Eylül ayı dış ticaret verileri, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe’nin katılımıyla TİM Dış Ticaret Kompleksi’nde düzenlenen toplantıda açıklandı.
Toplantıda konuşan Bolat, küresel ekonominin zor günlerden geçtiğine dikkati çekerek, küresel ticarete ve büyüme rakamlarına ilişkin beklentilerin iyi olmadığını söyledi.
Türkiye’nin yılın ilk yarısında yüzde 2,5 büyüdüğünü anımsatan Bolat, son 16 yıldır pozitif büyümenin kesintisiz sürdüğünü, Kovid-19 atlatıldıktan sonra da 24 çeyrektir büyümenin devam ettiğini anlattı.
Bolat, haziran sonu itibarıyla 1 trilyon 706 milyar dolarlık Gayri Safi Milli Hasıla’ya ulaşıldığını belirterek, “Sevindirici olan da net mal ve hizmet ihracatının büyümeye pozitif katkı vermesi. İkinci çeyrekteki yüzde 2,3’lük büyümenin 0,6 puanı net mal ve hizmet ihracatından geldi. Yılın ilk yarısında üretim itibarıyla sanayi, hizmetler ve tarım kesimi olumlu katkı verdi. Harcamalar itibarıyla da özel tüketim, net ihracat ve yatırımlar, milli gelir artışına olumlu katkı verdi.” diye konuştu.
İşsizlik oranının ağustosta yüzde 7,8 olduğunu ve 40 aydır tek hanede seyrettiğini dile getiren Bolat, Körfez’de süren savaşın enerji maliyetlerine etkisine değindi.
“Cumhuriyet tarihimizin en yüksek ikinci aylık rakamı”
Bakan Bolat, eylül ayı ihracat rakamlarının sevindirici olduğunu söyledi.
“(Geçen ay) En yüksek eylül ayı ihracat rekoru kırıldı. Yıllık bazda yüzde 15,4’lük artışla 26 milyar dolar ihracatı başardık.” diyen Bakan Bolat, sözlerini şöyle sürdürdü:
“26 milyar dolarlık eylül mal ihracatı, 103 yıllık Cumhuriyet tarihimizin en yüksek ikinci aylık rakamıdır. Birincisi, 2025 Aralık’ta 26 milyar 300 milyon dolardı yani 300 milyon dolarla Cumhuriyet rekorunu kaçırmış olduk. Ocak-eylül dönemi ihracatı da yüzde 5,2 artışla 211 milyar dolara ulaştı ve rekor kırdı. 2026 Orta Vadeli Program (OVP) hedefimiz, 282 milyar dolardı. Eylülde yıllıklandırılmış toplam mal ihracat rakamımız, 283,7 milyar dolara yükselmiştir. Bu rakam da yıllık mal ihracatı rekorudur. (Son 12 ayda) 14,1 milyar dolarlık artışla 282 milyar dolarlık OVP hedefini yılın bitmesine henüz 3 ay varken aştık.”
“(Yıllıklandırılmış) Mal ve hizmetler ihracatının toplamı 409,1 milyar dolara yükseldi”
Ticaret Bakanı Bolat, eylül itibarıyla son 12 aylık yıllıklandırılmış hizmetler ihracatında 125,4 milyar dolara ulaşıldığının hesaplandığını söyledi.
“Bu da hizmetler ihracatındaki en yüksek rakam oldu bugüne kadar.” değerlendirmesinde bulunan Bolat, şunları dile getirdi:
“İkisinin yani mal ve hizmetler ihracatının toplamı da son bir yıl itibarıyla 409,1 milyar dolara yükseldi. Sayın Cumhurbaşkanımız, bize yıl sonu için 410 milyar dolar hedefi vermişti. O hedefe sadece 900 milyon dolar gibi bir rakam kaldı. İnşallah onu da aşacağız. Bu gelişmeler karşısında cari işlemler hesabının ağustos ve eylülde fazla vermesini bekliyoruz.”
Bolat, son 41 ayın 30’unda aylık mal ihracatının arttığını, 23’ünde rekor kırıldığını, bu yılın 9 ayının 6’sında artışa imza atıldığını, 5’inde ise rekora ulaşıldığını kaydederek, nisan, haziran ve eylülde çift haneli artışların yaşandığını söyledi.
Eylüldeki artışta paritenin veya takvimin etkisinin bulunmadığını dile getiren Bolat, “Eylülde tartışmasız yüzde 15,4’lük çok önemli bir artış sağlandı.” dedi.
Orta ve yüksek teknolojili ürün ihracatında 117,6 milyar dolarla tüm zamanların en yüksek rakamına ulaştıklarını anlatan Bolat, “Yüzde 43,7’ye yükseldi toplam ihracatımızdaki payı. Geçen yıla göre de 5,6 milyar dolar ekstra artış başarıldı.” diye konuştu.
