Ankara’nın ev sahipliğinde düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, transatlantik savunma üretimi ve yatırımlarının ön plana çıktığı Savunma Sanayii Forumu ile başladı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Airbus’tan 12 yeni uçağın satın alınacağını, ittifakın istihbarat, gözetleme ve keşif (ISR) kapasitesine 5 adede kadar Triton insansız hava aracı ekleneceğini ve 10 adede kadar Saab GlobalEye erken uyarı uçağının ortak tedarik edileceğini açıkladı.
Ankara’da düzenlenen zirve kapsamında gerçekleştirilen Savunma Sanayii Forumu, transatlantik savunma yatırımlarına ilişkin önemli açıklamalara sahne oldu. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile müttefik ülkelerin savunma bakanlarının katıldığı forumda konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, milyarlarca dolarlık yeni savunma projelerini duyurdu.
2026 FIFA Dünya Kupası sürerken NATO ile bir benzetme yapmak istediğini belirten Rutte, hiçbir takımın sadece bir oyuncu sayesinde kazanmadığını; kaleciye, savunma, orta saha ve forvet oyuncularına ihtiyaç duyduğunu söyledi.
Rutte, gol atan oyuncuların dikkati çektiğine ancak her ülkede başarılı oyuncuların yanı sıra yedekler, koçlar, eğitmenler ve analistler bulunduğuna, arka planda çalışanlar dahil herkesin önemli olduğuna ve hiç kimsenin tek başına kazanamadığına işaret etti.
Aynı durumun NATO için de geçerli olduğunu vurgulayan Rutte, caydırıcılık ve savunmanın tam bir takım çalışması gerektirdiğinin altını çizdi.
Rutte, siyasi liderlerin bu bağlamda yol gösterdiğini, silahlı kuvvetlerin ise sahada olduğunu ifade ederek, savunma sanayinin de ekipmanla, inovasyonla ve üretim kapasitesiyle takımın arkasındaki kuvveti sunduğunu anlattı.
İhtiyaç duyulan dayanıklılık ve gücün bu bağlamda sanayiden geldiğini ve bu vesileyle takım oyunu oynanabildiğini belirten Rutte, ortak güvenlik için bu şekilde birlikte çalışılabildiğini dile getirdi.
NATO ile savunma sanayi arasında iş birliği olmalı
Rutte, bu bağlamda NATO ile sanayi arasında işbirliği inşa edilmesinin çok önemli olduğunu vurgulayarak, 2024’te genel sekreterlik görevini devraldığından bu yana Türkiye’dekiler dahil olmak üzere, İttifak genelinde fabrikaları ve şirketleri ziyaret ettiğini anımsattı.
Bu ziyaretlerinde çalışanlarla ve mühendislerle görüştüğünü, inovasyonu bizzat izleme ve gözlemleme fırsatı bulduğunu anlatan Rutte, bu forum kapsamında da ortaklığın nasıl eyleme döküldüğünü gördüğünü ve bunun takım çalışması olduğunu söyledi.
Rutte, bu takımın “nasıl gol atacağını bilen bir takım” olduğunu belirterek, “Geçen sene Lahey’de NATO Zirvesi’nde, müttefikler önemli taahhütlerde bulundu. Bunlardan bir tanesi gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 5’ini savunmaya yatırma taahhüdüydü. Üretimi ve inovasyonu hızlandırma taahhütleri bunu takip etti. Bir sene sonra artık sonuçları görmeye başladık bile.” diye konuştu.
Geçen yıl sadece Avrupa’daki müttefikler ve Kanada’nın bir yıl öncesine kıyasla savunmaya yüzde 20 daha fazla harcadıklarını belirten Rutte, “Ekstra 139 milyar dolardan bahsediyoruz. 2025’e baktığımız zaman ve 2026 ile bunu birleştirdiğimiz zaman, yine Kanada ve Avrupalılara baktığımızda 258 milyar dolarlık bir artış görüyoruz.” ifadelerini kullandı.
Bunun sadece ilave yatırım olduğunu belirten Rutte, savunmanın yapılabilmesi ve caydırıcılığın sağlanabilmesi için var olan nakdin doğru şekilde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
“Bu maçı kazanmak istiyorsak tüm ekip üyelerimizin üzerine düşeni yapması gerekiyor”
Hükümet ve savunma sanayilerinin çeşitli yatırımlar yaparak savunma üretimini genişletmeye çalıştığını belirten Rutte, “Sadece geçtiğimiz yıla bakacak olursak 37 milyar doların savunma sanayi altyapısını geliştirmesi için harcandığını görüyoruz.” dedi.
Rutte, bu paranın daha büyük fabrikalar ve daha fazla üretim kapasitesi üretmek için kullanıldığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:
“Bu sabah forumda yeni sözleşmeler imzalandı, büyük büyük duyurular yapıldı, duydunuz. Hepsi beraber onlarca milyar dolar anlamına geliyor ve bu giderek artıyor. Bu ne anlama geliyor? Daha fazla hava savunma sistemi, daha fazla taarruz kabiliyeti, daha fazla uydu iletişimi, daha fazla mühimmat, daha fazla dron, dron savar teknolojisi anlamına geliyor. Dayanıklılığın artırılması, hazırlıklı olunmasının artırılması anlamına geliyor.”
