Nisan başında Wall Street, adeta bir çocuğun öfke nöbetini andıran bir kriz yaşadı. Yatırımcılar, ABD Başkanı Donald Trump’ın kaotik ticaret savaşının küresel bir durgunluğu tetikleyebileceğinden korkarak ABD varlıklarını hızla elden çıkardı. Hisse senetleriyle tahvillerin aynı anda satılması, Beyaz Saray politikalarına duyulan güvenin ciddi şekilde sarsıldığını ortaya koyuyordu.
Ancak Trump daha sonra geri adım attı. “Karşılıklı tarifeler” olarak adlandırılan uygulamaya 90 günlük bir ara verdi ve ardından Çin’e yönelik tarifeleri azalttı. Yine de birçok ürün, Trump yönetimi öncesine kıyasla daha yüksek vergilere tabi olmaya devam ediyor.
Trump’ın geri adımının ardından ABD borsaları da yön değiştirdi. Son bir ayda ise Wall Street’te tarihi bir ralli yaşandı. S&P 500 Endeksi, yıl içindeki kayıplarını tamamen telafi etti ve 8 Nisan’daki dip seviyesinden bu yana yaklaşık 8 trilyon dolarlık piyasa değeri kazandı. Bu dikkat çekici toparlanma, yatırımcılardaki belirgin rahatlamayı ve Trump’ın geri adımının ardından resesyon endişelerinin azaldığını gösteriyor.
CNN’in haberine göre, yatırım danışmanlığı firması Yardeni Research’ün Başkanı Ed Yardeni, “Piyasalar bir öfke nöbeti geçirip ayak diretti ve istediklerini aldı: Trump’a geri adım attırdı. Trump, adeta sıvı nitrogliserinle oynadığını fark etti ve geri çekilme zamanının geldiğini anladı” dedi.
‘Serbest düşüş anı’
2025’in başındaki satış dalgası, hızı ve şiddeti açısından nefes kesiciydi. CFRA Research’e göre, S&P 500’ün kasım ayındaki zirvesinden yüzde 10 gerileyerek düzeltme bölgesine girmesi sadece 22 gün sürdü. Bu düşüş borsalarda normal bir düzeltme sürecinden çok daha şiddetliydi. Endeks, ayı piyasasına girmekten kıl payı kurtuldu.
Charles Schwab’ın Kıdemli Yatırım Stratejisti Kevin Gordon, “Bu tam anlamıyla bir serbest düşüş anıydı. Yatırımcı hissiyatı panik seviyesine ulaşmıştı” dedi.
Toparlanma da aynı derecede hızlı oldu. 1982’den bu yana borsalardaki en hızlı toparlanma süreci yaşandı. Bespoke Investment Group’a göre, S&P 500’ün yıl başına göre yüzde 15’lik düşüşten tekrar artıya geçmesi sadece 25 işlem günü sürdü.
Negatif beklentilerin hakim olduğu zamanlarda, yatırımcılar şartların değiştiğini ne kadar hızlı fark ederse toparlanma da o kadar hızlı olabiliyor. CFRA Research’ün Baş Yatırım Stratejisti Sam Stovall, “Yatırımcılar, en kötünün geride kaldığını ve paniğe yol açan nedenin büyük ölçüde ortadan kalktığını düşünüyor” dedi.
Piyasadaki bu ani yön değişimleri, en zeki Wall Street uzmanlarının bile zamanlamayı tutturmakta zorlandığını gösteriyor. Bu yüzden Nathan Rothschild’in ünlü sözü hatırlanıyor:
“Sokakları kan götürüyorsa alım zamanı gelmiştir.”
Yatırımcılar yeniden ‘aşırı açgözlülük’ modunda mı?
CNN’in yatırımcı hissiyatını ölçen Korku ve Açgözlülük Endeksi, nisan ayında 100 üzerinden 3 seviyesine düşerek “aşırı korku” kademesine geriledi. Ancak yatırımcıların hissiyatı o zamandan beri ciddi şekilde toparlandı. Endeks şu sıralar “açgözlülük” bölgesinde ve hatta “aşırı açgözlülük” seviyesine doğru ilerliyor.
Ralliyi büyük ölçüde teknoloji sektörü sürüklüyor. Trump yönetimi, cep telefonları ve diğer elektronik ürünleri ülkelere özgü tarifelerden muaf tuttuğu için Apple ve Amazon hisseleri 8 Nisan’daki dip seviyeden %20’den fazla yükseldi. Nvidia hisseleri ise %40’tan fazla değer kazandı.
Ancak yükseliş sadece teknoloji hisseleriyle sınırlı değil. Tüketici harcamaları, sanayi, iletişim hizmetleri ve finans sektörleri de son bir ayda Wall Street’te yükselişe geçti.
