Döviz kuru, bir ülkenin para biriminin diğer ülkeler karşısındaki değeridir. İki ülkenin para birimleri arasında oluşan farklılık sonucu risk ortaya çıkabilir. Kur riski, dövizde yaşanabilecek dalgalanmalar sonucu ülke varlıklarının zarar etmesidir.
Kur Riski Nasıl Oluşur?
Bir şirket, farklı kur kullanmak istediği zaman tercih ettiği birime bağlı olarak değişen bir riskle karşı karşıya kalabilir. Firmalar yapacakları işlemi henüz tamamlamadan yerel para ve diğer ülkelerin birimleri arasında ortaya çıkan değişiklikler nedeniyle zarar görebilir. Kur riski nedir sorusu kısaca bu şekilde açıklanabilir.
Aynı zamanda kur riski, yerel birim dışında kullanılan para cinsinden mali tablolar oluşturulursa ortaya çıkar. Yurt dışıyla bağlantılı çalışıp mal ve hizmet ihraç eden kişiler, bu riski taşır. Bunun yanı sıra hizmet ithal edenler, yabancı yatırım yapanlar ve işletmeler de döviz kuru değişikliğinden etkilenir.
Döviz kuru riskinin farklı türleri vardır. Ekonomik risk, beklenmedik döviz kuru dalgalanması sonucu ortaya çıkar. Bu zarar durumu; rakiplerle olan pazar payını, firmanın gelecekteki nakit akışını ve maddi değerini büyük ölçüde etkiler. Aynı zamanda gelecekteki nakit akışının bugünkü değerini düşürür.
Koşullu risk; bir firmanın yabancı projelere teklif vermesi, diğer sözleşmeler üzerine tartışması ve yabancı yatırımlar ile ilgilenmesi sonucunda doğar. Söz edilen projelerin yapılıp yapılmayacağına yönelik ortaya çıkan belirsizlik sonucu, koşullu zarar oluşabilir.
İşlem riski, genellikle büyük şirketlerin birden fazla para birimi içeren süreçlere katılmasıyla ortaya çıkar. Yasal ve muhasebe standartları kapsamındaki şirketler, yabancı para birimlerini çevirmek zorundadır. Bir firma, döviz cinsinden bir sözleşmeye sahipse kurda beklenmedik hareketlenmeler sonucu nakit akışlarında belirsizlik doğar. Bu süreçte yabancı parayı, yerli birime çevirip nakit akışının devam ettirilmesi gerekir.
Çeviri riski, yabancı birimin yerel paraya dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkar. Bu durum bir firmanın nakit akışını etkilemezken bildirilen kazançları ve hisse değerlerini düşürebilir. Dalgalanan döviz kurları sonucunda; bir firmanın yabancı birimdeki hisse senetleri, varlıkları ve gelirleri çevirme işleminden olumsuz etkilenebilir.
Kur Riski Yönetimi Nasıl Yapılır?
Kur riski yönetiminde birtakım stratejilere başvurabilirsiniz. İşlem riskini vadeli sözleşmeler gibi döviz türevlerinin kullanımıyla azaltabilirsiniz. Ayrıca bu durumu, şartların netleşmesini bekleyerek atlatmak mümkündür.
Çeviri riskinden korunmak için bilanço yöntemi uygulanabilir. Bu doğrultuda firma, ödenmemiş bir tutarsızlığı dengelemek için riskli varlık ya da borç alabilir. Döviz türevleri, bu duruma karşı tercih edilebilir. Buna ek olarak şirketler, döviz takası ya da vadeli işlem sözleşmeleri satın alabilir.
Kur Riski Nasıl Hesaplanır?
Döviz riskinin çeşitli durumlara karşı önceden belirlenmesi gerekir. Peki, ortaya çıkan kur riski nasıl hesaplanır? Kur riski formülü şu şekildedir:
Kur riski oranı=(Döviz mevcutları + Döviz alacakları)/ (Döviz borçları+ Döviz taahhütleri)
Bu formül doğrultusunda riski hesaplayabilirsiniz. Ardından buna yol açan sebebi saptayıp kur riski yönetimi planlayabilirsiniz.