İttifak’ın 2027’ye kadar yıllık yaklaşık 4 milyon dolarlık mühimmat üretebilecek pozisyona geleceğini öngördüklerini ve bunun geçen yılın yaklaşık 2 katı olduğunu belirten Rutte, “Gerçek bir ilerleme kaydettik, bunu görüyoruz. Ve doğru yönde ilerlemeye devam ediyoruz. Strateji net aslına bakarsanız. Ama maç bitmedi henüz ve bu maçı kazanmak istiyorsak da tüm ekip üyelerimizin üzerine düşeni yapması gerekiyor. Daha fazlasını, daha hızlı ve birlikte yapmamız gerekiyor. Artık zaman lüksümüz kalmadı.” diye konuştu.
Rutte, Rusya’nın milli gelirinin yaklaşık yüzde 50’sini savaş mekanizmasına harcadığını, Çin’in silahlı kuvvetlerini modernize etmeye ve nükleer kabiliyetlerini genişletmeye devam ettiğini, Kuzey Kore’nin nükleer programını genişletmeyi ve Rusya’ya tedarikte bulunmayı sürdürdüğünü, ABD’nin saldırılarının İran’ın nükleer kabiliyetini azalttığını belirterek, şöyle devam etti:
“Bu bağlamda dikkatli olmaya devam etmeliyiz. Çünkü bu ülkeler giderek birlikte çalışmaya başladı. Ve bu hepimizi endişelendirmedi aslında. Çünkü eminim ki; iyi niyetimizi düşünmüyorlar. İşte karşımızda olan manzara bu şekilde, karşımızda olan gerçeklik bu şekilde. Bu zorluklarla mücadele edebilmek için transatlantik savunma dönüşümüne, devrimine ihtiyacımız var.”
Hükümetlerin bu kapsamda sözleşmeler imzalamaya devam etmesi ve NATO içindeki bürokrasinin azaltılması gerektiği çağrısında bulunan Rutte, “Hem hükümetlerin hem de sanayinin üretim kapasitesine yatırım yapmaya devam etmesi gerekiyor. Hükümetlerin aynı zamanda ilgili koşulları yaratması bu vesileyle sanayinin gelişmesi ve işbirliği yapmasını kolaylaştırması gerekiyor.” dedi.
“Tek bir ülke, endüstriyel devrimi tek başına sağlayamaz”
Rutte, fabrikaların güvenilir enerjiye ve vasıflı insanlara ihtiyaç duyduğunu belirterek, bu alan da risk alınması gerektiğine dikkati çekti.
Müttefiklerin savunmaya yatırım yapmaya devam edeceklerini söyleyen Rutte, “Tek bir ülke, endüstriyel devrimi tek başına sağlayamaz. Birlikte yapmak zorundayız. Biz NATO’yuz. Bizler kabiliyetlerimizi, teknolojimizi, sanayimizi bir araya getiriyoruz. 32 ülkenin varlıklarını bir araya getiriyoruz. Bu oldukça kuvvetli bir şey.” değerlendirmesinde bulundu.
Rutte, birlikte çalışıldığında daha kuvvetli olunacağını vurgulayarak, “Ukrayna’da da hızla inovasyon yapmaya devam edeceğiz. Ukrayna ile daha fazla işbirliği yapabilmek için bugünün görülmemiş dron ekosisteminde çalışıp fırsatlar yaratmaya devam edeceğiz.” diye konuştu.
“Transatlantik Savunma Endüstrisi Devrimi”nin başında olduklarını belirten Rutte, “Sizden ricam; o ilk büyük sıçramayı yapmanız.” dedi.
Rutte, “kazandıracak şeyin NATO ve sanayi arasındaki işbirliği” olduğunu belirterek, “Şimdi vaatlerimizi yerine getirelim. Daha fazlasını, daha hızlısını hep beraber yapalım.” ifadesini kullandı.
NATO Genel Sekreteri Rutte, müttefiklerin 12 adet A400 modeli uçakla hava gücü kapasitesini artıracağını duyurdu
Rutte, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi çerçevesinde Ankara’da düzenlenen Savunma Sanayii Forumu’nda ittifakın yeni projelerine dair konuştu.
Genel Sekreter Rutte, bu platformun NATO ve sanayiyi bir araya getirdiğine işaret ederek, ayrıca forumun ittifak kapsamında üye ülkelerin sanayilerinin kapasitelerini ve inovasyonlarını sergilemeleri için bir fırsat olduğunu söyledi.
Bu bağlamda bugün gösterebilecekleri çok şey olduğunu ve bundan gurur duyduğunu dile getiren Rutte, 1 yıl önce müttefiklerin Lahey’deki zirvede savunma alanında daha çok yatırım yapmak ve 2035’e kadar savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’ini oluşturması taahhüdünde bulunduğunu anımsattı.
Rutte, halihazırda kayda değer bir ilerleme sağlandığına dikkati çekerek, ülkelerin savunma üretimini ve inovasyonu artırma konusunda mutabık olduğunu söyledi.
Lahey’in ardından 1 yıl sonra Ankara’da çoktan sonuçları elde ettiklerini kaydeden Rutte, gün içinde Atlantik’in iki tarafından da müttefiklerin ve sanayilerin büyük projeleri duyuracaklarına ve milyarlarca dolar değerinde anlaşmalar imzalayacaklarına dikkati çekti.
