Çin’de teknoloji şirketlerinin hisseleri, yapay zekâ yatırımlarının beklenen finansal getiriyi sağlayıp sağlayamayacağına yönelik soru işaretleri nedeniyle düşüş yaşıyor. Şangay’da işlem gören teknoloji ağırlıklı STAR 50 Endeksi, temmuz ayında ulaştığı zirvenin yüzde 40’ın üzerinde altına inerken, ülkenin önde gelen batarya üreticilerinden CATL’nin hisseleri de yıl başından bu yana yüzde 37 değer kaybetti.
Yarı iletkenler, yapay zekâ ve diğer ileri teknoloji alanlarında faaliyet gösteren 50 büyük şirketi kapsayan STAR 50 Endeksi’ndeki gerileme, piyasalarda şirketlerin yüksek değerlemelerinin sorgulandığı bir dönemde gerçekleşti.
Yapay zekâ yatırımlarının getirisi tartışılıyor
Çin teknoloji hisselerindeki satışlar, güçlü yükseliş döneminin ardından yatırımcıların kârlarını realize etmeye başlamasıyla hız kazandı. Ancak zamanla piyasalardaki temel endişe, şirketlerin elde ettiği kazançların mevcut piyasa değerlerini haklı çıkarıp çıkaramayacağı noktasına yöneldi.
Çin Piyasa Araştırma Grubu’ndan Benjamin Cavender, ilk etapta değerlemelerdeki düzeltmenin etkili olduğunu, gelinen aşamada ise yapay zekâya ilişkin beklentilerin şirketlerin finansal tablolarına ne ölçüde yansıyacağının sorgulandığını ifade etti.
DeepSeek’in 2025 yılının başlarında öne çıkması, Çinli teknoloji şirketlerinin ABD’li rakipleriyle rekabet edebileceğine yönelik beklentileri güçlendirmişti. Buna karşın, yapay zekâ alanında yapılan yüksek harcamaların ne zaman somut kâra dönüşeceğine dair belirsizlikler yatırımcıların yaklaşımını değiştirdi.
JPMorgan Asset Management Asya-Pasifik Baş Piyasa Stratejisti Tai Hui, yatırımcıların artık daha somut finansal sonuçlar görmek istediğini belirtti. Hui, yapay zekâ şirketlerinin halka arzlarında başlangıçta gözlenen yoğun yatırımcı ilgisinin de zaman içerisinde zayıfladığını dile getirdi.
CATL’nin gelirleri yükseldi, kâr artışı geride kaldı
Çin’in büyük batarya üreticilerinden CATL, üçüncü çeyrekte gelirlerini yaklaşık yüzde 59 artırmasına rağmen net kârını yalnızca yüzde 15 yükseltebildi.
Şirketin küresel pazardaki güçlü konumuna karşın artan rekabet, ürün portföyündeki değişiklikler ile vergi ve indirim düzenlemeleri kârlılık üzerinde baskı yarattı.
Benjamin Cavender, CATL açısından öne çıkan sorunun gelirlerdeki büyüme ile kâr artışı arasındaki belirgin fark olduğunu söyledi. Union Bancaire Privée Kıdemli Hisse Senedi Danışmanı Vey-Sern Ling de birim başına elde edilen kârdaki gerilemenin şirketin kısa vadeli finansal performansını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekti.
Emlak sektöründeki sorunlar ve zayıf tüketim baskıyı artırıyor
Çin ekonomisinde uzun süredir devam eden emlak piyasası sorunları, hane halkının ekonomik güvenini zayıflatıyor. İç tüketimdeki durgunluk ise internet şirketlerinin reklam ve e-ticaret faaliyetlerinden elde ettiği gelirleri sınırlandırıyor.
Vey-Sern Ling, yapay zekâ alanına yönelik harcamaların kısa vadede şirketlerin kârlılığını zorlayabileceğini belirtirken, bu yatırımların uzun vadede ne ölçüde gelir yaratacağının henüz netlik kazanmadığını ifade etti.
Ling, Çin teknoloji hisselerinin değerlemelerinin son birkaç yılın en düşük seviyelerine indiğini belirterek, bu durumun yeni kayıpları sınırlayabileceğini değerlendirdi. Ancak piyasalarda kalıcı bir yükselişi başlatabilecek gelişmelerin henüz belirginleşmediğini de vurguladı.
Çin teknoloji hisselerinde toparlanma için hangi koşullar gerekiyor?
Analistler, Çin teknoloji piyasasındaki şirketlerin ekonomik gelişmelerden aynı ölçüde etkilenmediğine işaret ediyor.
KraneShares Baş Yatırım Sorumlusu Brendan Ahern, Şangay STAR Piyasası’nda bulunan şirketlerin hem Çinli hem de ABD’li teknoloji devlerinin yarı iletken yatırımlarından fayda sağlayabildiğini belirtti. Hong Kong borsasında işlem gören, tüketici odaklı internet şirketlerinin ise Çin’deki iç talep zayıflığından daha fazla etkilendiğini kaydetti.
JPMorgan Asset Management’tan Tai Hui, emlak sektöründeki uzun süreli sorunların hane halkını birikimlerini hisse senetleri yerine nakitte tutmaya yönelttiğini söyledi. Bununla birlikte Hui, düşük hisse değerlemeleri ve uluslararası yatırımcıların Çin piyasalarındaki pozisyonlarının sınırlı olmasının, yeni düşüşlerin boyutunu azaltabilecek unsurlar arasında bulunduğunu değerlendirdi.
Rayliant Global Advisors Başkanı Jason Hsu da ABD teknoloji hisselerinde yaşanan satışların Çin piyasalarındaki kayıpları artırdığını belirtti. Hsu, Amerikan borsalarında olası bir toparlanmanın Çin teknoloji hisselerine de destek verebileceğini ifade etti.
Benjamin Cavender ise Çin teknoloji piyasasında kalıcı bir yükselişin sağlanabilmesi için şirket kârlarının istikrara kavuşması, yapay zekâ yatırımlarının daha belirgin finansal getiriler üretmesi ve iç talebin güçlenmesi gerektiğini dile getirdi.
