Devrimci Personel Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) 2024 yılı için taban fiyat taleplerini açıkladı.
DİSK Lideri Dilek Çerkezoğlu tarafından yapılan açıklamada, minimum fiyatın yüksek enflasyon şartlarında yılda dört defa belirlenmesi gerektiği lisana getirilidi.
Açıklamada, taban fiyat en düşük kamu çalışanı fiyatı ve en düşük memur maaşı dikkate alınarak hesaplanması talebinin altı çizildi. 2023’te en düşük kamu emekçisinin 24 bin 500, en düşük memur maaşının 20 bin lira olduğu ve bu fiyatların yıl başında artacağı düşünüldüğünde DİSK’in işaret ettiği sayı 30 bin lira olarak ortaya çıkıyor.
2024 taban fiyatına dair görüşlerini, “Gelirde adalet, vergide adalet, insanca yaşanabilir ücret” için atılması gereken adımları şu halde özetlendi.
Asgari fiyat değil toplu pazarlık kapsamı genişletilmeli. Milyonların minimum fiyata mahkûm edilmemesi için sendikal hakların kullanımının önündeki tüm maniler ve barajlar kaldırılmalı, toplu pazarlık kapsamı genişletilmeli.
6356 sayılı Yasa’da yer alan teşmil sistemi işletilmeli, toplu iş kontratları sendikasız işyerlerine de uygulanmalı.
Asgari fiyat artışında resmi enflasyon/hedeflenen enflasyon değil, kişi başına GSYH artışı temel alınmalı. Minimum fiyat baskılanmış ve güdümlü resmi enflasyona nazaran değil geçim kurallarına ve ekonomik büyümeye nazaran saptanmalıdır. Hele de iktidar sözcülerinin sıkça lisana getirdiği “hedeflenen enflasyon doğrultusunda fiyat artışı” kabul edilemez.
Hedeflenen enflasyona nazaran fiyat artışı yapmak, milyonları daha da fakirleştirmek manasına gelecektir.
Asgari fiyat artışında dar gelirlilerin besin enflasyonu ile kişi başına ekonomik büyüme temel alınmalı.
“Ailenin geçinebileceği fiyat olmalı”
Asgari fiyat yüksek enflasyon şartlarında yıl dört defa belirlenmeli. Yüksek enflasyon şartlarında yılda bir sefer minimum fiyat belirlenmesi çalışanları açlığa, yoksulluğa mahkûm etmek manasına gelir.
Türkiye’de taban fiyatın tespitinde milletlerarası standartlara uyulmuyor. Birleşmiş Milletler, Memleketler arası Çalışma Örgütü ve Avrupa Kurulu standartları dikkate alınmıyor; ailesi hesaba katılmadan tek bir emekçi üzerinden minimum fiyat hesaplanıyor. Minimum fiyat tespitine ait 131 sayılı ILO Mukavelesi onaylanmalı, Avrupa Toplumsal Şartı’na minimum fiyatla ilgili konan çekince kaldırılmalı.
Asgari fiyat, memleketler arası standartlara uygun halde, emekçinin ailesi ile birlikte geçinebileceği bir fiyat olmalıdır.
Asgari fiyat sonrası birinci vergi dilimine uygulanacak oran yüzde 10’a düşürülmeli. Minimum fiyat vergi istisnası, vergiden değil, matrahtan indirim yoluyla uygulanmalı.
2008 yılından beri patronlara verilen 5 puanlık SGK prim dayanağı personellere de verilmeli.
Çağ dışı damga vergisi kaldırılmalı.
2008 yılında çıkarılan 5510 sayılı Yasa’dan evvel minimum fiyattan düşük emekli aylığı kelam konusu değildi. En düşük emekli aylığı en az minimum fiyat seviyesine yükseltilmeli.
Devletin özel bölümdeki çalışanlarla kamu çalışanları ve kamu vazifelileri ortasında ayrım yapması Anayasa’nın eşitlik prensibine alışılmamış. Taban fiyat en düşük kamu personeli fiyatı ve en düşük memur maaşı dikkate alınarak hesaplanmalı.