Resesyon korkusu hafifliyor
Tarifeler her hafifletildiğinde, ekonomistlerin durgunluk diğer adıyla resesyon tahminleri de düşüyor. JPMorgan Chase ekonomistlerine göre, ABD’nin bir resesyona girme ihtimali artık %50’nin altında. Bu oran, Trump’ın 90 günlük tarife ertelemesinden önce %60’tı.
Goldman Sachs ise ABD-Çin arasındaki ticaret gelişmelerinden önce %45 olarak öngördüğü resesyon ihtimalini %35’e çekti. Polymarket adlı tahmin platformunda ise durgunluk ihtimali %66’dan %39’a geriledi.
Yardeni, “Trump’ın tarifelerinin hem ABD’de hem küresel ölçekte çalkantıya, belirsizliğe ve resesyon riskine yol açabileceğine dair büyük bir endişe vardı. Trump bu sorunun büyümesine izin veremezdi” dedi.
Yatırımcıların yeniden hisse senetlerine yönelmesi için resesyon ihtimalinin sıfır olması gerekmiyor. Stovall, “Sıfır, nasıl hiçbir şey bilmiyorsunuz demekse 10 da her şeyi bildiğiniz anlamına gelir. Wall Street 3’te yavaş yavaş alıma başlar, 5’te ise tam alıma geçer” ifadesini kullandı.
Tarifeler hâlâ çok yüksek
Elbette, ABD ekonomisi tamamen güvende değil. ABD tarifeleri hâlâ çok yüksek seviyelerde. Tarifeler sadece birkaç hafta öncesine kıyasla biraz daha düşük. Yale Üniversitesi’ne bağlı The Budget Lab’e göre, ortalama efektif tarife oranı şu anda yüzde 17,8 seviyesinde. Bu, 1934’ten beridir görülen en yüksek oran.
Çin’e uygulanan tarifeler artık yüzde 145 değil, ancak hala yüzde 30 seviyesinde. Bu oran, ticaretin yeniden başlaması için yeterli olsa da fiyat artışlarına neden olmaya devam ediyor.
Bu yüksek tarifelerin ABD ekonomisini tam olarak nasıl etkileyeceğini ise ABD Merkez Bankası (FED) dahil kimse net olarak bilmiyor.
Schwab’tan Gordon, “Bu hâlâ oldukça uç bir ticaret politikası” dedi.
Beyaz Saray, ekonomik zararların sınırlı olacağını savunuyor. Ancak birçok ekonomist, enflasyon artışı ve istihdam kayıpları bekliyor. Bu etkilerin ne ölçüde olacağı ise halen belirsiz.
Hisseler için en kötüsü geride mi kaldı?
Bu hızlı toparlanma başka yatırımcı endişelerini de beraberinde getiriyor. Bazıları, borsa rallisinin fazla ileri gitmiş olabileceğini düşünüyor.
Nationwide’in Baş Borsa Stratejisti Mark Hackett, çarşamba günü yayımladığı notta, “Piyasa, aşırı satış durumundan aşırı alım konumuna rekor sürede geçti. Bu da kısa vadeli yukarı yönlü potansiyeli sınırlıyor. Özellikle de büyüme yeniden ivme kazanmazsa” dedi.
Hackett, büyüme ve bilançolar güçlenmedikçe ABD hisselerinin yeni rekorlar kırmasının zor olduğunu vurguladı.
UBS de çarşamba günü yayımladığı değerlendirmede, önümüzdeki aylarda ekonomik verilerin zayıflayabileceğini ve bunun da ABD borsaları için “mütevazı bir ters rüzgâr” oluşturabileceğini belirtti. Banka, ABD hisselerine dair görüşünü “cazip”ten “nötr”e çekti. Gerekçesi ise iyi haberlerin büyük ölçüde fiyatlara yansımış olması ve olası kötü haberlerin yolda olmasıydı.
Ayrıca güçlü bir ralli, en kötünün bittiği anlamına gelmiyor. CFRA’dan Stovall, II. Dünya Savaşı’ndan bu yana ayı piyasalarının üçte ikisinde, S&P 500’ün çift haneli toparlanmalar gördüğünü hatırlattı. Ancak borsa uzmanı daha sonra endeksin daha da düşük dip seviyelerine indiğini belirtiyor.
Stovall, “Hâlâ çok fazla belirsizlik var. Bu rallinin kalıcı olup olmadığını görmek için beklememiz gerekiyor” dedi.
En büyük bilinmeyen ise Trump’ın kendisi ve değişken ticaret gündemi. Piyasalar, Trump’ın Truth Social’daki bir paylaşımıyla bir anda çöküş veya ani bir yükseliş yaşayabilir.
Stovall, “Bu yapay bir düzeltmeydi ve ABD Başkanı isterse bu tablo yeniden yaratılabilir” ifadesini kullandı.
