Hürriyet’ten Gülistan Alagöz’ün haberine göre, inşaat sektörü oyuncuları son dönemde artan maliyetler, yüksek faiz oranları ve finansmana erişimde yaşanan zorluklar nedeniyle ‘bekle-gör’ pozisyonuna geçti. Bu durum, yeni konut arzını olumsuz etkileyerek sektörde ciddi bir durgunluğa yol açtı. Yapı izin istatistiklerine göre, 2024’ün ikinci çeyreğinde yapı ruhsatı verilen bina, daire ve yüzölçümü sayılarında büyük bir düşüş görüldü. Ruhsat verilen daire sayısı yüzde 28.9 azalırken, toplamda 137 bin 210 daire için ruhsat alındı. Bu, 2009’dan sonraki en düşük ikinci çeyrek verisi olarak kaydedildi.
Yurt Dışına Yatırım Artıyor
İnşaat sektöründe yaşanan bu durgunluk, birçok şirketi yurt dışı projelere yönlendirdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, Türk müteahhitlerin bu yılın ilk yarısında yurt dışında yaptıkları inşaat yatırımları, geçen yılın tamamını aşarak 253 milyon dolara ulaştı. Bu rakam, 2023’ün ilk yarısında sadece 50 milyon dolardı. Buna rağmen, birçok firma Türkiye’deki yatırımlarından tamamen vazgeçmiş değil. Özellikle faiz oranlarının düşeceği beklentisiyle 2025’in ilk çeyreğinde yeni projelere başlanması planlanıyor.
Bireysel Yatırımcılar Yurt Dışına Yöneliyor
Türkiye’de konut fiyatlarının hızla artması, bireysel yatırımcıları yurt dışı gayrimenkul yatırımlarına yönlendirdi. TCMB verilerine göre, bireysel gayrimenkul alımları 2024’ün ilk yarısında 1.2 milyar dolara yükseldi. Gayrimenkul Hizmet İhracatçıları Derneği (GİGDER), bu rakamın yıl sonunda 3 milyar dolara ulaşabileceğini öngörüyor. Yurt dışı yatırımlarının artmasının arkasındaki sebepler arasında döviz bazında cazip kira getirisi, vizesiz serbest dolaşım hakkı ve deprem riski gibi faktörler yer alıyor.
Yabancıya Konut Satışı Azaldı
Türkiye’de yabancıya konut satışı ise ciddi bir düşüş yaşadı. Ocak-Temmuz 2024 döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 42 azalan yabancıya konut satışı, 12 bin 811 olarak kaydedildi. Sektör temsilcileri, bu yılın sonunda gayrimenkul sektöründe cari açık verileceğini ve yabancıya satışın 2-2.5 milyar dolar seviyelerinde kalacağını tahmin ediyor.
Bu gelişmeler, inşaat sektörünün Türkiye’deki durgunluk sürecinde yeni stratejiler geliştirdiğini ve özellikle yurt dışı yatırımlara yöneldiğini ortaya koyuyor. Hem bireysel hem de kurumsal yatırımcılar için yurt dışı gayrimenkul yatırımları daha cazip hale geliyor.