Rutte, bunun güvenliklerine yatırım yapacağını, ekonomilerini güçlendireceğini ve yüz binlerce yeni istihdam sağlayacağını belirtti.
Bugün dünyanın, Kuzey Amerika’daki ve Avrupa’daki sanayi sektörünün birlikte çalışarak ürettiğini ve yeni nesil kabiliyetler geliştirdiğini aktaran Rutte, bu kabiliyetlerin NATO’da üretildiğini ve yalnızca bir ulus tarafından değil, birkaçı tarafından yakın işbirliği içerisinde birlikte çalışarak ortaya çıktığını söyledi.
Rutte, bu şekilde şu anda ve gelecekte ittifakı daha güçlü hale getirdiklerini, 1 milyar insanı ve topraklarının her bir noktasını savunduklarını vurguladı.
NATO 10. Airbus A330 MRTT uçağına sahip olacak
Bugünkü ilk duyurularının NATO içerisinde havadan havaya yakıt ikmali ve hızlı şekilde ekipman nakli yapabilecek yeni platform olduğunu aktaran Rutte, bunun savunma alanındaki caydırıcılığı güçlendirmek için çok önemli olan hava gücüne yönelik olduğunu kaydetti.
Rutte, bugün birkaç müttefikin resmi olarak 10. Airbus A330 MRTT uçağının Çok Uluslu Çok Amaçlı Tanker Taşımacılık Filosu’na katılımını duyuracağını belirterek, böylece tam bir 12 Airbus A330 MRTT uçağı filosuna ulaşmaya yaklaştıklarını dile getirdi.
Müttefiklerin Airbus A400M uçağına odaklanan çok uluslu yeni bir projeyi de başlattıklarını anlatan Rutte, bunun dünya çapında bir stratejik hava nakliye kapasitesi anlamına geldiğine dikkati çekti.
Rutte, A330 MRTT ve A400M’in ittifaka iki çok uluslu yüksek kapasiteli filo sağlayacağına işaret ederek, bu duyurunun çok uluslu işbirliğinin mükemmel bir örneğini teşkil ettiğini vurguladı.
Airbus platformlarının Avrupa’nın güçlü sanayi liderliği, yakın NATO-Avrupa Birliği işbirliği ve ABD’deki sanayi ortaklarının katkıları üzerine kurulu olduğunu söyleyen Rutte, “NATO’nun hava gücünü önümüzdeki on yıllar boyunca güçlü, güvenilir ve hazır durumda tutuyorlar.” dedi.
“Bu hava araçları genel olarak NATO bünyesinde üretiliyor ve Atlantik’in her iki yakasında da istihdam yaratıyor”
İstihbarat, Gözetleme ve Keşif (ISR) sistemlerinin İttifak’a hayati bir yetenek kattığını belirten Rutte, “Bize doğru kararları almak ve tehditlerin bir adım önünde olmak için ihtiyaç duyduğumuz durum farkındalığını kazandırır.” dedi.
Rutte, bu yeteneği güçlendirmek için somut bir adım atarak NATO’nun ISR gücüne insansız hava araçlarını eklediklerini aktararak, “Bu ek hava araçları, geniş deniz alanları üzerinde gece gündüz kesintisiz gözetleme sağlayacak. Bu hava araçları, yüksek irtifada uzun süre uçabilir ve açık denizler de dahil olmak üzere geniş alanları diğer çoğu uçaktan daha verimli bir şekilde kapsayabilir.” ifadesini kullandı.
Hava araçlarının tehditleri erken tespit etmeye, deniz iletişim hatlarını korumaya ve kuzeyin en uç bölgeleri gibi zorlu bölgelerdeki operasyonları desteklemeye yardımcı olacağını vurgulayan Rutte, “. İşte transatlantik işbirliği böyle işliyor.” ifadelerini kullandı.
“Bu, gerçek bir başarı öyküsüdür”
NATO’nun yıllardır Boeing E-3 Sentry AWACS Havadan Erken Uyarı ve Kontrol uçağına güvendiğini, bu filoyu “gökyüzündeki gözleri” olarak gördüğünü belirten Rutte, bu uçakların, Norveç’in kuzeyinden Türkiye’nin güneyine kadar geniş bir bölgeye konuşlandırıldığını, ancak bu filonun artık miladını doldurduğunu söyledi.
Rutte, bugün bazı NATO ülkelerinin söz konusu uçakları değiştirmek için yaklaşık 10 Saab uçağı tedarik edeceğini bildirerek, “Bu, NATO’nun sahip olduğu ve işlettiği gözetleme ve erken uyarı kapasitesini önümüzdeki yıllar boyunca güçlü ve güvenilir kalmasını sağlayacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
Saab şirketinin ürettiği GlobalEye’ın havadan erken uyarı ve kontrol sistemini daha üst bir seviyeye çıkardıklarını vurgulayan Rutte, bu sistemin tek bir platformdan hava, deniz ve kara alanlarında eşzamanlı gözetleme imkanı sunacağını ifade etti.
Rutte, GlobalEye uçağının balistik ve seyir füzeleri de dahil olmak üzere karmaşık tehditleri tespit etme, izleme ve tanımlama kabiliyetini kanıtlamış bir sisteme sahip olduğuna dikkati çekti.
