Rusya ile dizel tedariki konusunda anlaşan ABD Başkanı Donald Trump, ertesi gün Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin yerine yeni bir lider bulunmasını istedi. Trump, Ukrayna’nın Rus rafinerilerine saldırmasını eleştirerek Zelenskiy’yi savaşı bitirmeye istekli olmamakla suçladı.
Washington’da ise dizel anlaşmasına yönelik tepkiler yükseldi. Demokrat senatörler, yaptırımların gevşetilmesini Ukrayna’ya ve ABD’nin ulusal güvenliğine “ihanet” olarak nitelendirirken Trump’ın ilk dönemindeki Başkan Yardımcısı Mike Pence de anlaşmanın iptal edilmesini istedi.
ÖNCE PUTİN’LE MAZOT ANLAŞMASI
Trump, 9 Ekim’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmenin ardından Rus dizelinin ABD ve küresel pazara tedarik edilmesine yönelik bir anlaşma açıkladı.
Fox Business’ın Trump’ın paylaşımından aktardığına göre Rusya, hemen 300 bin tonun üzerinde dizel sağlayacak. Kasım ayında 500 bin ton, hemen ardından ise 1 milyon ton daha tedarik edilmesi öngörülüyor. Trump ayrıca Rus rafinerilerinin durumuna bağlı olarak sonraki aşamada kısa süre içinde ilave 3 milyon ton dizel sağlanacağını belirtti.
Açıklanan miktarlar varil değil ton cinsinden. Kasım için belirtilen 500 bin ton da anlaşmanın tamamını değil, sevkiyat planının bir bölümünü oluşturuyor.
ARDINDAN ZELENSKİY’YE “YENİ BAŞKAN” ÇIKIŞI
ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna’nın, Rusya’daki petrol rafinerilerine saldırması ve anlaşma yanlısı olmaması nedeniyle Volodimir Zelenskiy yerine “yeni bir başkan edinmesi” gerektiğini savundu.
Trump, Beyaz Saray’dan ayrılmadan önce gazetecilere yaptığı basın açıklamasında, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy hakkında değerlendirmelerde bulundu.
“UYARILARIMIZA RAĞMEN RAFİNERİLERİ VURUYOR”
Zelenskiy’nin, ABD ile Rusya’nın dizel yakıt konusunda anlaşmasıyla ilgili eleştirileri hatırlatılan Trump, “Ona (Zelenskiy’ye) ‘Rusya’ya karşı istediğini yapabilirsin ancak rafinerileri vurma çünkü bu küresel çapta sorunlara yol açan bir mesele.’ dedik. O ise dünyaya sorun çıkarmak istiyor. Gidip dizel yakıtı vuruyor. Kesinlikle durmalı.” ifadelerini kullandı.
Trump, Zelenskiy’yi Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı bitirmeye istekli olmamakla suçlayarak, “Bence Ukrayna’nın yeni bir başkan edinme vakti geldi.” dedi.
Başkan Trump, bir gazetecinin “Acı çeken Ukraynalılara ne yapmalarını önerirsiniz?” sorusunu, “(Ukraynalıların) Anlaşma yapabilecek yeni bir lider bulmalarını öneriyorum, çünkü aslında pek çok anlaşma yapabilirdi ama nedense hiç yapmıyor.” şeklinde yanıtladı.
Trump, “Bu savaş beceriksizlik yüzünden çıktı. Asla başlamamalıydı. Ülkenizin yüzde 30’unu kaybetmiş olmazdınız. Ülkenizin yüzde 30’unu kaybettiniz ve 1 milyondan fazla insan öldü. İki tarafta toplamda 2 milyondan fazla insan hayatını kaybetti.” diye konuştu.
DEMOKRAT SENATÖRLERDEN “İHANET” SUÇLAMASI
Trump’ın Zelenskiy’ye yönelik açıklamasından önce duyurulan dizel anlaşması, ABD’de sert eleştirilerle karşılandı.
Senato Demokrat Lideri Chuck Schumer ile senatörler Jeanne Shaheen ve Elizabeth Warren, 9 Ekim tarihli ortak açıklamalarında Rus dizelinin küresel satışına yönelik yaptırımların altı ay boyunca gevşetilmesini “Ukrayna’ya, Avrupalı müttefiklerimize ve Amerikan ulusal güvenliğine tam bir ihanet” olarak nitelendirdi.
Üç senatör, Trump’ı İran savaşıyla yükselen yakıt maliyetlerinin ardından kendi siyasi geleceğini kurtarmak için Ukrayna’yı ve müttefiklerini gözden çıkarmakla suçladı. Açıklamada, kararın Rusya’nın savaş gelirlerini azaltmayı amaçlayan ve kısa süre önce Kongreden geçen yaptırım düzenlemesinin iradesine aykırı olduğu savunuldu.
Senatörler, yakıt fiyatlarını düşürme gerekçesiyle Rusya’nın savaş makinesine kaynak sağlanmasına karşı çıktı.
BLUMENTHAL: ANLAŞMA DERHAL İPTAL EDİLMELİ
Demokrat Senatör Richard Blumenthal da Rus dizeline yönelik yaptırımların kaldırılmasının ABD’yi Putin’in Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşa ortak edeceğini savundu.
Kararın Ukrayna’da daha fazla masum insanın öldürülmesine yol açacağını ileri süren Blumenthal, anlaşmanın Kongrenin iki partinin desteğiyle hazırladığı yaptırım düzenlemesindeki amacına ters düştüğünü belirtti.
Blumenthal, Trump’tan anlaşmayı derhal iptal etmesini isterken Rusya ile bu kapsamda iş yapmayı değerlendiren Amerikan şirketlerine de Kongrenin süreci izlediği mesajını verdi.
TRUMP’IN ESKİ YARDIMCISI PENCE DE KARŞI ÇIKTI
Anlaşmaya tepki yalnızca Demokratlardan gelmedi. Trump’ın ilk başkanlık dönemindeki yardımcısı Cumhuriyetçi Mike Pence de Rus dizeline yönelik yaptırımların gevşetilmesine karşı çıktı.
Pence, Ukrayna’da sivillere yönelik saldırılar sürerken alınan kararın anlamsız olduğunu savundu. ABD’nin Putin’in savaş makinesine can simidi atmaması gerektiğini belirterek anlaşmanın derhal iptal edilmesini istedi.
Rus enerji ürünlerini satın alan ülkelere sert yaptırımlar uygulanmasını isteyen Pence, Washington’ın müttefikleriyle birlikte Ukrayna’ya Rus işgalini püskürtmek için gereken askeri desteği sağlaması gerektiğini ifade etti.
