Avrupa Birliği (AB) ve Hindistan arasında serbest ticaret anlaşması müzakerelerinin sonuçlanmasına dair siyasi bildirge ile güvenlik ve savunma ortaklığı anlaşması imzalandı. 2007 yılında başlayan görüşmelere 2013’te ara verilmiş ve 2022’de yeniden başlatılmıştı.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin Yeni Delhi’de düzenlenen törenle imzaladığı anlaşma, küresel ticarî düzende belirsizliklerin arttığı bir dönemde iki tarafın iş dünyasında da “bayram havası” yarattı.
Von der Leyen, törende yaptığı konuşmada, serbest ticaret anlaşması müzakerelerinin sonuçlanmasına dair siyasi bildirge hakkında “tüm anlaşmaların anası niteliğinde bir anlaşma” imzaladıklarını belirterek “2 milyar kişilik bir pazar oluşturuyoruz ve bu, gerçek bir kazan-kazan yaklaşımıyla ortaklık kurmayı seçen dünyanın ikinci ve dördüncü büyük ekonomileri olan iki devin hikayesidir.” diye konuştu.
Dünya ekonomisinin dörtte birini kapsıyor
DW.com’un haberine göre AB ve Hindistan, toplam 2 milyarlık nüfusla dünya gayri safi iç hasılasının dörtte birini oluşturuyor. AB verilerine göre 2024’te 120 milyar euroluk ticaret ve yüzde 11,5’lik payla AB Hindistan’ın en büyük ticaret ortağı konumunda. AB, serbest ticaret anlaşması sayesinde Hindistan’a ihracatını 2032’ye kadar ikiye katlamayı hedefliyor.
1,45 milyar nüfuslu Hindistan’ın 2030 yılına kadar Çin ve ABD’nin ardından dünyanın en büyük üçüncü ekonomisi haline gelmesi bekleniyor. Hindistan’ın hedefi ise, şu an AB toplam ithalatında yüzde 2,5 olan payını artırmak.
Anlaşmayla AB, otomobil, kimyasal maddeler, şarap gibi tarım ürünlerinde Hint pazarında önemli avantajlar sağlarken Hindistan da tekstil, deri, ilaç ve çelik ürünlerinde yeni gümrük düzenlemelerinden fayda sağlayacak.
Hindistan, AB’den ithal edilen malların yüzde 30’unda gümrük vergisini sıfırlarken toplam ithalatın yüzde 90’ı aşan bölümünde ya indirim ya da muafiyet uygulayacak.
AB’den şirketlerin bu şekilde gümrük vergilerinden yılda 4 milyar euroya varan tasarruf sağlaması bekleniyor.
Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle AB de Hint mallarının yüzde 90’ına yönelik gümrük vergilerini kaldıracak. Gümrükten muaf malların oranı yedi yıl içinde yüzde 93’e çıkarılacak. İkili ticaretin yüzde 99,5’i için muafiyet ve indirimleri içeren vergi kolaylıkları uygulanacak.
AB’nin Hint mallarına uyguladığı ortalama vergi oranı yüzde 3,8’den yüzde 0,1’e düşürülecek. Anlaşmaya eklenen menşe ülke kurallarıyla üçüncü ülkelerden malların Hindistan üzerinden indirimli olarak AB pazarına sokulmasının da engellenmesi hedefleniyor. Hindistan, otomobil ve tarım ürünlerinde vergi muafiyeti uygulamayacak.
Vergilerde geniş çaplı indirim
Hindistan’ın otomobillere uyguladığı gümrük vergisi yüzde 110’dan yüzde 30-35 seviyesine düşürülecek, beş yıllık bir zaman dilimi içinde de aşamalı olarak yüzde 10’a indirilecek. Bu madde, yılda 250 bin taşıtla sınırlı olacak. Bu kotanın 160 bini içten yanmalı motor, 90 bini elektrikli otomobillere ayrılacak. Özellikle Volkswagen, BMW, Mercedes-Benz ve Renault gibi Avrupalı otomobil üreticilerinin yeni düzenlemeden önemli avantaj sağlaması bekleniyor. Elektrikli otomobillere yönelik gümrük vergisi indirimleri ise, anlaşma yürürlüğe girdikten beş yıl sonra başlayacak.
AB’de üretilen ve değeri 15 bin euronun altındaki taşıtlar anlaşmanın dışında bırakıldı. Bu değerin üstündeki taşıtlar ise ayrı kota ve gümrük vergilerine tabi üç ana gruba ayrıldı.
