu kapsamdaki kişilerin, terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları gerekiyor.
Yeniden öğrenime başlayanların askerlik ertelemeleri ise 7179 sayılı Askeralma Kanunu çerçevesinde yapılacak.
Yatay geçiş ve açıköğretim imkanı da getirildi
Düzenlemeyle yeniden öğrenci statüsü kazananlara belirli şartları sağlamaları halinde yatay geçiş imkanı da tanınıyor. Buna göre öğrenciler, ÖSYS/YKS puanlarının giriş yılı itibarıyla aynı veya farklı bir diploma programının aynı türden taban puanına sahip olması halinde bu programlardan birine yatay geçiş talebinde bulunabilecek.
Farklı bir diploma programından yatay geçişle kabul edilecek öğrenci sayıları, ilgili programa kayıtlı öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziki koşulları dikkate alınarak belirlenecek.
Düzenlemeden yararlanarak bir yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsü kazananlar, başvurmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açıköğretim ön lisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer programlara yatay geçiş yapabilecek. Bu geçişe ilişkin usul ve esasları belirlemeye YÖK yetkili olacak.
Bazı suçlardan mahkum olanlar kapsam dışı
Geniş bir öğrenci grubuna yeniden öğrenim hakkı tanıyan düzenleme, bazı istisnalar da içeriyor. Terör suçu, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkum olanlar düzenlemeden yararlanamayacak.
Sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler, kayıt sırasında sahte belge verenler ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda belirtilen suçlar ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler de kapsam dışında tutulacak.
Polis, Jandarma, Sahil Güvenlik ve MSÜ kapsam dışı
Anayasa’nın 132’nci maddesi uyarınca özel kanun hükümlerine tabi olan Polis Akademisi ile buna bağlı eğitim öğretim kurumları, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile buna bağlı eğitim öğretim kurumları, Milli Savunma Üniversitesine (MSÜ) bağlı Harp Okulları, Astsubay Meslek Yüksekokulları ve enstitüler kapsam dışında tutuldu.
Milli Savunma Bakanlığı, Polis Akademisi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına başka yükseköğretim kurumlarında öğrenim görmekte iken ilişiği kesilen öğrenciler hakkında da düzenleme hükümleri uygulanmayacak.
Azami öğrenim süresini dolduran son sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı
Kanunla, öğrenci affından bağımsız olarak 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 44’üncü maddesinde de önemli bir değişiklik yapıldı. Buna göre azami öğrenim süresi sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için intörn eğitimi dönemi hariç son sınıfta bulunan öğrencilere, başarısız oldukları veya alamadıkları teorik ve uygulamalı bütün dersler için iki ek sınav/tekrar hakkı verilecek.
Teorik ve uygulamalı derslerden başarılı olmuş ancak uygulamalı eğitime veya intörn eğitimine başlamamış, eğitimini tamamlamamış ya da başarısız olmuş öğrencilere ise uygulamalı/intörn eğitimlerini tamamlama imkanı tanınacak. Buna karşılık azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı verilmeyecek. Söz konusu düzenlemelerin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları YÖK tarafından belirlenecek.
“Hiçbir gencimizin hayalinin yarım kalmasını istemiyoruz”
Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, söz konusu kanun ile yükseköğretimde kapsamlı bir öğrenci affı düzenlemesinin hayata geçtiğini belirtti.
Hazırlık ve intibak dahil olmak üzere ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeylerde yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen öğrenciler ile bir programı kazanarak kayıt hakkı elde ettiği halde kayıt yaptıramayan gençlere, kanunda belirtilen şartlar çerçevesinde yükseköğretime yeniden dönme imkanı sunulduğunu aktaran Özvar, düzenlemeden yararlanabilecek öğrencilerin dört ay içinde ilgili yükseköğretim kurumlarına başvurarak 2026-2027 akademik yılında öğrenimlerine yeniden başlayabileceklerini kaydetti.
Düzenlemenin yükseköğretimle bağı çeşitli nedenlerle kopan öğrenciler için önemli bir fırsat sunduğunu, eğitim yolculuğunun beklenmedik sebeplerle kesintiye uğrayabileceğini kaydeden Özvar, “Hiçbir gencimizin hayalinin yarım kalmasını istemiyoruz. Öğrencilerimizi yeniden üniversitelerimizde görmekten büyük mutluluk duyacağız. Hayırlı olsun.” ifadelerini kullandı.