Bu sistemin ABD’nin katkılarıyla Avrupa ve Kanada tarafından yürütülen bir program olduğuna işaret eden Rutte, “Bu, gerçek bir başarı öyküsüdür. Ve yine NATO’da üretilmiştir.” dedi.
“NATO Front Door for Industry’i duyuruyoruz”
Bugün Savunma Sanayii Forumu kapsamında yapılan proje duyurularının, NATO’nun sanayiyle etkileşimiyle başladığını belirten Rutte, “Basitçe ve hızlıca olmasını istiyoruz. Kendimizi sizler olmadan savunamayız. Bu nedenle bugün ‘NATO Front Door for Industry’i duyuruyoruz. Bu, sanayi sektörünün fırsatların farkında olması ve İttifak ile etkileşimi kolaylaştırmak için yeni bir platform.” dedi.
Rutte, bu platform ile her şeye erişim sağlanabileceğini belirterek, ilerleyen aylarda geliştirmeyi sürdürecekleri platformun 2027’de tam olarak kullanılabileceğini söyledi.
Bu dönemin, NATO’nun sanayiyle ilişkilerinde yeni bir aşamayı teşkil ettiğine işaret eden Rutte, sanayi üretimi alanında transatlantik işbirliğine yönelik “NATO Engine” adlı yeni bir girişimi de duyurdu.
Rutte, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Özellikle hava savunması ve saldırı kapasitesi gibi en çok ihtiyaç duyduğumuz bazı kabiliyetler söz konusu olduğunda, hiçbir ülke, büyük ve giderek artan talebi karşılamak için gerekli sanayi kapasitesine tek başına sahip değil. Silah depolarımızı ve üretim kapasitemizi yeniden inşa etmek ve rakiplerimizi geride bırakmak için, büyük ölçekte kabiliyetler geliştirmemiz ve inovasyonu hızlandırmamız gerekiyor.”
“NATO Engine” programının, en umut vadeden şirketlere büyük yatırımlara gerek kalmadan sınır ötesi üretim ve işbirliğini genişletmelerine destek olacağını anlatan Rutte, mevcut kapasitesi bulunan fabrikalar ve ileri üretim tesislerinden oluşan bir ağ kurulacağını ve atıl kapasiteyi hızlı üretim yapmak isteyenlerle eşleştirerek üretimin önemli ölçüde artmasını sağlayacaklarını vurguladı.
Materyallerin istikrarlı tedarikine yönelik proje
Birkaç NATO müttefikinin yeni çok uluslu tedarik koalisyonuna katılacağını duyuran Rutte, bunun ihtiyaç duyulan çeşitli kabiliyetleri elde etme noktasında İttifak’a yardımcı olduğunu dile getirdi.
Rutte, “Müttefikler, talebi ve tutarlı tedarik yaklaşımlarını, endüstriyel kapasite çalışmaları ve yatırımları bir araya getirerek, belirli kapasite eksikliklerini gerçekten gidermeye başlayabilir.” diye konuştu.
ABD ve önde gelen bazı savunma sanayi şirketlerinin bu sektördeki büyük Avrupa aktörleriyle yeni sanayi işbirliği girişimleri konusunda anlaştığını aktaran Rutte, bunun Avrupa’da ABD’nin temel kabiliyetlerini üretmeye ve sürdürmeye devam etmesini sağlayacağını söyledi.
Rutte, bu adımların, NATO’nun birliğini gösterdiğine dikkati çekerek, birlikte daha fazlasına ulaşabileceklerinin altını çizdi.
İttifak’ın savunmasının hazır ve güçlü olması için sanayinin ve tedarik zincirlerinin sağlam ve güvenli olması gerektiğinin altını çizen Rutte, bu bağlamda olası şoklar ve aksamalardan bağımsız olarak önemli sektörlerde, istikrarlı bir materyal ve bileşen tedarikinin sağlanmasına ihtiyaç duyulduğunu dile getirdi.
Rutte, birkaç müttefikin savunma sektöründe önemli materyallerin, parçaların ve geri dönüştürülmüş ürünlerin elde edilmesi, depolanması ve ulaştırılması üzerine birlikte çalıştığını, bu projenin güvenliği artırmak için en iyi yolun işbirliği yaklaşımı olduğuna dair güçlü inancı gösterdiğini vurguladı.
İnsansız hava araçlarının etkin kullanımına yönelik proje
Rutte, insansız hava araçlarının (İHA) modern savaşın karakteristiği olduğuna, savaş alanında belirleyici unsur haline geldiklerine ve bunun Ukrayna’da, Orta Doğu’da ve NATO içerisinde açıkça görüldüğünü işaret etti.
Bu bağlamda NATO’nun büyük ölçekte İHA’ları konuşlandırma ve kullanma becerilerini hızla genişlettiğini kaydeden Rutte, “Aynı zamanda insansız hava araçlarını tespit etmek, tanımlamak ve etkisiz hale getirmek için etkili bir insansız hava aracı savunma sistemi kuruyoruz.” ifadesini kullandı.
Rutte, bu nedenle “NATO Drone Edge” girişimini duyurduklarını belirterek, “Bu girişimle müttefikler, önümüzdeki 5 yıl boyunca insansız hava araçlarına karşı savunma kapasitelerine 40 milyar doların üzerinde yatırım yapacak.” şeklinde konuştu.
