ABD’de Kongre ara seçimlerinden çıkan sonuçlar, Başkan Donald Trump’ın ikinci döneminin kalan iki yılında siyasi hareket alanının daralacağına işaret ediyor. Avrupa’nın önde gelen yayın kuruluşlarından Sky News, El País, Le Monde, Financial Times ve Deutsche Welle, Demokratların başarısını değerlendirirken İran savaşının ekonomik maliyetine, hayat pahalılığına ve Trump yönetimine yönelik seçmen tepkisine dikkat çekti.
Resmi olmayan sonuçlara göre Demokratların Temsilciler Meclisi ve Senato’da çoğunluğu elde etmesi, Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu eyaletlerde de önemli kayıplar yaşamasıyla birlikte değerlendiriliyor. Avrupa medyasındaki haber ve analizlerde, seçmenin ekonomik beklentileriyle yönetimin politikaları arasındaki fark öne çıkıyor.
Sky News: Cumhuriyetçileri “mavi tsunami” vurdu
İngiliz yayın kuruluşu Sky News’in ABD muhabiri Mark Stone, seçim sonucunu ülke genelinde Cumhuriyetçileri vuran bir “mavi tsunami” olarak nitelendirdi. Stone’un değerlendirmesinde yenilginin siyasi sorumluluğu doğrudan Trump’a bağlandı.
Sky News, İran savaşının seçmen üzerindeki etkisini de ayrı bir başlık altında ele aldı. Petrol fiyatlarındaki yükselişin benzin üzerinden hane bütçelerine, taşımacılık maliyetleri üzerinden de günlük ihtiyaçlara yansıdığı belirtildi. Böylece dış politika kararlarının ekonomik sonuçlarının seçmenin oy verme tercihinde etkili olduğu vurgulandı.
Yayın kuruluşu, Trump’ın da savaş nedeniyle yükselen benzin fiyatlarının sandıktaki tercihler üzerinde etkili olmuş olabileceğini kabul ettiğini aktardı. Bununla birlikte, başkanın içeride artan engellere rağmen dış politikada geniş yetkilerini koruyacağına dikkat çekildi.
El País: Tutulmayan vaatlere cezalandırma oyu
İspanyol gazetesi El País, Demokratların başarısını Trump’ın kaotik yönetimine ve yerine getirilmeyen vaatlerine yönelik cezalandırma oyu olarak değerlendirdi.
Gazetenin Washington muhabiri Iker Seisdedos’un analizinde, enflasyonu hızla düşürme ve ABD’yi yeni bir dış savaşa sokmama vaatleri hatırlatıldı. Hayat pahalılığı, yüksek benzin fiyatları, İran savaşı, göç politikaları ve yönetimde yolsuzluk tartışmaları seçmen tepkisini büyüten unsurlar arasında gösterildi.
El País, Demokratların bundan sonraki sınavının ise Trump yönetiminden hesap sorarken seçmenin yaşam koşullarını iyileştirme beklentisine karşılık vermek olacağını belirtti.
Deutsche Welle: Hane bütçesindeki bozulma sandığa yansıdı
Alman yayın kuruluşu Deutsche Welle, seçmen araştırmaları üzerinden ekonomik memnuniyetsizliğin sonuçlarla ilişkisini inceledi.
DW’nin aktardığı araştırmaya göre, ailesinin mali durumunun iki yıl öncesine kıyasla kötüleştiğini söyleyen seçmenlerin yüzde 74’ü Demokratlara oy verdi. İran’a saldırma kararını yanlış bulan seçmenlerde Demokratların payı yüzde 82’ye ulaştı.
Analizde, savaşın başlamasından bu yana yükselen benzin fiyatları ve günlük ihtiyaçların pahalanması öne çıkarıldı. Gençlerin, kentli seçmenlerin ve üniversite mezunlarının Demokratlara desteği ile Cumhuriyetçilerin Latin kökenli seçmenlerde yaşadığı kayıp da dikkat çekilen başlıklar arasında yer aldı.
Le Monde: Vance’in siyasi üssünde çifte darbe
Fransız gazetesi Le Monde, Ohio’da Başkan Yardımcısı JD Vance’in eski Senato koltuğunun Demokrat Sherrod Brown’a geçmesini sembolik ağırlığı yüksek bir yenilgi olarak ele aldı.
Nicolas Chapuis’nin haberinde, İran savaşıyla bağlantılı akaryakıt zamlarının ve Kanada’ya uygulanan gümrük tarifelerinin seçmenin kararında etkili olduğu belirtildi.
Cumhuriyetçilerin Ohio valiliğini de kaybetmesi, 2028 başkanlık seçimi için adı geçen Vance açısından kendi siyasi üssünde alınan çifte darbe olarak değerlendirildi.
Financial Times: Ekonomik öfkenin taşıdığı mavi dalga
İngiliz ekonomi gazetesi Financial Times, sabah bülteninde seçim sonuçlarını ABD’yi kaplayan bir “mavi dalga” olarak sundu.
Gazete, ekonominin gidişatına yönelik öfkeyi, İran savaşı ortamında yükselen yakıt fiyatlarını ve hayat pahalılığını Cumhuriyetçilerin kayıplarının temel nedenleri arasında gösterdi. Kansas gibi Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu eyaletlerdeki Demokrat kazanımları özellikle öne çıkardı.
The Guardian da Cumhuriyetçilerin yenilgisini, seçmenin Trump’ın siyasi gündemine yönelik güçlü bir reddi olarak değerlendirdi.
Euronews: Avrupa için belirsizlik bitmedi
Euronews ise Kongre’deki değişimin Avrupa açısından sonuçlarına odaklandı. Analizde, Demokratların zaferinin Trump üzerindeki denetimi artıracağı, ancak Avrupa’ya yönelik gümrük tarifelerinin kaldırılmasını kendiliğinden sağlamayacağı belirtildi.
Başkanın ticaret ve dış politika alanındaki yetkilerini önemli ölçüde koruyacağına dikkat çekilirken, Ukrayna yardımlarında da benzer bir belirsizlik bulunduğu ifade edildi.
Demokratların yeni kaynak ayrılmasını desteklemesinin, bu kaynakların fiilen kullandırılacağını garanti etmediği vurgulandı. Avrupa açısından belirleyici unsurun, Kongre’de değişen siyasi dengenin Beyaz Saray’ın uygulamalarına ne ölçüde yansıyacağı olacağı kaydedildi.
