Küresel piyasalarda, ABD Başkanı Donald Trump‘ın tarife tehditleri ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) gelecek dönemde izleyeceği yol haritasına yönelik belirsizliklerle karışık bir seyir öne çıkıyor. Trump’ın ticaret ve ekonomi politikalarının Fed’in enflasyonla mücadelesi üzerindeki etkilerine yönelik soru işaretleri varlık fiyatlamalarını zorlaştırmaya devam ediyor.
Bu hafta otomobil, ilaç ve çiplere yönelik uygulanacak tarife oranının yüzde 25 civarında olabileceğini belirten Trump, bu tarifelere ilişkin açıklamayı muhtemelen 2 Nisan’da yapacağına işaret etti.
Söz konusu tarife açıklamalarına yönelik haber akışı yatırımcıların odağında bulunmayı sürdürürken ABD basınında çıkan bir haberde, Trump’ın Çin ile daha büyük ve daha iyi bir ticaret anlaşması hedeflediği iddia edildi.
Haberde, ABD yetkililerinin Çin’in Amerikan malları alımını ve ABD’deki yatırımlarını artıracak bir anlaşma yapıp yapamayacaklarını değerlendirdiği öne sürüldü. Trump’ın anlaşmanın nükleer silahların güvenliği gibi konuları da içermesini istediği aktarıldı.
Dün açıklamalarını sürdüren Başkan Trump, Amerikan tarihinin en büyük vergi indirimlerini hayata geçirmek için Kongre’deki Cumhuriyetçilerle çalışacağını ifade etti.
Trump, Hükümet Verimliliği Departmanı (DOGE) başına getirdiği Elon Musk’ın da “harika bir iş çıkardığını” belirterek, hükümetteki israf, dolandırıcılık ve suistimale karşı savaş açtığını, enflasyonu engellediğini ve vergi mükelleflerine her gün milyarlarca dolar tasarruf sağladığını kaydetti.
“350 milyar dolar harcamaya ikna etti”
Bunların yanı sıra dış politika hakkında da yorum yapan Trump, dün Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy için bir kez daha “diktatör” ifadesini kullanarak, “Orta sınıf bir komedyen devlet başkanı, ABD’yi temelde kazanılamayacak, hiç başlamaması gereken ve başkan olsaydım asla başlamayacak olan bir savaşa girmek için 350 milyar dolar harcamaya ikna etti.” dedi.
Öte yandan, Fed’in politika faizini değiştirmeyerek yüzde 4,25-4,50 aralığında sabit tuttuğu son toplantısına ilişkin tutanaklar yetkililerin temkinli olmaya devam ettiğini ortaya koydu.
Bankanın tutanakları, politika faizinde ek ayarlamalar yapmadan önce enflasyon konusunda daha fazla ilerleme kaydedilmesinin istendiğini gösterdi.
Ekonomik görünüme ilişkin risk ve belirsizliklere değinilen tutanaklarda, Fed yetkililerinin çoğunun Federal Açık Piyasa Komitesi’nin (FOMC) maksimum istihdam ve fiyat istikrarı hedefine ulaşılmasına yönelik risklerin kabaca dengede bulunduğu kanaatinde olduğu ancak birkaçının enflasyon hedefine dair risklerin daha fazla olduğunu değerlendirdiği belirtildi.
Tutanaklarda, yetkililerin özellikle ticaret ve göç politikasındaki muhtemel değişikliklerin, jeopolitik gelişmelerin tedarik zincirlerini bozma potansiyeli ve beklenenden daha güçlü hane halkı harcamalarının enflasyon üzerindeki olası etkilerini dile getirdiği bildirildi.
Analistler, Fed yetkililerinin değişen ekonomik ve ticaret politikalarına yönelik bekle ve gör yaklaşımını benimsediğini kaydetti.
Fed yetkililerinin sözlü yönlendirmeleri de devam ederken, Atlanta Fed Başkanı Raphael Bostic, Trump’ın politikalarının ekonomiyi nasıl etkileyebileceğini değerlendirirken sabırlı olunması gerektiğini belirterek, bazı yaklaşımların enflasyonu artırabileceğini, bazılarının ise yatırımları tetikleyebileceğini ifade etti.
Bostic, faiz indirimlerine bir süre ara vererek ekonominin nasıl geliştiğini görme ve bu bilgileri gelecek birkaç ay boyunca politikanın nasıl olması gerektiğine rehberlik etmek için kullanma fikrinin kendisine uygun geldiğini aktardı.
Gelişmelerin ardından para piyasasındaki fiyatlamalarda Fed’in bu yılın ilk faiz indirimini haziranda yapabileceğine yönelik beklentiler güç kazanmasına karşın ilk indirim için temmuz ayı öne çıkmayı sürdürdü. Yıl genelinde ise Fed’in iki indirim yapacağı fiyatlanıyor.
Jeopolitik tarafta ise Rusya-Ukrayna savaşının bitirilmesi konusunda atılan adımlara yönelik haber akışı yakından takip ediliyor.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,52’de, dolar endeksi de yüzde 0,1 azalışla 107 seviyesinde dengelendi.