Bu kapasitenin etkin şekilde kullanılabilmesi için müttefiklerin silahlı kuvvetlerinde 2027’ye 5 kat daha fazla insansız hava aracı operatörü yetiştirmeyi de taahhüt ettiğini anlatan Rutte, NATO’nun müttefiklerini taahhütlerini yerine getirmeleri için çeşitli yollarla destekleyeceğini belirtti.
Rutte, İHA karşıtı kabiliyetlerin büyük çapta ve hızla sağlanmasını amaçladıklarını kaydederek, NATO’nun İHA eğitimi kapasitesini de artırdığını, bu bağlamda “NATO Flight Training Europe” projesi bulunduğunu vurguladı.
Bugün Finlandiya, Fransa ve İsveç’in bu projeye katıldığını ve NATO’dan katılımın 20’ye ulaştığını aktaran Rutte, 8 müttefik ülkede 16 eğitim merkezi olduğu bilgisini paylaştı.
Rutte, birlikte “insansız hava aracına hazır” bir İttifak inşa ettiklerine dikkati çekerek, “En son yenilikçi teknolojilerden yararlanıyor, transatlantik savunma sanayilerimize yatırım yapıyor ve Ukrayna’daki savaş alanından gerçek hayat dersleri çıkarıyoruz.” dedi.
Milli Savunma Bakanı Güler’den kritik mesajlar
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, “NATO’nun yüzde 5 savunma yatırım taahhüdünü de önemli görüyoruz. Zira bu taahhüt, aynı zamanda İttifak’ın caydırıcılığını güçlendirme, savunma üretimini ölçeklendirme ve ihtiyaç duyduğumuz kabiliyetleri zamanında sahaya yansıtma iradesinin somut göstergesidir.” dedi.
Güler, ATO Congresium Genel Kurul Salonu’nda düzenlenen Savunma Sanayi Forumu’na katıldı.
Burada konuşan Güler, NATO Zirvesi kapsamında düzenlenen forumda, İttifak’ın gelecekteki caydırıcılık ve savunma mimarisini şekillendirecek en kritik alanlardan olan savunma sanayisi kapasitesinin, üretim gücünün ve yenilikçi kabiliyetlerin ele alınacağını belirtti.
İçinde bulunulan güvenlik ortamının çok açık bir gerçeği hatırlattığını ifade eden Güler, ülkelerin egemenliklerini, hak ve menfaatlerini koruyabilmeleri için güçlü bir devlet yapısına, etkin bir diplomasiye, caydırıcı bir askeri kapasiteye ve sürdürülebilir bir savunma sanayisi ekosistemine sahip olması gerektiğini vurguladı.
Güler, NATO’nun kolektif savunma anlayışı, müttefikler arasındaki dayanışma ruhu ve birlikte hareket etme kararlılığının her zamankinden daha fazla önem taşıdığını söyledi.
Bu kararlılığı destekleyen üretim kapasitesi, mühimmat stoku, platform modernizasyonu, sürdürülebilir tedarik zincirleri ve hızlı uyum sağlayabilen sanayi ekosisteminin de hayati öneme sahip olduğunu belirten Güler, şunları kaydetti:
“Nitekim, Ukrayna’daki savaş, modern harp ortamında mühimmat tedarik hızının, insansız sistemlerin, hava ve füze savunmasının, elektronik harbin ve hızlı inovasyonun ne kadar belirleyici olduğunu göstermiştir. Son dönemde Hürmüz Boğazı ve çevresinde yaşanan gelişmeler ise ulaştırma hatları güvenliği ile tedarik zinciri yönetiminin artık savunma planlamasının ayrılmaz bir parçası olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur. Bu nedenle artık hepimiz için temel soru şudur, taahhütlerimizi ne kadar hızlı gerçek kabiliyete dönüştürebiliyoruz?”
“Onlarca askeri gemi eş zamanlı olarak inşa edilmektedir”
Bakan Güler, Ankara Zirvesi’nin ana hedeflerinden birinin de müttefiklerin savunma yatırımlarındaki artışlarını göstermeleri, yeni yetenek hedeflerine ulaşmaları, üretim kapasitelerini büyütmeleri ve daha güçlü, daha yenilikçi, daha dayanıklı bir transatlantik savunma sanayi tabanı inşa etmeleri olduğunu söyledi.
Bu bilinçle hareket eden Türkiye’nin savunma sanayisindeki yerli ve milli üretim kapasitesini, mühendislik altyapısını küresel ölçekte dikkati çeken bir seviyeye ulaştırdığını vurgulayan Güler, şunları kaydetti:
“Bugün kara, deniz ve hava platformlarından insansız sistemlere elektronik harp kabiliyetlerinden hava savunma çözümlerine kadar geniş bir alanda önemli yetkinliklere sahibiz. Nitekim tersanelerimizde onlarca askeri gemi eş zamanlı olarak inşa edilmektedir. Türkiye, deniz platformları üretiminde sadece kendi ihtiyaçlarını karşılayan değil, aynı zamanda müttefiklerine ve ortaklarına da katkı sunabilen ölçekte bir kapasiteye sahiptir. Kara gücümüzün modernizasyonu kapsamında Altay ana muharebe tankımızın seri üretim safhası, zırhlı kara araçları alanında ulaştığımız teknolojik ve endüstriyel seviyenin somut göstergeleridir.”
