ABD ile İran arasında varılan mutabakat, Washington’da “savaşı bitiren anlaşma” olarak sunulsa da Amerikan kamuoyunda tablo Beyaz Saray’ın istediği kadar parlak görünmüyor. CBS News/YouGov anketine göre Amerikalıların önemli bir bölümü, anlaşmadan daha kazançlı çıkan tarafın İran olduğu görüşünde.
Ankete katılanların yüzde 37’si mutabakatın “İran için ABD’den daha iyi” olduğunu belirtirken, anlaşmanın ABD lehine olduğunu düşünenlerin oranı yalnızca yüzde 22’de kaldı. Katılımcıların yüzde 41’i ise mutabakatın iki taraf için de yaklaşık eşit sonuçlar doğurduğunu söyledi.
Bu sonuç, ABD kamuoyunda savaşın net bir Amerikan zaferiyle sonuçlandığına dair güçlü bir kanaat oluşmadığını gösteriyor. Özellikle savaş boyunca yükselen enerji fiyatları, İran’ın nükleer programına ilişkin belirsizlikler ve Tahran yönetiminin bölgede hâlâ tehdit olarak görülmesi, anlaşmaya yönelik şüpheleri artırıyor.
Savaşı bitirme isteği ağır bastı
Ankette öne çıkan bir diğer veri ise Amerikalıların çatışmanın sona ermesini istemesi oldu. Katılımcıların yüzde 78’i ABD ile İran arasındaki savaşın bitmesini desteklerken, yüzde 22’si çatışmanın “İran tamamen vazgeçene kadar” sürmesi gerektiğini savundu.
Ancak savaşın bitmesine verilen destek, mutabakatın başarılı bulunduğu anlamına gelmiyor. CBS News analizinde, Amerikalıların çoğunun İran’ın nükleer programının kalıcı biçimde durdurulduğuna ikna olmadığına dikkat çekildi. Kamuoyunda ayrıca İran’ın komşularına yönelik tehditlerini sürdüreceği yönünde yaygın bir kanaat bulunuyor.
Trump yönetimine güven sınırlı
Ankete göre Amerikalıların yüzde 66’sı Trump yönetiminin İran’la anlaşmaya “ABD hedeflerine ulaştığı için” değil, esas olarak savaşı bitirmek istediği için vardığını düşünüyor. ABD’nin tüm hedeflerine ulaştığı kanaatinde olanların oranı ise yüzde 34’te kaldı.
Bu tablo, Trump yönetiminin anlaşmayı iç politikada zafer olarak pazarlamasını zorlaştırıyor. Amerikan medyasında da mutabakata yönelik eleştiriler dikkat çekiyor. CBS News, ABD kamuoyunda “savaşın maliyetine değmediği” görüşünün güçlendiğini yazarken, New York Post’un görüş sayfalarında anlaşma “İran’a taviz” ve “ABD’nin elindeki kozları zayıflatan adım” olarak eleştirildi.
Ekonomik fatura zafer algısını gölgeledi
Savaş süresince petrol ve benzin fiyatlarında yaşanan artış da kamuoyunun anlaşmaya bakışını etkiledi. Reuters/Ipsos verilerine göre Amerikalıların yüzde 53’ü, ABD’nin İran’a yönelik askeri adımlarının maliyetine değmediğini düşünüyor. The Guardian da anlaşmanın petrol fiyatlarında geçici rahatlama yarattığını, ancak savaşın ekonomik etkilerinin yıl boyunca hissedilebileceğini yazdı.
Bu nedenle Washington’da “savaş bitti” mesajı verilse de Amerikan kamuoyunda asıl soru değişmiş görünüyor: ABD bu savaştan ne kazandı? Son anketlere göre birçok Amerikalı için bu sorunun cevabı ikna edici değil. İran’ın daha iyi bir anlaşma yaptığı düşüncesi, Trump yönetiminin zafer söylemini zayıflatıyor.