ONS ALTIN
Küresel çaptaki belirsizlikler ve ticaret savaşlarının derinleşebileceğine ilişkin endişelerin güvenli liman varlıklara olan talebi artırmasıyla yükseliş eğilimini sürdüren altının ons fiyatı dün 2 bin 947,02 dolarla rekor tazelemesinin ardından gerileyerek 2 bin 936 dolardan kapandı. Altının ons fiyatı şu sıralarda ise yüzde 0,2 değer kazancıyla 2 bin 943 dolardan işlem görüyor.
Brent petrolün varil fiyatı da önceki kapanışın yüzde 0,4 altında 75,5 dolardan satılıyor.
New York Borsası’nda dün, S&P 500 endeksi yüzde 0,24, Nasdaq endeksi yüzde 0,07 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,16 yükseldi. S&P 500 endeksi dün kapanışta rekor tazeledi. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne ise negatif seyirle başladı.
AVRUPA BORSALARI
Avrupa borsalarında dün negatif bir seyir izlenirken, Trump’ın tarife tehditleri piyasaların yönü üzerinde etkili oluyor.
Bölge genelinde zayıflayan imalat sanayi aktivitesinin ABD’nin atacağını ifade ettiği tarife adımlarından nasıl etkileneceğine yönelik belirsizlikler önemli risklerden olmayı sürdürüyor.
Analistler, halihazırda resesyon endişeleri gölgesindeki Avrupa ekonomisinin tarifeler nedeniyle kar ve pazar payı kaybı ihtimalinin endişeleri güçlendirdiğini ifade ederek, hükümetlerin söz konusu kırılganlığa karşı atacağı adımların yakından takip edildiğini söyledi.
Enflasyonla mücadelenin de devam ettiğini hatırlatan analistler, Euro Bölgesi’nin en büyük ekonomisi olan Almanya’da bugün açıklanacak üretici enflasyonun ülkedeki ve bölgedeki gidişat hakkında daha çok bilgi vermesinin beklendiğini söyledi.
Öte yandan, Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler, Rusya’dan alüminyum ithalatını yasaklayan ve Rus gölge filosunu hedef alan yeni yaptırımlarda anlaştı. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, dün sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, AB ülkelerinin, Rusya-Ukrayna savaşının 24 Şubat’taki yıl dönümü nedeniyle hazırlanan 16’ncı yaptırım paketinde uzlaştığını açıkladı.
Tüm detayları paylaşılmayan yeni yaptırımlar kapsamında Rus alüminyum ürünlerinin AB’ye ithalatına aşamalı bir yasak getirilecek ve ham petrol satışlarını hedef alan önlemler daha da katılaştırılacak.
Dün, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,80, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,17, İngiltere’de FTSE 100 yüzde 0,62 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,53 düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar yeni güne karışık bir seyirle başladı.
ASYA PİYASALARI
Asya tarafında negatif bir seyir izlenirken, Çin’de gösterge faiz işlevi gören 1 ve 5 yıllık kredi faiz oranlarında (LPR) değişikliğe gidilmedi.
Ulusal Bankalar Arası Fon Merkezi açıklamasına göre, 1 yıllık kredi faiz oranı yüzde 3,1 seviyesinde, 5 yıllık kredi faiz oranı ise yüzde 3,6’da sabit tutuldu.
Çin’deki 18 bankanın, Çin Merkez Bankasının (PBoC) borçlanma faizi üzerine koyduğu kar payı bildirimlerine göre belirlenen LPR, 2019’dan bu yana ülkenin gösterge faizi işlevini görüyor. 1 yıl vadeli kredi faiz oranı kurumsal krediler için, 5 yıllık faiz oranı ise emlak kredileri için referans kabul ediliyor.
Öte yandan, Trump’ın tarife tehditlerine paralel olarak bölge genelinde risk algısı yüksek seyretmeye devam ediyor.
Hong Kong’da işlem gören Çinli teknoloji şirketlerinin hisselerinde bir süredir devam eden yükseliş bugün yerini satıcılı bir seyre bıraktı.
Bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 yüzde 1,7, Güney Kore’de Kospi yüzde 0,6, Çin’de Şanghay bileşik endeksi de yüzde 0,2 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,5 geriledi.
BORSA İSTANBUL
Yurt içinde dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,55 değer kaybıyla 9.763,67 puandan tamamladı.
Dolar/TL, dün yatay seyirle 36,2919’dan kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 yükselişle 36,3240 seviyesinden işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde uluslararası yatırım pozisyonu ile haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise Almanya’da ÜFE, ABD’de Philadelphia Fed imalat endeksi ve öncü endeks başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.750 ve 9.600 seviyelerinin destek, 9.800 ve 9.900 puanın direnç konumunda olduğunu vurguladı.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
10.00 Almanya, ocak ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)
10.00 Türkiye, aralık ayı uluslararası yatırım pozisyonu
10.00 Türkiye, şubat ayı tüketici güven endeksi
10.00 Türkiye, ocak ayı Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE)
14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
16.30 ABD, şubat ayı Philadelphia Fed imalat endeksi
16.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
18.00 ABD, ocak ayı öncü endeks
18.00 Euro Bölgesi, şubat ayı tüketici güven endeksi