“Mühimmat üretimi de İttifak için en kritik başlıklardan biridir”
KAAN programının, hava harekat alanında Türkiye’nin yüksek teknolojiye dayalı muharip hava platformları geliştirme kapasitesinde yeni bir lige çıktığını gösterdiğini belirten Güler, “Mühimmat üretimi de İttifak için en kritik başlıklardan biridir. Son yıllarda 155 mm mühimmat üretim kapasitemizi çok hızlı biçimde artırdık ve bu alanda somut sonuç üreten müttefiklerden biri olduk. ROKETSAN’ın yeni üretim ve entegrasyon yatırımlarıyla füze ve mühimmat üretim kapasitemizi önemli ölçüde büyütüyoruz.” ifadelerini kullandı.
Bakan Güler, ASELSAN ve HAVELSAN gibi şirketlerin radar, elektronik harp, haberleşme, komuta-kontrol, yazılım, simülasyon ve yapay zeka destekli sistemler alanındaki yatırımlarının, savunma sanayisi kapasitesini yalnızca nicelik olarak değil, nitelik olarak da ileri taşıdığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:
“Tüm bunlarla birlikte, NATO’nun yüzde 5 savunma yatırım taahhüdünü de önemli görüyoruz. Zira bu taahhüt, aynı zamanda İttifak’ın caydırıcılığını güçlendirme, savunma üretimini ölçeklendirme ve ihtiyaç duyduğumuz kabiliyetleri zamanında sahaya yansıtma iradesinin somut göstergesidir. Yaşanan savaşlar ve çatışmalar göstermiştir ki sahadaki başarı, yalnızca mevcut stoklara değil, aynı zamanda hızlı öğrenme, hızlı üretme ve hızlı uyarlama kapasitesine bağlıdır. Dron teknolojilerinden elektronik harbe, mühimmat üretiminden yazılım güncellemelerine kadar birçok alanda askerler, mühendisler, girişimciler ve karar vericiler arasındaki mesafe kısaldıkça, cephedeki etkinlik artmaktadır. Bu nedenle bizlerin görevi, barış zamanında bu işbirliği kültürünü inşa etmektir. Kriz ortaya çıktıktan sonra üretim hattı kurmak, tedarik zinciri oluşturmak veya ortak standart geliştirmek çok geç olabilir. Hazırlık bugünden yapılmalıdır.”
NATO üyesi ülkelere taahhütleri kabiliyete dönüştürme çağrısında bulunan Güler, “Kaynakları üretime dönüştürelim. Sanayi gücümüzü caydırıcılığa dönüştürelim ve İttifak’ımızın güvenliğini, sözlerle değil, sahada karşılığı olan somut kapasiteyle güçlendirelim. Bu çerçevede, forum boyunca yapılacak temas ve değerlendirmelerin gerçek projelere, ortak girişimlere, üretim mutabakatlarına ve kabiliyet çıktılarına dönüşmesini temenni ediyoruz.” şeklinde konuştu.
Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Savunma Sanayii Forumu’nda konuştu
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Türk savunma sanayisinin NATO’nun ihtiyaç duyduğu endüstriyel dönüşümün itici güçlerinden biri olmaya hazır olduğunu bildirdi.
Görgün, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi çerçevesinde Ankara’da düzenlenen Savunma Sanayii Forumu’nun açılışında yaptığı konuşmada, forumun etkilerinin ve sonuçlarının yıllar boyunca sürebileceğini belirterek, katılımcıları Ankara’da ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu söyledi.
Savunma Sanayii Forumu’nun bu yılki zirvenin “merkez parçası” olduğunu ifade eden Görgün, bunun büyük ölçüde müttefiklerin geleceği açısından savunma sanayisinin öneminin daha iyi anlaşılmasından kaynaklandığını kaydetti.
Görgün, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin bu konuyu öncelik haline getirmesinin foruma özel bir anlam kazandırdığını dile getirerek, “Bu forumu gerçekten eşsiz kılan bir diğer unsur da Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde savunma sanayisinde benzeri görülmemiş bir büyüme sergileyen Türkiye’de gerçekleştiriliyor olmasıdır.” dedi.
Forum için NATO Sekreterliği ile yakın işbirliği içinde çalıştıklarını anlatan Görgün, “Forumdan beklentilerin yüksekliği karşısında, NATO Sekreterliği ile yakın işbirliği içinde her ayrıntıyı bir kuyumcu titizliğiyle planladık.” ifadesini kullandı.
Bu yıl katılımcı profilinin hem nitelik hem nicelik bakımından en yüksek seviyeye ulaştığını dile getiren Görgün, katılımcılara sergilenen kabiliyetleri incelemeleri çağrısında bulunarak, “Özellikle KIZILELMA’yı yakından tanıma fırsatını kaçırmamanızı tavsiye ediyorum.” diye konuştu.
“Çok az zamanımız var”
Görgün, NATO’nun savunma üretim kapasitesini artırmaya dönük son yıllardaki kararlarına işaret ederek, Vilnius Zirvesi’nde Savunma Üretim Eylem Planı’nın açıklandığını, Washington Zirvesi’nde Endüstriyel Kapasiteyi Genişletme Taahhüdü üzerinde uzlaşıya varıldığını hatırlattı.
