ABD Başkanı Donald Trump’ın en yakın siyasi müttefikleri arasında yer alan Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham’ın ani ölümü, dünya siyasetinde geniş yankı uyandırdı.
Graham’ın ofisi, 71 yaşındaki senatörün 11 Temmuz Cumartesi akşamı “kısa ve ani bir hastalık” sonucu hayatını kaybettiğini açıkladı. ABD basınına yansıyan ilk bilgilere göre Graham, evinde rahatsızlanmasının ardından hastaneye kaldırıldı ancak kurtarılamadı. Ölüm nedenine ilişkin ayrıntılı bir tıbbi rapor henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
Müzeyyen Bıyık imzasıyla Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere göre Graham’ın Ankara ve Kiev’i kapsayan son ziyaretleri sırasında sağlıklı ve enerjik görünmesi, ani ölümünün ardından sosyal medyada çeşitli soru işaretlerinin gündeme gelmesine yol açtı. Haberde, Graham’ın ölümünden önceki 72 saatte yaşanan gelişmelere dikkat çekildi.
Ankara’da F-35 mesajı vermişti
Graham, Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında Türkiye Gazetesi ve Türkiye Today’e verdiği röportajda, Türkiye’nin yeniden F-35 programına alınmasını sağlayacak bir çözüm bulunabileceğine inandığını söylemişti.
Türkiye’yi NATO’nun önemli bir müttefiki olarak tanımlayan Graham, Kongre’de itirazlar bulunmasına rağmen hukuki engellerin aşılabileceğini ifade etmişti. Türkiye Gazetesi, bu açıklamaların İsrail’de rahatsızlık oluşturduğu ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun konuyu Trump ile görüştüğü iddiasını aktardı. Ancak Graham’ın ölümüyle F-35 açıklamaları arasında bağlantı bulunduğuna ilişkin doğrulanmış bir kanıt paylaşılmadı.
Graham’ın ölümünün ardından bazı sosyal medya kullanıcıları, senatörün Türkiye’ye F-35 teslimatını destekleyen açıklamalarının hedef haline gelmesine yol açıp açmadığını sorguladı. Türkiye Gazetesi’nin haberinde yer verilen bu değerlendirmeler, resmî bir soruşturmaya veya somut bulguya dayanmayan iddialar olarak öne çıktı.
Kiev’de Zelenskiy ile görüştü
Graham, Ankara’daki temaslarının ardından Ukrayna’nın başkenti Kiev’e geçerek Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya geldi. Görüşmede, Rusya’ya yönelik yeni yaptırımlar ve Ukrayna’nın Patriot hava savunma füzeleri üretmesine imkân tanınması konuları ele alındı.
Graham’ın da aralarında bulunduğu iki partili senatör grubu, Rus petrolü ve doğal gazını satın alan ülkelere ağır ekonomik yaptırımlar uygulanmasını öngören bir tasarı üzerinde Trump yönetimiyle anlaşmaya varıldığını açıklamıştı.
Rusya’ya karşı sert politikalarıyla tanınan Graham, Kiev’de yaptığı son açıklamada savaşın sona erdirilmesi konusunda daha önce hiç olmadığı kadar iyimser olduğunu söylemişti. Bu açıklamadan kısa süre sonra hayatını kaybetmesi, sosyal medyada “Rusya bağlantısı” iddialarının ortaya atılmasına neden oldu. Ancak Moskova’nın veya başka bir ülkenin Graham’ın ölümüyle bağlantılı olduğuna dair yetkili makamlarca açıklanmış herhangi bir delil bulunmuyor.
İran tarafından hedef gösterilmişti
Graham, İran’a yönelik askerî ve ekonomik baskının artırılmasını savunan Amerikan siyasetçileri arasında yer alıyordu. Türkiye Gazetesi, Tahran’da düzenlenen bir törende Graham’ın da aralarında bulunduğu bazı ABD’li isimlerin fotoğraflarının hedef işaretleriyle sergilendiğini aktardı.
Graham’ın söz konusu görüntülere sosyal medya üzerinden esprili bir mesajla karşılık verdiği belirtildi. İran devlet televizyonunda ise senatörün ölümünün memnuniyet ifadeleriyle duyurulması dikkati çekti. Bu gelişmeler, Graham’ın İran tarafından hedef alınmış olabileceği yönündeki spekülasyonları artırdı. Bununla birlikte bu iddiaları destekleyen resmî bir açıklama bulunmuyor.
Resmî açıklama bekleniyor
Graham’ın ofisinin “kısa ve ani hastalık” açıklaması dışında kesin ölüm nedenine ilişkin ayrıntılı bilgi verilmedi. Senatörün Ankara’da Türkiye’ye F-35 satışına destek vermesi, Kiev’de Rusya karşıtı yaptırım çalışmalarını açıklaması ve İran’a yönelik sert tutumu, ölümünün ardından farklı senaryoların tartışılmasına yol açtı.
Ancak mevcut aşamada Graham’ın ölümünün doğal olmadığı yönünde doğrulanmış bir bulgu bulunmuyor. Ölüm nedeninin kesinleşmesi için hastane kayıtları, adli tıp incelemeleri ve ABD makamlarının yapacağı resmî açıklamalar bekleniyor.
