Bildirimler deprem tahminimi, anlık uyarı mı? Uzmanlar açıklıyor

Silivri açıklarında meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki depremin hemen öncesinde birçok Android telefon kullanıcısına “ Deprem olacak” mesajı ulaştı. Bu uyarı, Google’ın geliştirdiği “Deprem Uyarı Sistemi” sayesinde verildi. Sistem, akıllı telefonlarda yer alan hareket sensörlerini kullanarak olası bir sarsıntıyı önceden tespit ediyor ve kullanıcılara saniyeler öncesinden uyarı gönderiyor.

Deprem uyarı sistemi nasıl çalışıyor?

Tekno Hayat programının sunucusu Ahmet Can, bu sistemin temelinde telefonlardaki sensörler olduğunu belirtti. Özellikle hareket sensörlerinin aktif rol oynadığı sistem, bu verileri bir araya getirerek bölgedeki kullanıcıları uyarıyor. Can’a göre, sistem Google’ın Android işletim sistemiyle çalışıyor ve sadece birkaç ayarın aktif hale getirilmesi yeterli oluyor.

Erken uyarı, deprem dalgaları farkına dayanıyor

Jeolog Prof. Dr. Okan Tüysüz ise sistemin bilimsel temelini şöyle açıklıyor: Depremler sırasında yeryüzüne çıkan iki tür sismik dalga var. İlki, saniyede 6-7 km hızla ilerleyen P dalgası; ikincisi ise daha yavaş olan, saniyede 3-4 km hızla hareket eden S dalgası.

“P dalgası geldiğinde sistem, S dalgası yolda diyerek uyarı veriyor. Ama eğer depremin tam merkezindeyseniz bu fark sıfır olur, uyarı gelmez.”

Marmara’daki sistem sadece altyapıyı koruyor

Tüysüz, Marmara Denizi’nde kurulu erken uyarı sisteminin elektrik ve doğalgaz gibi altyapı hizmetlerini otomatik olarak kesmek amacıyla kullanıldığını belirtiyor. Çünkü İstanbul gibi depremin merkezine yakın yerlerde, dalgalar arası fark çok kısa olduğundan insanların kaçmak için yeterli zamanı olmuyor.

“Gemlik’te bir deprem olursa İstanbul’a 1-2 saniye önce haber verebilir. Ama İzmir’deki bir deprem için bu süre 15-20 saniyeye kadar çıkabilir.”

Android kullanıcıları için hayat kurtaran ayar

Google’ın sunduğu bu sistemin çalışması için herhangi bir uygulama indirmeniz gerekmiyor. Android cihazlarda bu özellik varsayılan olarak mevcut; ancak aktif edilmesi gerekiyor.