İsrail ordusu eski İstihbarat Dairesi (AMAN) Başkanı Tamir Hayman, ABD ve İsrail’in bazı grupları İran’a saldırtma planının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ABD Başkanı Donald Trump’ı ikna etmesi neticesinde akamete uğradığını söyledi.
ABD’de yayın yapan PBS kanalına röportaj veren Emekli Tümgeneral Hayman, ABD/İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattıkları ve geçici ateşkesle sonuçlanan saldırılar çerçevesinde Tahran yönetimini devirmek için aralarında terör örgütü PKK uzantılarının da bulunduğu bazı grupların saldırılar başlatması ve eski İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad’ın başa getirilmesi dahil olmak üzere bir dizi gizli planı yürütmeye çalıştığını söyledi.
The New York Times gazetesinin 20 Mayıs’ta yayımladığı ABD ve İsrail’in İran’da mevcut yönetimi devirerek Ahmedinejad’ı başa geçirmeyi planladığı yönündeki haberin doğru olduğunu söyleyen Hayman, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Ahmedinejad konusuna gelecek olursak, gerçekleştirilmesi planlanan çok ama çok benzersiz bir özel operasyonlar silsilesi vardı ve Ahmedinejad da bu silsilenin bir parçasıydı. Kürt harekatı hariç, operasyonların geri kalanı kamuoyuna tamamen açıklanmadı. Zira tüm bu operasyonlar zincirinin, Kürt harekatıyla başlatılması öngörülüyordu.”
Hayman, ABD ve İsrail’in etnik tabanlı bazı silahlı gruplar üzerinden İran’a karşı yürütmeye çalıştığı planın akamete uğramasına ilişkin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD Başkanı Trump’ı ikna ederek planın iptal edilmesine sebep olduğuna dikkati çekti.
“İran’a yönelik saldırı kararı İsrail için sürpriz oldu”
Hayman, kamuoyundaki “İsrail’in Trump’ı İran’a saldırmaya ikna ettiği” yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını da savundu.
Trump’ın Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu hedef alan ABD müdahalesine ilişkin yaşadığı başarı hissiyatı nedeniyle bu yönde bir adım attığını ileri süren Heyman, şöyle devam etti:
“Venezuela’daki süreç, Trump’ın rejim karşıtı protestoculara hitaben ‘yardım yolda’ şeklinde bir sosyal medya paylaşımı yapmasına yol açtı. Bu durum İsrailliler için büyük bir sürpriz oldu. Trump ‘yardım yolda’ dediğinde ve İran’a saldırmaya karar verdiğinde İsrail hazırlıksız yakalandı. Bu olay ocak ayının başındaydı.”
İsrail’in o dönemde bir askeri saldırı planı olmadığını ileri süren Hayman, “Trump bir anda ortaya çıkarak İsraillileri şaşırttı ve İran’ı vuracağını söyledi. Bu hamle durumu değiştirdi. Trump’ın bu çıkışının ardından İsrail’in planlaması ve ABD’nin motivasyonu birleşti; süreç 28 Şubat’taki askeri hareketliliğe kadar uzandı.” değerlendirmesinde bulundu.
İran’daki rejim değişikliği tartışmaları
Son dönemde uluslararası basında yer alan çeşitli haberlerde, İran’da rejim değişikliğini hedefleyen farklı senaryoların değerlendirildiği öne sürülmüştü.
Bazı yayın organlarında ABD ve İsrail’in İran’daki muhalif gruplarla temas kurduğu yönünde iddialar yer alırken, Washington ve Tel Aviv yönetimleri tarafından bu iddiaların önemli bölümü resmi olarak doğrulanmadı.
Orta Doğu’daki güç mücadelesi
Hayman’ın açıklamaları, Türkiye’nin bölgesel gelişmelerde oynadığı rol ve İran merkezli jeopolitik dengeler açısından dikkat çekici değerlendirmeler olarak öne çıktı.
Özellikle İran, İsrail, ABD ve bölgedeki silahlı gruplar ekseninde ortaya atılan iddialar, Orta Doğu’daki güç mücadelesine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Gözler taraflardan gelecek açıklamalarda
Hayman’ın açıklamalarının ardından gözler Ankara, Washington, Tahran ve Tel Aviv’den gelecek olası açıklamalara çevrildi.
İddiaların bölgesel siyasette nasıl yankı bulacağı merak edilirken, söz konusu değerlendirmeler uluslararası kamuoyunda geniş tartışma yaratmaya devam ediyor.