Lahey Zirvesi’nde savunma harcamalarına gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’inin ayrılması taahhüdünün ittifakın endüstriyel genişleme konusundaki mutabakatını ortaya koyduğunu belirten Görgün, şöyle devam etti:
“Geçen üç yıllık süreç boyunca dünyanın neredeyse her bölgesindeki ciddi kırılmalar, savaşlar ve güvenlik tehditleri savunma mimarisini baştan yazdı. Bugünkü forum işte bu arka plan üzerinde gerçekleştiriliyor. Kesin olan, çok az zamanımızın bulunduğu, endüstriyel kapasitemizi güçlendirmemiz gerektiği ve hiçbir ülkenin bu yükü tek başına omuzlayamayacağıdır.”
Rutte’nin de sıkça vurguladığı üzere bu hedeflerin NATO üyelerinin birlikte hareket etmesi halinde gerçekçi hale geleceğini kaydeden Görgün, “Türk savunma sanayisi olarak, NATO’nun ihtiyaç duyduğu endüstriyel dönüşümün itici güçlerinden biri olmaya hazırız.” ifadesini kullandı.
“Yüksek olgunlukta çözümlerimiz var”
Haluk Görgün, Türk savunma sanayisinin zirvenin temaları arasında bulunan alanlarda çözümler sunduğunu belirterek, “Silahlı insansız hava araçları, derin vuruş, uzay teknolojileri, hava savunma ve dron tehditleriyle mücadele başta olmak üzere alanlarında yüksek olgunlukta çözümlerimiz var. NATO güçleri halihazırda ürünlerimizi sahada başarıyla kullanıyor.” dedi.
İspanya ile modern jet eğitim uçağı alanındaki iş birliğine, Polonya’daki elektronik harp ve sınır güvenliği altyapısına yönelik ortaklığa, Romanya, Macaristan ve Estonya’nın kara ve deniz envanterlerini güçlendirmeye dönük çalışmalara değinen Görgün, şöyle konuştu:
“İspanya ile modern jet eğitim uçağı işbirliğimizde, Polonya’daki elektronik harp ve sınır güvenliği altyapısına yönelik ortaklığımızda, Romanya, Macaristan ve Estonya’nın kara ve deniz envanterlerini güçlendirmeye dönük çalışmalarımızda ve Polonya’da konuşlu Bayraktar TB2 filosunun transatlantik dayanıklılığını artırma faaliyetlerimizde, müttefiklerimize sunduğumuz endüstriyel katkıların izlerini görebilirsiniz.
Bu kabiliyetleri NATO şemsiyesi altındaki yeni girişimlere de taşımak istiyoruz. Bu tür iş birliklerine stratejik bir perspektiften yaklaşıyoruz. Son yıllarda Çok Alanlı Harekat, İnovasyon Sürekliliği gibi çok sayıda etkinliğe ev sahipliği yapmamız ve NATO bünyesindeki tüm çalışma platformlarına teknik destek sunmamızın arkasındaki motivasyon da buydu.”
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Savunma Sanayii Forumu’nda konuştu
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, “Müttefikler arasında savunma alanındaki ticari kısıtlamaları ve yaptırımları, mutlaka hep birlikte ortadan kaldırmalıyız. İttifakın askeri hazırlık düzeyini artırmak istiyorsak, kolektif güvenliğimizi güçlendirmek istiyorsak bu anlamsız yaptırımları, kısıtlamaları hep birlikte masadan temizlemeliyiz.” dedi.
Yılmaz, gelinen aşamada, mevcut jeopolitik sınamalar ışığında, NATO içinde daha güçlü bir Avrupa sütununun inşa edilmesinin zorunluluk olduğunu vurgulayarak, geçen yıl Lahey’de alınan savunma harcamalarında artış kararının tüm müttefikler tarafından kayda değer ölçüde yerine getirildiğini ve savunma harcamalarına yönelik yaklaşımın köklü şekilde dönüştüğünü ifade etti.
“Şimdi önümüzdeki sınama, artan savunma harcamalarının somut yeteneklere dönüştürülmesi ve bunun için gerekli sanayi üretim kapasitesinin oluşturulmasıdır.” diyen Yılmaz, üretim kapasitelerinin hızla ve birbiriyle uyum içinde genişletilmesi gerektiği yönündeki tespite katıldığını, bu bağlamda, Rutte’nin sıklıkla kullandığı “Teksas’tan Ankara’ya” ifadesinin son derece anlamlı olduğunu bildirdi.
“İlk 10 ülke arasına girmeyi hedefliyoruz”
Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın güçlü siyasi iradesi ile Türkiye’nin, bu dönemin ruhunu erken bir aşamada kavramanın ve savunma sanayisinde yola erken çıkmanın avantajını yaşadığını dile getirerek, şunları kaydetti:
“Bugün Türkiye, dünyada savunma ihracatçısı ülkeler arasında 11. sırada yer alıyor. Yakın bir gelecekte ilk 10 ülke arasına girmeyi hedefliyoruz. Futbol tabiriyle ifade edecek olursak Türkiye, 1. ligde olmayı hedefleyen bir ülke konumunda. Savunma sanayimiz pek çok açıdan kapsamlı bir dönüşüm geçirmiştir. Ürün yelpazemiz artık hava, kara, deniz, siber ve uzay alanlarının hepsini kapsamaktadır. Bu çabalarımız sonucunda Türk Silahlı Kuvvetlerimizin envanterinin yerlilik oranı yüzde 80’i aşmıştır. Bununla birlikte, Türkiye müttefik ülkeler için de güvenilir bir tedarik kaynağı ve proje ortağı haline gelmiştir. Savunma ve havacılık ihracatımız son bir yıllık dönemde 11 milyar doları aşmıştır. İhracatımızın yarıdan fazlası NATO müttefiklerimize ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere gerçekleştirilmiştir.
