Borsalarda kaydedilen sert yükselişlerin ardından yatırımcıların sağladığı yüksek kazançlar gündemdeki yerini korurken, CNBC’nin tanınmış piyasa analistlerinden Jim Cramer’dan önemli bir risk uyarısı geldi. Cramer, özellikle portföyünde sert değer kazanan hisselerin ağırlığı artan yatırımcıların, gerçekleşmemiş kazançlara güvenerek risk yönetimini ihmal etmemesi gerektiğini belirtti.
CNBC’de yayımlanan “Mad Money” programında piyasalara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Cramer, yatırım kararlarında disiplinin güçlü beklentilerin önünde tutulması gerektiğini vurguladı.
Büyük kazançların ardından risk yönetimi uyarısı
Son dönemdeki sert yükselişlerin yatırımcılarda kazançların aynı hızla devam edeceği beklentisini güçlendirebileceğine dikkat çeken Cramer, geçmiş piyasa döngülerinin bu yaklaşımın önemli kayıplara yol açabileceğini gösterdiğini ifade etti.
Dot-com balonu, küresel finans krizi, pandemi dönemindeki Nasdaq rallisi ve 2022 yılında teknoloji hisselerinde yaşanan sert satışları örnek gösteren Cramer, yükseliş trendlerinin kalıcı olacağının varsayılmasının yatırımcılar açısından risk oluşturabileceğini söyledi.
Cramer’ın mesajı, kazandıran hisselerin tamamen portföyden çıkarılması yerine, hızla büyüyen pozisyonların beraberinde getirdiği riskin kontrol edilmesi gerektiği yönünde oldu.
“Disiplin her zaman inançtan üstündür” diyen Cramer, bir hissenin portföy içerisindeki payının aşırı yükselmesi ya da değerleme ve piyasa hareketlerinin riskleri artırması halinde pozisyonun bir bölümünde kâr realizasyonuna gidilebileceğini belirtti.
“Kâğıt üzerindeki kâr, banka hesabındaki kâr değildir”
Cramer, yatırımcıların özellikle gerçekleşmemiş kazançları kesinleşmiş getiri olarak değerlendirmemesi gerektiğinin altını çizdi.
“Kâğıt üzerindeki kâr, banka hesabınızdaki kârla aynı değildir” ifadelerini kullanan Cramer, yüksek oranda değer kazanan pozisyonların belirli bir bölümünde kâr alınmasının toplam portföy riskinin azaltılmasına yardımcı olabileceğini söyledi.
Bu duruma geçmişte Nasdaq Composite endeksinde yaşanan hareketi örnek gösteren Cramer, endeksin Mart 2020 ile Kasım 2021 arasında iki kattan fazla yükselmesinin ardından zirve seviyesinden Ekim 2022’deki dip noktasına kadar yaklaşık yüzde 36 gerilediğini hatırlattı.
Teknoloji hisselerinde “sahte çeşitlendirme” riski
Cramer’ın dikkat çektiği konulardan biri de yatırımcıların portföylerini çeşitlendirdiklerini düşünürken benzer ekonomik ve piyasa koşullarından etkilenen şirketlerde yoğunlaşması oldu.
Meta Platforms, Amazon, Netflix ve Alphabet gibi farklı şirketlerin hisselerini aynı portföyde bulundurmanın tek başına yeterli çeşitlendirme anlamına gelmeyebileceğini belirten Cramer, bu şirketlerin teknoloji harcamaları, reklam gelirleri, tüketici talebi ve faiz oranları gibi ortak unsurlardan etkilenebildiğine dikkat çekti.
Cramer, bu yaklaşımı “sahte çeşitlendirme” olarak nitelendirirken, söz konusu hisselerin belirli dönemlerde benzer yönde hareket edebildiğini ifade etti.
Her düşüş alım fırsatı anlamına gelmiyor
Yatırımcılara yönelik bir diğer uyarı ise fiyatı gerileyen hisselerde yapılan alımlara ilişkin oldu.
“Asla tüm parayla tek seferde alım yapmayın” diyen Cramer, değer kaybeden her hissenin otomatik olarak ucuz veya cazip hale gelmeyeceğini vurguladı.
Yatırımcıların “hasar görmüş hisse” ile “hasar görmüş şirket” arasındaki ayrımı doğru yapması gerektiğini belirten Cramer; şirketin gelir büyümesi, rekabet gücü ve yönetim performansında bir bozulma yaşanıp yaşanmadığının incelenmesi gerektiğini söyledi.
Zoom hisselerini bu duruma örnek gösteren Cramer, şirketin pandemi döneminde yaklaşık 588 dolara kadar yükseldikten sonra iki yıldan kısa sürede 70 dolar seviyelerine gerilediğini hatırlattı. Pandemiyle birlikte artan talebin normalleşmesi ve Microsoft, Google ile Cisco gibi şirketlerin rekabeti artırması, Zoom üzerindeki baskının güçlenmesinde etkili olmuştu.
Cramer’dan yatırımcılara dört maddelik risk yönetimi mesajı
Cramer, piyasalarda sert hareketler yaşanmadan önce yatırımcıların kendi risk yönetimi kurallarını belirlemesinin önemine dikkat çekti.
Bu kapsamda yatırımcıların:
– Portföyde tek bir hisseye ayrılabilecek maksimum ağırlığı belirlemesi,
– Önceden kâr realizasyonu seviyeleri oluşturması,
– Sektör bazındaki yoğunlaşmayı sınırlandırması,
– Yatırım tezlerini belirli aralıklarla yeniden değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.
Cramer’a göre yüksek getirilerin elde edildiği dönemlerde risk yönetiminin önemi azalmak yerine daha da artıyor. Portföyde hızlı yükselen bir hissenin ağırlığının aşırı artması halinde pozisyonun bir bölümünün azaltılması, piyasanın yön değiştirmesi durumunda elde edilen kazançların önemli bölümünün geri verilmesi riskini sınırlayabilir.
