Basra Körfezi kaynaklı sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) akışının önümüzdeki günlerde büyük ölçüde kesilmesi, dünya genelinde ciddi bir arz krizi riskini beraberinde getiriyor. Bölgeden yola çıkan son tankerlerin varış noktalarına ulaşmasının ardından küresel LNG piyasasında hızlı bir daralma bekleniyor.
Küresel LNG üretiminin yaklaşık yüzde 20’sini karşılayan Katar, savaşın ilk günlerinde Hürmüz Boğazı’nın İran tarafından ablukaya alınması sonrası ihracatını durdurdu. Ayrıca ülkenin en büyük üretim merkezlerinden biri olan Ras Laffan tesisinin saldırıya uğraması, arz endişelerini daha da artırdı. Bu gelişmeler, Avrupa ve Asya’da gaz fiyatlarının hızla yükselmesine yol açtı.
Uzmanlara göre, kriz başlangıcında yola çıkan tankerler nedeniyle birçok ülke kesintinin etkisini gecikmeli olarak hissediyor. Ancak bu sevkiyatların tamamlanmasıyla birlikte arz sıkıntısının daha belirgin hale gelmesi bekleniyor. Enerji ithalatına bağımlı ülkeler için seçenekler ise oldukça sınırlı: yüksek fiyatlarla alternatif tedarikçilere yönelmek, farklı enerji kaynakları kullanmak ya da tüketimi azaltmak.
Nefes’ten Ömür Kırbaşlı’nın haberine göre krizin en sert hissedildiği ülkelerden biri Pakistan oldu. LNG ihtiyacının büyük bölümünü Katar’dan karşılayan ülkede terminaller düşük kapasiteyle çalışıyor ve kısa süre içinde gaz arzının tamamen kesilebileceği belirtiliyor. Benzer şekilde Bangladeş de yüksek maliyetler ve sınırlı alternatifler nedeniyle zorlanırken, Tayvan ise artan enerji talebi karşısında arz güvenliğini sağlamak için yeni kaynak arayışını sürdürüyor.
Öte yandan Çin ve Japonya, spot piyasadan LNG temin ederek açığı kapatmaya çalışırken, geçici çözüm olarak kömür ve nükleer enerji kullanımını artırmayı planlıyor.
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması halinde bile piyasalarda hızlı bir normalleşme beklemiyor. Ras Laffan tesisindeki hasarın etkisiyle Katar’ın LNG üretim kapasitesinin bir kısmının yıllarca devre dışı kalabileceği ifade ediliyor. Bu durumun, küresel arzın uzun süre kısıtlı kalmasına ve fiyatların yüksek seyretmesine neden olabileceği değerlendiriliyor.