Türkiye bugün tüm dünyanın takdirini kazanmış İHA ve SİHA’larıyla, elektronik harp sisteminden savaş gemilerine, 5. nesil savaş uçağından derin taarruz yeteneklerine kadar her alanda son teknolojiye sahip sistemleri üretebilmektedir. Dünyanın en büyük 100 savunma şirketinden 5’i Türk şirketleridir. Savunma sanayisinde geldiğimiz bu aşama asla tesadüf değildir. Türkiye, bu ilerlemeyi kamu ve sanayinin birlikte çalışmasıyla ve savunma sanayisi firmalarını sürece en başından itibaren dahil ederek gerçekleştirmiştir. Bugün Sayın Genel Sekreter tarafından duyurulan NATO’nun sanayi işbirliğine yönelik yeni stratejisi de esasen buna işaret etmektedir.”
Savunma sanayisi dayanıklılığının artık sadece hükümetlerin ve şirketlerin meselesi olmaktan çıktığına dikkati çeken Yılmaz, bu alanda başarının ancak üniversiteler, finans sektörü, işgücü gibi toplumun tüm katmanlarının sürece dahil edilmesiyle mümkün olabileceğini bildirdi.
“Müttefikler arasındaki kısıtlamaları ve yaptırımları masadan temizlemeliyiz”
Cevdet Yılmaz, tüm bu yapının her şeyden önce insan gücüne dayandığını, Türkiye’nin savunma sanayisi iş gücünün ortalama yaşının 34 ve mühendislerin yarısının da kadın olduğunu belirterek, “Bu da bize şunu söylüyor; gelecek bizim.” diye konuştu.
Güçlü bir savunma sanayisinin en önemli unsurlarından birinin yetenek havuzunun derinliği olduğunun bilinciyle, bu iş gücünü daha da geliştirmeye kararlı olduklarının altını çizen Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Gerek 100 bini aşkın nitelikli istihdam, gerek hızla artan ihracat, gerekse sivil endüstrilere sirayet eden teknolojik yeniliklerle, savunma sanayimiz aynı zamanda ekonomik kalkınmamıza ve sosyal refahımıza da katkı sunmaktadır. Ben yıllarca Kalkınma Bakanlığı yaptım. Savunma sanayisi sadece güvenliği değil, teknolojik seviyeyi yükselterek tüm kalkınma sürecini de desteklemektedir. Aynı şekilde, yapay zeka başta olmak üzere teknolojinin oyun değiştirici gelişimi göz önüne alındığında, savunma sanayisinde inovasyonun önemi hiç olmadığı kadar artmış, araştırma-geliştirme çabaları sürecin ayrılmaz bir parçası olmuştur.”
Yılmaz, savunma sanayisinin gelişimi için uluslararası işbirliğinin de kritik önem taşıdığını vurgulayarak, şöyle devam etti:
“Türkiye bu alandaki işbirliklerini sadece ihracat zaviyesinden değil, müttefiklerle ortak üretim, tasarım ve geliştirme perspektifinden ele almaktadır. Geçtiğimiz hafta Sayın Cumhurbaşkanımızın, müttefik parlamenterlere açıkça ifade ettiği üzere, savunma sanayisi ticareti ve işbirliğinin önündeki engelleri hep birlikte kaldırmalıyız. Müttefikler arasında savunma alanındaki ticari kısıtlamaları ve yaptırımları, mutlaka hep birlikte ortadan kaldırmalıyız. İttifakın askeri hazırlık düzeyini artırmak istiyorsak, kolektif güvenliğimizi güçlendirmek istiyorsak bu anlamsız yaptırımları, kısıtlamaları hep birlikte masadan temizlemeliyiz. Bu nedenle, hem müttefikler arası ikili düzeydeki tüm kısıtlamalar kaldırılmalı hem de NATO’nun Avrupa sütununa önemli katkı sağlayan Türkiye, başta AB olmak üzere Avrupa’daki tüm savunma ve güvenlik girişimlerine katılabilmelidir. Aksi takdirde, üretim kapasitesinin gelişimi yavaşlayacak ve üretim maliyetleri artacaktır. Daha dayanıklı bir Avrupa-Atlantik güvenliği, üretim kapasitesini, teknoloji birikimini ve operasyonel tecrübeyi aynı stratejik hedefe yönlendirebilen bir güvenlik mimarisiyle mümkündür. Türkiye bu mimaride güçlü, güvenilir ve katkı sağlayan bir ortak olarak yer almaya hazırdır.”
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, bugün bu anlayış temelinde, savunma sanayisi işbirliğine yeni bir istikamet vermek üzere yapılacak görüşmelerin şimdiden hayırlara vesile olmasını diledi, temasların yeni işbirliklerine kapılar aralayacağına canı gönülden inandığını söyledi.
Erdoğan-Trump görüşmesi saat 15.00’te
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zirve kapsamında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde 32 devlet ve hükümet başkanıyla ikili görüşmeler gerçekleştirecek. Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump’ın görüşmesinin ise saat 15.00’te yapılması planlanıyor.