Avrupalı otomobil üreticileri yüksek gümrük vergileri nedeniyle şimdiye kadar Hindistan’a yılda yaklaşık 3 bin otomobil ihraç edebiliyordu. Hindistan şimdiye kadar değeri 33 bin 700 euronun altındaki otomobillere yüzde 66, daha pahalı otomobillere yüzde 110’luk gümrük vergisi uyguluyordu.
Tarımda sınırlı açılım
Hindistan’ın AB’den tarım ve gıda maddelerine uyguladığı ve şu an ortalama yüzde 36’nın üzerinde seyreden gümrük vergileri düşürülecek ya da tamamen kaldırılacak.
AB’den şarap, yüksek alkollü içki, bira, zeytinyağı ve işlenmiş gıda ürünlerine belirgin vergi indirimleri yapılacak. Özellikle şu an yüzde 150 vergi uygulanan şarapta önemli indirim olacak. Premium şaraba uygulanan gümrük vergisi aşamalı olarak yüzde 20’ye, daha ucuz şaraplara yönelik vergi ise yüzde 30’a düşürülecek.
AB’den zeytinyağı, makarna ve çikolataya vergiler sıfırlanırken Hindistan da Avrupa’ya çay, kahve, üzüm ve diğer sebze-meyve ihracatını artıracak vergi kolaylıklarından yararlanacak.
Sığır, domuz ve tavuk eti ile pirinç, şeker ve süt ürünleri ise anlaşmanın dışında tutuldu. AB’nin Güney Amerika ülkeleriyle yaptığı Mercosur anlaşması tam da bu kalemlerde Avrupalı çiftçilerin yoğun direnişi ve protestolarla karşılaşmıştı.
Çelik ve karbon vergisi tartışması
Hindistan, çelik ürünlerinde AB’nin gümrüksüz ithalat kotalarından yararlanmak istiyor. Bu konuda kararın 30 Haziran’a kadar verilmesi bekleniyor.
Avrupa Komisyonu, AB’nin geçen yıl çelik ürünleri için kararlaştırdığı gümrük vergilerinden Hindistan’ın muaf tutulmasını planlıyor. Plana göre Hindistan’dan ithal edilecek yılda 1,6 milyon tonluk çeliğe vergi uygulanmayacak.
İki taraf arasında son yılların en tartışmalı konularından biri, AB’nin karbondioksit ihracat vergisiydi. Buna göre Avrupalı çelik üreticilerinin üretim sürecinde satın almak zorunda oldukları karbondioksit sertifikalarını ithalatçı firmanın ihracat ücreti olarak ödemesi gerekiyor. Hindistan bu düzenlemeye karşı çıkıyordu.
Anlaşmada, AB’nin karbondioksit vergileriyle ilgili Hindistan için özel bir muafiyet öngörülmedi. Ancak AB’nin bu konuda başka bir ülkeye esneklik tanıması durumunda Hindistan ile de müzakerelerin başlatılması taahhüdünde bulunuldu. Ayrıca karbondioksit vergileri konusunda AB ile Hindistan arasında bir aracı kurul oluşturulması kararlaştırıldı.
Buna ek olarak AB’den bir teknik çalışma grubunun karbondioksit bilançolarının denetlenmesinde Hint şirketlere yardımcı olması öngörülüyor. AB ayrıca sera gazı emisyonlarının düşürülmesine destek amacıyla Hindistan’a önümüzdeki iki yıl içinde 500 milyon euroluk mali yardımda bulunacak.
Tekstil ve ilaç sektörü öne çıkıyor
Hindistan’ın anlaşmadan fayda sağlayacağı bir başka alan, tekstil ve ilaç sektörü. Aralarında deniz mahsulleri, kimyasallar, tekstil, değerli maden ve takıların da bulunduğu önemli Hint ihraç mallarına gümrük vergisi sıfırlanacak.
Ayrıca sanayi mallarına yönelik gümrük vergilerinin önemli bölümü tamamen kaldırılacak. Bu kalemin içinde makine, elektrik donanım, kimyasallar ve ilaç da bulunuyor.
Bir yıl içinde yürürlükte olması bekleniyor
Anlaşmaya dair metinlerin yayınlanmasının ardından hukukî inceleme süreci başlayacak. Sadece bu sürecin 5 ila 6 ay sürmesi bekleniyor.
Hukuken yeşil ışık yakıldıktan sonra anlaşma metni AB’deki 24 resmi dile çevrilecek ve iki tarafın meclis onayına sunulacak.
AB’de nitelikli çoğunluk için, AB nüfusunun en az yüzde 65’ini oluşturan 15 ülkenin onayı gerekiyor. Ayrıca anlaşmanın Avrupa Parlamentosu’nda da basit çoğunlukla onaylanması gerekiyor. Bu işlemlerin ardından anlaşmanın yürürlüğe girmesinin bir yılı bulması bekleniyor.
