Aylar süren ekonomik tartışmaların ve ABD Başkanı Donald Trump’ın artan baskılarının ardından beklenen adım atılıyor. ABD Merkez Bankası (Fed), faiz indirimine gitmeye hazırlanıyor.
Fed’in bugünpara politikası toplantısı sonrası bugün yapacağı açıklamada politika faizlerini 0,25 puan düşüreceğini açıklaması bekleniyor. Bu adım, faizi yüzde 4 ile 4,25 aralığına çekecek. Bu oran, 2022 sonlarından bu yana görülen en düşük seviye olacak.
Fed’in geçen aralık ayından bu yana yaptığı ilk faiz indirimi olması beklenen bu kararın, önümüzdeki aylarda ek indirimlerin başlangıcı olacağı öngörülüyor. Bu durum, ABD genelinde borçlanma maliyetlerinin düşmesine yardımcı olacak.
Ancak BBC’nin haberine göre bu adımlar, ekonomiye dair uyarı niteliği taşıyor ve Fed’de artan bir fikir birliğini yansıtıyor: Yavaşlayan istihdam piyasasının düşük faiz desteğine ihtiyacı var.
Bununla birlikte, kararın ABD Başkanı Donald Trump’ı tatmin etmesi pek olası değil. Zira Trump, çok daha büyük faiz indirimleri çağrısında bulunmuştu.
Birçok açıdan, Beyaz Saray’dan bağımsız olarak faiz politikası belirleyen Fed’in böyle bir karar alması şaşırtıcı değil. Pandemi sonrası dönemde hızla artan ve 2022’de faiz artırımlarına yol açan enflasyon önemli ölçüde gerilemiş durumda.
İngiltere, Avrupa, Kanada ve diğer ülkelerin merkez bankaları halihazırda faiz indirimine gitmişti. Fed’in kendi politika yapıcıları da aylardır borçlanma maliyetlerini en az yarım puan düşürmeyi beklediklerini dile getiriyordu.
Fed’in son toplantısında kurulun iki üyesi faiz indirimini desteklemişti. Ancak diğer üyeler, Trump’ın vergi indirimleri, tarifeler ve göçmen işçilerin toplu gözaltına alınması gibi ekonomi politikalarının enflasyonu yeniden tetikleyebileceği endişesiyle faiz indirimi fikrine karşı çıktı.
Gerçekten de ABD’de son aylarda enflasyon yeniden yükseldi. Fiyatlar ağustos ayına kadar geçen 12 ayda yüzde 2,9 arttı. Bu oran ocak ayından bu yana görülen en hızlı artışı ifade ediyor ve Fed’in yüzde 2 hedefinin de üzerinde.
Ancak son haftalarda işgücü piyasasındaki zayıflık bu endişelerin önüne geçti. Amerikan ekonomisi temmuz ve ağustos aylarında sınırlı istihdam artışı kaydetti ve haziran ayında 2020’den bu yana ilk kez istihdam kaybı yaşadı.
Wells Fargo Kıdemli Ekonomisti Sarah House, “Bu durum tamamen işgücü piyasasında son aylarda gördüğümüz bozulmaya dayanıyor” açıklamasında bulundu. Banka, yıl sonuna kadar faizlerin 0,75 puan düşmesini bekliyor.
House, “Fed, işgücü piyasası yön değiştirdiğinde bunun çok hızlı olduğunu biliyor. Bu nedenle, ekonomi yavaşlarken aynı anda frene basmadığından emin olmak istiyor” ifadelerine yer verdi.
Trump ekonomiye dair ‘zayıflık’ endişelerini reddediyor ama bir yandan da faiz indirimi beklentilerini güçlü bir şekilde seslendiriyor. ABD Başkanı, aylarca Fed’in politika faizlerini indirme konusundaki isteksizliğini eleştirdi ve oranların yüzde 1’e kadar düşmesi gerektiğini söyledi.
Sosyal medyada Fed Başkanı Jerome Powell için “tam bir aptal” ifadesini kullanan Trump, faizleri uzun süre yüksek tutarak ekonomiyi engellediğini öne sürdü.
Trump bu hafta Powell’a atıfta bulunduğu bir paylaşımında, “Çok geç kaldı. ŞİMDİ, AKLINDAKİNDEN DAHA BÜYÜK ORANDA FAİZ İNDİRİLMELİ. KONUT SEKTÖRÜ PATLAYACAK!!!” diye yazdı.
Trump’ın baskısı sadece sözlü değil. Geçen ay Fed yönetim kurulunda kısa süreli bir boşluk oluşmasının ardından, bu haftaki toplantıya yetişecek şekilde Ekonomi Danışmanları Konseyi Başkanı Stephen Miran’ı Fed’e atadı.
ABD Başkanı ayrıca Powell’ı görevden almakla ve soruşturmakla tehdit etti. Trump, kurulun bir başka üyesi ekonomist Lisa Cook’u görevden alma girişimi nedeniyle hukuki bir mücadele yürütüyor.
Eleştirmenlere göre Trump’ın bu hamleleri, yakın tarihte benzeri görülmemiş biçimde Fed’in bağımsızlığına yönelik bir saldırı niteliği taşıyor.
Ancak analistler, bu haftaki Fed toplantısında yaşanabilecek gerginliklere rağmen, faiz indirimi kararının Trump’ın baskısından bağımsız olarak alınacağını düşünüyor.
B. Riley Wealth Baş Piyasa Stratejisti Art Hogan “Başkan’ın politikaları, Fed’i harekete zorlayan ekonomik faaliyetlere kesinlikle yol açıyor. Başkan’ın Fed’e faizleri indirmesi yönündeki baskısının ise hiçbir etkisi olmadı” ifadelerine yer verdi.
