İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) ev sahipliğinde düzenlenen İstanbul Ekonomi Forumu’nda küresel ekonominin karşı karşıya olduğu riskleri değerlendirdi.
Finansal sistemin son yıllarda yaşanan krizlere rağmen dayanıklılığını koruduğunu belirten Bailey, düşük büyüme, artan kamu borcu ve jeopolitik gerilimlerin yeni riskler yarattığını söyledi.
Yapay zekaya yönelen büyük yatırımlar finansal riskleri de getiriyor
Bailey, yapay zeka ve robotik teknolojilerinin verimliliği artırarak ekonomik büyümeyi destekleyebileceğini ancak sektöre yönelen büyük yatırımların finansal riskleri de beraberinde getirdiğini vurguladı.
Yapay zeka şirketlerinin gelecekte sağlayacağı kazançlara ilişkin beklentilerin düşmesi veya teknolojinin yaygınlaşmasının öngörülenden yavaş gerçekleşmesi halinde piyasalarda sert fiyat hareketleri yaşanabileceğine dikkat çekti. Bailey’e göre böyle bir gelişmenin etkileri hisse senetleriyle sınırlı kalmayarak kredi ve devlet tahvili piyasalarına da yayılabilir.
Tahvil piyasaları için yeni kırılganlık
Küresel devlet tahvili piyasalarının yapısının değiştiğini belirten Bailey, borçlanarak büyük pozisyonlar alan yatırımcıların piyasadaki ağırlığının arttığını söyledi. Bu durumun devletlerin borçlanma ihtiyacının karşılanmasını kolaylaştırdığını ancak ani satış dalgalarında riskleri büyütebileceğini ifade etti.
Bailey, bir piyasada başlayan zorunlu satışların başka ülkelere ve varlık sınıflarına hızla yayılabileceği uyarısında bulundu.
Faizler neden yüksek kalabilir?
Bailey, Kovid-19 salgını, Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’daki çatışmaların küresel ekonomide peş peşe arz şoklarına yol açtığını hatırlattı. Bu tür gelişmelerin ekonomik büyümeyi zayıflatırken enflasyonu yükselttiğini belirten Bailey, merkez bankalarının zor kararlarla karşı karşıya kaldığını söyledi.
Enerji fiyatlarındaki geçici artışların ücret ve fiyat beklentilerine yansıması halinde enflasyonun kalıcı hale gelebileceğine dikkat çekti. Bu nedenle gelecekteki faiz oranları konusunda koşulsuz taahhütler verilmesine karşı olduğunu ifade etti.
Kamu borcu ayrı bir baskı
Bailey, düşük büyüme ve yüksek borçlanma maliyetlerinin hükümetlerin ekonomik krizlere müdahale kapasitesini sınırladığını belirtti. Yatırımcıların kamu maliyesine duyduğu güvenin zayıflaması halinde tahvil faizlerinin daha da yükselebileceğini söyledi.
Bailey, finansal istikrarın korunması için sürdürülebilir büyümenin desteklenmesi, para ve maliye politikalarına güvenin sürdürülmesi ve temel finans piyasalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
