BIST şirketlerini değerlendirirken kârın ne kadar arttığı kadar, bu kârın ne kadar sermaye kullanılarak üretildiği de önemli. Bu noktada yatırımcıların karşısına ROIC (yatırılan sermayenin getirisi) çıkıyor.
ROIC, şirketin faaliyetlerini sürdürmek için kullandığı sermayeden ne ölçüde getiri üretebildiğini gösteriyor. Tablodaki 11 şirketin ortak özelliği, esas faaliyet kârındaki büyümeye yüksek ROIC oranlarının eşlik etmesi.
Ancak listenin iki ayrı lideri var: Faaliyet kârı büyümesinde Egeyapı Avrupa GMYO, sermaye verimliliğinde Datagate Bilgisayar.
Katılımevim ve Tera Yatırım ise hem üç haneli faaliyet kârı büyümesi hem de yüksek ROIC değerleriyle iki kriterin birlikte güçlü olduğu şirketler arasında.
BIST temel analiz ve bilanço taramasında yeni soru şu: Şirket ne kadar kâr ediyor değil, kullandığı sermayeden ne kadar kâr üretebiliyor?
Datagate’te her 100 liralık sermayeye 158,82 liralık getiri
Datagate Bilgisayar tabloda %158,82 ROIC ile ilk sırada. Esas faaliyet kârındaki büyüme ise %37,50.
Basit ifadeyle ROIC, şirketin faaliyetlerinde kullandığı sermayeyi ne ölçüde verimli çalıştırdığını anlamaya yardımcı oluyor. Datagate’in verisi bu nedenle listenin en dikkat çekici göstergelerinden biri.
Burada önemli bir ayrıntı var: ROIC’in hesaplanma yöntemi ve dönemsel bilanço hareketleri oranı ciddi biçimde etkileyebilir. Bu nedenle özellikle sıra dışı yüksek oranlarda hesaplamanın bileşenlerine de bakılmalı.
Egeyapı’da faaliyet kârı %2.092,98 büyüdü
Listenin en yüksek esas faaliyet kârı büyümesi Egeyapı Avrupa GMYO’da. Artış %2.092,98’e ulaşırken ROIC %55,38 seviyesinde.
Bu kadar yüksek büyüme oranlarında baz etkisi kritik. Önceki dönemde düşük faaliyet kârı bulunması, yüzdesel artışı olağanüstü seviyelere taşıyabilir. Bu nedenle yatırımcı açısından bir sonraki kontrol noktası faaliyet kârının TL tutarı ve büyümenin devamlılığı olmalı.
Katılımevim’de %705,86 büyümeye %77,27 ROIC eşlik ediyor
Katılımevim iki kriteri birlikte taşıyan şirketler arasında öne çıkıyor. Esas faaliyet kârındaki büyüme %705,86, ROIC ise %77,27.
Burada şirket yalnızca faaliyet kârını hızlı artırmıyor; tabloda kullanılan ölçüme göre yatırılan sermayeden de yüksek getiri üretiyor. Bu nedenle KTLEV bilanço analizi, faaliyet kârı büyümesi ve sermaye getirisi birlikte takip edilebilir.
Tera Yatırım’da ROIC %74,91
Tera Yatırım Menkul Değerler’de esas faaliyet kârı %444,32 büyürken ROIC %74,91 seviyesinde. Böylece şirket hem faaliyet büyümesi hem sermaye getirisi bakımından listenin üst bölümünde bulunuyor.
Creditwest Faktoring’de de benzer bir kombinasyon var: %504,13 faaliyet kârı büyümesine %47,12 ROIC eşlik ediyor.
YEO Teknoloji ve F-M İzmit Piston’da kâr büyümesi %250’yi aşıyor
YEO Teknoloji esas faaliyet kârını %254,78 büyütürken %34,18 ROIC üretiyor. F-M İzmit Piston’da ise faaliyet kârı büyümesi %276,10, ROIC %32,45.
Bu iki örnekte yatırımcı açısından izlenecek konu, yüksek faaliyet kârı büyümesinin ilerleyen bilanço dönemlerinde sermaye verimliliğini daha yukarı taşıyıp taşımayacağı.
ROIC ve faaliyet kârında öne çıkan 11 şirket
DGATE – Datagate Bilgisayar: Faaliyet kârı +%37,50 | ROIC %158,82
KTLEV – Katılımevim Tasarruf Finansman: +%705,86 | ROIC %77,27
TERA – Tera Yatırım Menkul Değerler: +%444,32 | ROIC %74,91
EGEGY – Egeyapı Avrupa GMYO: +%2.092,98 | ROIC %55,38
CRDFA – Creditwest Faktoring: +%504,13 | ROIC %47,12
SANEL – Sanel Mühendislik: +%150,13 | ROIC %45,77
ORGE – Orge Enerji Elektrik: +%39,52 | ROIC %40,05
PKART – Plastikkart: +%143,60 | ROIC %37,34
HEDEF – Hedef Holding: +%118,45 | ROIC %37,03
YEOTK – YEO Teknoloji Enerji: +%254,78 | ROIC %34,18
FMIZP – F-M İzmit Piston: +%276,10 | ROIC %32,45
Yatırımcı açısından ROIC özellikle sermaye yoğun şirketlerin karşılaştırılmasında güçlü bir filtre olabilir. Faaliyet kârının büyümesi şirketin operasyonlarındaki gelişimi gösterirken, ROIC bu büyümeyi yaratmak için kullanılan sermayenin verimliliğine başka bir pencereden bakıyor. İki göstergenin birlikte yükselmesi olumlu bir kombinasyon olsa da borçluluk, nakit akışı, değerleme ve büyümenin baz etkisinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı ayrıca incelenmeli.
