Karadeniz ve Azak Denizi’nde limanlara, tahıl terminallerine ve ticari gemilere yönelik saldırıların yoğunlaşması Rusya ile Ukrayna’dan yapılan tahıl sevkiyatlarını aksatırken bu durum küresel gıda güvenliğine ilişkin endişeleri artırıyor.
Dünyanın en büyük buğday ihracatçısı Rusya ile “Avrupa’nın ekmek sepeti” olarak bilinen Ukrayna’nın karşılıklı saldırıları, hasat döneminde bölgedeki deniz taşımacılığı üzerindeki baskıyı yükseltti.
Ukrayna’da bu yıl tahıl ve yağlı tohum üretiminin geçen yılki 80 milyon tondan 81 milyon tona çıkması beklenirken tarım ürünleri ülkenin toplam ihracatının yaklaşık yüzde 60’ını oluşturuyor.
Birleşmiş Milletler (BM) yetkilileri, saldırıların küresel tarım piyasalarındaki etkilerinin görülmeye başlandığını belirterek gerilimin tırmanmasının önlenmesi çağrısında bulunuyor.
GEMİ TRAFİĞİ DURDU
Ukrayna Altyapı Bakanlığı verilerine göre, temmuzda limanlarda bulunan gemilere 35, denizdeki gemilere 22 ve liman tesislerine 67 saldırı düzenlendi. Ukrayna limanlarındaki gemiler, 2025’in tamamında ise toplam 14 kez saldırıların hedefi olmuştu.
Rusya’nın Odessa bölgesindeki limanlar ve çevresindeki altyapıya yönelik saldırılarını artırması, Ukrayna’nın tarım ürünleri ihracatında kullandığı ana güzergahı doğrudan etkiliyor.
Ukrayna’nın tarım ürünleri ihracatının yüzde 90’dan fazlası Odessa ve çevresindeki limanlar üzerinden gerçekleştiriliyor. Odessa, Çernomorsk ve Yujnıy limanlarındaki ticari gemi trafiği, güvenlik risklerinin artması nedeniyle temmuzun ikinci yarısından itibaren büyük ölçüde durdu.
Danimarka merkezli deniz taşımacılığı şirketi Maersk de güvenlik riskleri nedeniyle Çernomorsk üzerinden yürüttüğü bağlantı hizmetini geçici olarak askıya aldı. Şirket, Çernomorsk’taki yükleri Romanya’nın Köstence Limanı’na yönlendirirken mevcut ihracat rezervasyonlarının iptal edilebileceğini veya yükleme limanının Köstence olarak değiştirilebileceğini açıkladı.
Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna limanları ve gemilerine yönelik saldırılarda askeri amaçlarla kullanılan hedeflerin vurulduğunu savunurken Ukrayna yönetimi, hedef alınan tesisler ile gemilerin önemli bölümünün sivil ticaret ve tarım ürünleri ihracatında kullanıldığını belirtiyor.
TAHIL TERMİNALLERİ HEDEFTE
Ukrayna da son dönemde Rusya’nın Karadeniz ve Azak Denizi kıyısındaki limanlarına, tahıl terminallerine ve ticari gemilerine yönelik insansız hava aracı saldırılarını artırdı.
Rusya’nın Taman Limanı’ndaki önemli tahıl ihracat terminallerinden birinin saldırıda hasar gördüğü, Karadeniz kıyısındaki bazı terminallerin ise güvenlik riskleri nedeniyle kara yoluyla tahıl kabulünü sınırlandırdığı bildirildi.
Rusya Tahıl İhracatçıları ve Üreticileri Birliği, ticari gemiler ile liman altyapısına yönelik saldırıların Karadeniz’deki taşımacılığı doğrudan tehdit ettiğini ve mevcut koşulların sürmesi halinde ihracat koridorlarının kapanabileceği uyarısında bulundu.
