Hafta başında yaşanan borsa çöküşü sonrası piyasalar toparlanma eğiliminde olsa da, yatırımcıların endişeleri devam ediyor. Uzmanlar, bu tür volatil dönemlerde yatırımcıların sabırlı olmalarını ve risk iştahlarını doğru belirlemelerini tavsiye ediyor.
Borsagundem.net’in derlediği bilgilere göre, pazartesi günü ABD borsaları başta olmak üzere küresel piyasalarda son iki yılın en kötü günü yaşandı. ABD hisseleri, yaşanan düşüşün ardından toparlanma belirtileri gösterse de, ortalama yatırımcı hala tedirgin durumda. S&P 500 Endeksi, üç günlük bir kayıp serisinde yüzde 6’dan fazla değer kaybettikten sonra Salı günü tekrar toparlandı.
Duygu Odaklı Piyasa
The Associated Press’ten Cora Lewis’in haberine göre, Nationwide’ın yatırım araştırmaları başkanı Mark Hackett, “Duygu odaklı bir piyasa aynen böyle görünür. Gerçekten çok zorlu üç günlük bir dönemdi ancak düşüş, verilerle haklı çıkarılmadı; bu yüzden piyasalarda bir toparlanma görülüyor” dedi.
Peki, sıradan yatırımcılar için piyasa oynaklığıyla başa çıkmanın en iyi yolları neler? Uzmanların en yaygın tavsiyesi ‘hiçbir şey yapmamak’ olsa da, nihai olarak yatırımcıların tepkileri, koşullarına ve finansal hedeflerine bağlı olarak değişebilir.
Ne Yapmalı?
CreditKarma’dan Courtney Alev, “Borsa yatırımının uzun vadeli bir oyun olduğunu hatırlamak önemlidir. Volatilite olacak, bu yüzden ani bir tepki verip düşüşün ilk belirtisinde paranızı çekmekten kaçının. Hisse senetlerini sık sık veya kademeli olarak satmak, her işlem için ücret ödemenize neden olabilir ve bu ücretler hızla artabilir” diyor.
Investopedia’nın baş editörü Caleb Silver ise, satış yapmanın vergi yükümlülüklerine neden olabileceği konusunda uyararak Alev’e katılıyor. Silver, “Gün içi yatırımcılar için, volatilite borsaya yatırım yapmak için ödediğiniz bedeldir. Ancak yüzde iki ila üç oranında büyük piyasa düşüşleri gördüğünüzde bu çok rahatsız edici olabilir… Paralarını 401(k)’larda, IRA’larda veya emeklilik fonlarında tutan kişiler için bu büyüklükteki volatiliteyi izlemek ise biraz sinir bozucu olur” dedi.
Genç veya Yeni Yatırımcılar İçin Alım Fırsatı
Silver’a göre, yatırım yapmaya yeni başlayan genç yatırımcılar için borsadaki düşüşler, portföylerine daha ucuz fiyatlardan ekleme yapma fırsatıdır. Silver, “Bu sayede sahip olduğunuz menkul kıymetler, hisse senetleri, yatırım fonları veya endeks fonları için ödediğiniz ortalama fiyatı düşürmüş oluyorsunuz. Bu nedenle piyasa ortalamaya geri döndüğünde ve tekrar yükseldiğinde, daha ucuz fiyatlardan satın almanın avantajını kullanmanız portföyünüzün değerini artırır” dedi. Ancak Silver, satış açısından, çoğu yatırımcı için en iyi tavsiyenin hiçbir şey yapmamak ve oynaklığın yatışmasını beklemek olduğunu ekledi.
Emekliliğe Yaklaşanlar Ne Yapmalı?
Alev, “Hisse senetlerine yatırım yaptığınızda, zaman ufkunuza dikkat etmeniz önemlidir. Örneğin, yakın gelecekte nakde dönmeniz gerekeceğini düşünüyor musunuz? Bu durumda, paranızı büyütmek için daha az oynak ve daha riskten kaçınan bir yöntem, örneğin yüksek getirili bir tasarruf hesabı seçmeniz muhtemelen daha iyi olacaktır” diyor.
Silver da aynı fikirde. Silver, “İnsanların ‘401(k)’nıza bakmayın’ demesini anlamıyorum. Kesinlikle neye sahip olduğunuza bakmalı ve bunun risk iştahınıza uygun olup olmadığını tartmalısınız. Eğer bu size uymuyorsa, yatırımlarınızı piyasanın iniş çıkışlarından veya öngörülemeyen olaylardan sizi koruyabilecek ürünlere kaydırabilirsiniz” şeklinde konuşuyor. Silver, daha temkinli veya muhafazakar yatırımcılar için yaklaşık yüzde 4 ila yüzde 5 oranında getiri sağlayan para piyasası hesaplarını öneriyor.
Borcu Olan Yatırımcılar
Hackett, yatırımcıların portföylerindeki genel pozisyonu periyodik olarak yeniden dengelemelerinin mantıklı olduğunu söylüyor ve ekliyor: “İster üç aylık ister yıllık olsun bunu yapmalısınız; böylece örneğin teknoloji hisseleri veya başka bir sektörle ilgili olarak isteyebileceğinizden daha fazla risk almadığınızdan emin olabilirsiniz. Pozisyonlarınız uzun vadeli planınızla uyuşmuyorsa, onları tekrar aynı çizgiye getirmeniz yararınıza olur” diyor.
Uzmanlar, borcu olan yatırımcılar için büyük yatırımlar yapmadan önce özellikle yüksek faizli kredileri ödemeye odaklanmalarının önemli olduğu konusunda hemfikir. Bununla birlikte, Silver, “Kredilerinizi aynı anda ödeyip aynı anda biraz yatırım yapabiliyorsanız, zamanla yatırımlarınızı büyütürken borcunuz konusunda sorumlu davrandığınız için geleceğinize de etkili bir şekilde yatırım yapmış olursunuz” dedi.
