Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri ve siyasi gerilim küresel enerji piyasalarının gündemindeki yerini korurken, Türkiye bölgedeki hidrokarbon faaliyetlerinde dikkat çeken bir adım attı. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın (TPAO) Umman açıklarındaki stratejik 80 numaralı blokta yüzde 50 pay sahibi olmasını sağlayan anlaşma, Umman Sultanı Heysem bin Tarık’ın onayıyla resmiyet kazandı.
Sultan Heysem bin Tarık tarafından çıkarılan 77/2026 sayılı Kraliyet Kararnamesi, Umman hükümeti, OQ Exploration and Production’ın iştiraki OQEP Musandam Offshore ile TPAO’nun uluslararası faaliyetlerini yürüten Turkish Petroleum Overseas Company (TPOC) arasında 24 Haziran 2026’da imzalanan arama ve üretim imtiyaz anlaşmasını onayladı. Kararname 3 Eylül’de çıkarıldı, 6 Eylül’de Umman Resmî Gazetesi’nde yayımlandı.
TPAO BLOK 80’DE YÜZDE 50 PAY SAHİBİ
Yaklaşık 5 bin 737 kilometrekarelik açık deniz alanını kapsayan Blok 80’de OQEP Musandam Offshore ile TPOC yüzde 50’şer paya sahip olacak. İşletmeciliği ise Ummanlı OQEP yürütecek. Blok, daha önce üretim yapılan Bukha ve Batı Bukha petrol ve doğal gaz sahalarını da bünyesinde barındırıyor.
Kraliyet Kararnamesi’nde anlaşmaya ilişkin, “Söz konusu arama ve üretim imtiyaz anlaşması onaylanmıştır” hükmüne yer verilirken kararın yayımlandığı tarihte yürürlüğe gireceği belirtildi. Böylece taraflar arasındaki anlaşma Umman açısından en üst düzeyde hukuki onayı almış oldu.
Anlaşma kapsamında ilk dört yıllık dönemde yaklaşık 500 kilometrekarelik alanda üç boyutlu sismik araştırma yapılacak. Ayrıca iki arama kuyusu ile bir değerlendirme kuyusu açılacak. Bu aşamada yapılacak yatırımın en az 60 milyon dolar olması öngörülüyor.
İkinci dört yıllık dönemde ise ilk çalışmaların sonuçlarına göre ilave bir arama veya değerlendirme kuyusu açılması planlanıyor. Bu dönem için de en az 30 milyon dolarlık yatırım taahhüdü bulunuyor. Böylece sekiz yıllık arama programında toplam asgari yatırım 90 milyon dolara ulaşacak.
Anlaşmadaki yüzde 50’lik pay, Türkiye’nin bölgedeki mevcut petrol veya doğal gaz rezervlerinin yarısına sahip olduğu anlamına gelmiyor. TPAO’nun iştiraki TPOC, Blok 80 kapsamındaki arama, geliştirme ve olası üretim faaliyetlerinde yüzde 50 ortaklık payına sahip olacak.
HÜRMÜZ’DE GERİLİM SÜRÜYOR
Türkiye’nin enerji hamlesi, Hürmüz Boğazı’nda tansiyonun yüksek seyrettiği bir döneme denk geldi. Reuters’ın denizcilik verilerine dayandırdığı haberine göre, 10 Eylül’de boğazdan geçen gemi sayısı yalnızca 7’ye kadar geriledi. Bu sayı son 10 günlük ortalamada 15, savaş öncesinde ise günlük yaklaşık 125 seviyesindeydi.
İran ile Umman arasında boğazdaki deniz trafiğine yönelik temaslar da sürüyor. İran kaynakları, 12 Eylül’de gündeme gelen İran-Umman mutabakatının Hürmüz Boğazı’nın hemen yeniden açılması anlamına gelmediğini, olası açılmanın ilerleyen dönemde ve belirli koşullara bağlı olarak gerçekleşebileceğini bildirdi.
13 Eylül’de ise Hürmüz Boğazı’nda seyreden bir geminin bir cismin isabet ettiği yönünde yeni bir olay rapor edildi. Bölgedeki saldırılar ve deniz taşımacılığındaki aksama, küresel petrol arzına yönelik kaygıları artırırken Brent petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde seyretmesine neden oldu.
Tüm bu gelişmeler Hürmüz’ü küresel enerji güvenliğinin en kritik noktalarından biri haline getirirken, TPAO’nun bölgede yüzde 50 ortaklıkla yer alması Türkiye’nin yurt dışındaki petrol ve doğal gaz arama faaliyetleri açısından da stratejik bir adım olarak öne çıkıyor.
KAYNAK: Haber Hürriyeti