“İhracatın ithalatı karşılama oranında eylülde yüzde 83,2’ye ulaştık”
Bakan Bolat, eylülde 26 sektörün 19’unda, ocak-eylül döneminde de 18 sektörde ihracatın arttığını belirterek, “Eylül itibarıyla yıllıklandırılmış mal ihracatında 5 bölgede, 46 ülkede, 23 fasılda rekor rakamlara ulaşılmıştır.” bilgisini paylaştı.
İlk çeyrekte 28,5 milyar dolar olan dış ticaret açığının, ikincisinde 24,5 milyar dolara, üçüncüsünde ise 17,5 milyar dolara gerilediğini anlatan Bolat, şu değerlendirmelerde bulundu:
“İhracatın ithalatı karşılama oranı birinci çeyrekte yüzde 69 iken ikinci çeyrekte yüzde 74,5, üçüncü çeyrekte yüzde 80,8 şeklinde. Aylık mal ihracatında rekorlar devam ediyor. Yıllıklandırılmış mal ihracatında yıl sonu hedefi fazlasıyla aşılmış durumda. Orada da tarihimizin en yüksek mal ihracat rekorunu kırdık. İhracatın ithalatı karşılama oranında eylülde yüzde 83,2’ye ulaştık. Ocak-eylül yüzde 74,8’e ulaştık ve yüzde 75 civarındayız.”
“İthalatta 1,7 milyar dolar, ihracatta 3,5 milyar dolar net artış sağlandı”
Toplantıda konuşan Bolat, ithalatla ilgili rakamları paylaşarak, “Eylülde yaklaşık yüzde 6’lık artışla 31,2 milyar dolarlık ithalatımız var. Eylülde ihracat yüzde 15,4, ithalat yüzde 5,9 artmış. İthalatta 1,7 milyar dolar, ihracatta 3,5 milyar dolar net artış sağlandı.” diye konuştu.
Ocak-eylül döneminde ithalatın 282 milyar dolara ulaştığını, 211 milyar dolarlık ihracatın bulunduğunu, net dış ticaret açığının 71 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini anlatan Bolat, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Yıllıklandırılmışta da 379,7 milyar dolar ithalata ulaşmış durumdayız. Orada da açığımız 96 milyar dolar. 2025’i 92,2 milyar dolarla kapatmıştık. Eylül itibarıyla yıllıklandırılmış 96 milyar dolar. Demek ki Körfez’deki 7 aylık sıcak savaşa, enerji maliyetlerimizdeki korkunç artışlara ve savaşın olumsuz etkilerine rağmen dış ticaret açığımızda sadece 3,8 milyar dolarlık ekstra artış var. Bunu 100 milyar doların altında tutmaya gayret edeceğiz. Yılbaşında 106 milyar dolar dış ticaret açığı tahmini yapılmıştı. Bunu o rakamlara ulaşmadan inşallah daha aşağılarda tutacağız.”
“İhracatta parlak bir 9 ayı geride bıraktık”
Bakan Bolat, ihracatta bu yıl tüm olumsuzluklara rağmen güzel rakamların yakalandığını belirterek, “Dünyadaki, bölgemizdeki ve başlıca pazarımız olan Avrupa’daki ciddi sıkıntılara rağmen gerçekten iyi gidiyoruz. 2026’nın 9 ayı parlak bir yıl olarak geçti. İnşallah bundan sonrası için de var gücümüzle hep birlikte çalışmaya devam edeceğiz.” şeklinde konuştu.
İhracatçılara sunulan desteklere ve teşviklere ilişkin detayları paylaşan Bolat, ayrıca ticaret diplomasisi alanında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Birleşmiş Milletler’de önemli toplantılara katıldıklarını, G20 Ticaret Bakanları Toplantısı dolayısıyla bulundukları ABD’nin Milwaukee kentinde önemli ikili görüşmeler yaptıklarını anlattı.
Bolat, “Türkiye’nin en büyük ticaret ortakları olan ABD, Avrupa Birliği, İngiltere, Polonya, Suudi Arabistan, Rusya ve Güney Kore gibi ülkelerin ticaret bakanlarıyla ticaret diplomasilerimizi yürüttük. Diğer taraftan Brüksel’de ve Roma’da da AB ilişkilerimizde gerek Gümrük Birliği’nin güncellenmesi gerekse Made in EU konusu ve otomotiv sektörüyle ilgili kritik hayati görüşmelerimiz oldu.” diye konuştu.
Türkiye’nin üretiminde ve milli gelirinde dış ticaretin payının yüzde 50 olduğunu dile getiren Bolat, “Yaklaşık 866 milyar dolar mal ve hizmet ihracatı ve ithalatı yapan bir ülkeyiz. Bu anlamda mal ve hizmet ihracatımız da milli gelirin içinde yüzde 26-27’lik pay oluşturuyor. O nedenle ihracatçılar ve ihracatımız için ‘Durmak yok, yola devam’ diyoruz.” ifadelerini kullandı.
