ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yaşanan çatışmalar ve dünya petrol ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın geleceği hakkında dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Fox News’e konuşan Trump, ABD’nin İran’ın kontrolünde bulunan Hürmüz Boğazı’nı ele geçirmeye başladığını iddia etti. Boğazın yalnızca askeri olarak kontrol edilmesi değil, gelecekte doğrudan ABD tarafından işletilmesinin de gündemde olduğunu belirten Trump, bölgedeki petrol akışının da yürütülecek görüşmelerin bir parçası olacağını söyledi.
Trump, “Boğazı ele geçiriyoruz. Büyük ihtimalle biz işleteceğiz. Boğazı ve petrolü görüşmelerle birlikte ele geçireceğiz” ifadelerini kullandı.
“Artık bunun karşılığında para kazanacağız”
ABD’nin yaklaşık 50 yıldır Hürmüz Boğazı’nın ve bölgedeki ticari deniz yollarının güvenliğini sağladığını savunan Trump, Washington’ın bu görev karşılığında bugüne kadar herhangi bir mali kazanç elde etmediğini söyledi.
Trump, “50 yıl boyunca boğazı koruduk ve bunun karşılığında hiçbir zaman ödeme almadık. Boşuna koruduk. Ancak artık para kazanacağız” dedi.
ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin bundan sonra Amerikan güçleri tarafından sağlanması halinde gemilerden veya bölgedeki ticari faaliyetlerden ücret alınacağını dile getirdi.
Trump, “Hürmüz Boğazı’nı ele geçiriyoruz ve kontrol ediyoruz. Hürmüz Boğazı’nın muhafızları biz olacağız ve bunun için para alacağız” diye konuştu.
Trump’ın açıklamaları, ABD’nin bölgedeki askeri varlığını kalıcı bir ekonomik ve güvenlik düzenine dönüştürmek istediği yönündeki değerlendirmeleri gündeme getirdi.
İran’la yapılan anlaşmanın bozulduğunu savundu
Trump, açıklamalarında İran ile yürütülen diplomatik temaslara da değindi. Washington ile Tahran arasında bir anlaşmaya varıldığını ileri süren ABD Başkanı, İran yönetiminin daha sonra bu mutabakatı bozduğunu iddia etti.
“Bizim İran’la bir anlaşmamız vardı. Bu anlaşmayı onlar bozdu” diyen Trump, İran’ın son saldırılarının ardından ABD’nin kapsamlı bir askeri karşılık verdiğini söyledi.
Trump, “Dün İran’ı çok sert vurduk” ifadelerini kullanarak Amerikan ordusunun İran hedeflerine yönelik saldırılarının boyutuna dikkat çekti.
ABD Başkanı, İran tarafıyla son dakikada yeni bir görüşme gerçekleştirildiğini de açıkladı. Görüşmenin içeriğine ilişkin ayrıntı vermeyen Trump, temaslardan olumlu bir sonuç çıkmadığını ima etti.
“İran çok ağır darbe aldı”
İran’ın askeri kapasitesi hakkında da konuşan Trump, Tahran yönetiminin ABD ordusunu durdurabilecek güce sahip olmadığını ileri sürdü.
İran’ın son operasyonlarda ağır kayıplar verdiğini savunan Trump, “İran çok fena dayak yedi” dedi.
Trump, İran’ın Amerikan askeri operasyonlarına karşı koymak için elinde etkili bir seçeneğin kalmadığını öne sürdü. ABD Başkanı’nın sözleri, Washington’ın İran üzerindeki askeri baskıyı sürdürme niyetinde olduğu şeklinde yorumlandı.
İranlı müzakerecilere sert eleştiri
Trump, İranlı yetkililerin diplomasi ve müzakere konusundaki deneyimlerine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.
İranlı diplomatları “profesyonel müzakereciler” olarak tanımlayan Trump, buna rağmen Tahran’ın ABD ile yapılan görüşmelerden herhangi bir kazanım elde edemediğini savundu.
Trump, “Onlar profesyonel müzakereciler ancak hiçbir şey alamadılar. İran benden hiçbir şey alamadı” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı’nın bu sözleri, İran’la yürütülen temaslarda Washington’ın herhangi bir taviz vermediği ve görüşmelerin ABD’nin talepleri doğrultusunda ilerlediği iddiasını yansıttı.
Vurulan gemiler için tazminat çağrısı
Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı çevresinde hedef aldığı gemilerle ilgili de konuştu. Saldırılarda zarar gören gemilere tazminat ödenmesi gerektiğini söyleyen Trump, ödemelerin kim tarafından ve hangi mekanizma aracılığıyla gerçekleştirileceğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
“İran’ın vurduğu gemilere tazminat ödenmeli” diyen Trump, İran yönetimi hakkında “Bunlar kötü insanlar” ifadesini kullandı.
Trump’ın açıklamaları, dünya enerji ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda askeri kontrol, ticari geçiş ücretleri ve petrol sevkiyatlarının yönetimi konusunda yeni bir dönemin başlayabileceği tartışmalarını beraberinde getirdi.
Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün gerçekleştirildiği Hürmüz Boğazı’nda yaşanacak herhangi bir kesinti, küresel petrol ve doğal gaz fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açabilecek nitelikte bulunuyor. Bu nedenle Trump’ın boğazın ABD tarafından işletilebileceğine ilişkin açıklamaları, yalnızca askeri ve diplomatik açıdan değil, küresel enerji piyasaları bakımından da yakından izleniyor.
