Orta Doğu’daki çatışmalar ve enerji altyapılarına yönelik saldırılar, küresel enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara neden oluyor. Özellikle Katar’daki sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesislerinin hedef alınması, Avrupa’da gaz fiyatlarının hızla yükselmesine yol açtı. Kısa sürede yüzde 30 ila 50 arasında artan fiyatlar, piyasalarda arz kesintisi riskinin güçlü şekilde hissedildiğini ortaya koyarken, bazı senaryolarda bu artışın yüzde 130’a kadar çıkabileceği değerlendiriliyor.
Sabah’tan Barış Ergin’in haberine göre Avrupa’nın, Rusya gazına bağımlılığı azaltmak için LNG’ye yönelmesi, mevcut krizle birlikte yeni kırılganlıkları da beraberinde getirdi. AB Konseyi Başkanı António Costa, Brüksel’de düzenlenen zirvenin ardından yaptığı açıklamada rekabet gücünün artırılmasının stratejik önemine dikkat çekti. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise Orta Doğu’daki gerilimin Avrupa’ya en doğrudan etkisinin enerji alanında hissedildiğini vurguladı.
Von der Leyen, Katar’daki enerji altyapısına yönelik saldırıların ardından gaz fiyatlarının bir günde yüzde 30 arttığını belirterek, bu tür gelişmelerin hem maliyetleri yükselttiğini hem de gelecekteki arz güvenliğine dair riskleri artırdığını ifade etti.
Körfez bölgesindeki enerji tesislerinin hedef alınması yalnızca kısa vadeli fiyat artışlarıyla sınırlı kalmıyor; aynı zamanda uzun vadeli üretim kapasitesini de tehdit ediyor. Katar’daki LNG üretiminin yaklaşık yüzde 17’sinin devre dışı kalabileceği ve onarım sürecinin yıllar sürebileceği yönündeki tahminler, küresel arz tarafında kalıcı daralma ihtimalini gündeme getiriyor.
Son yıllarda enerji kaynaklarını çeşitlendirmeye çalışan Avrupa için bu gelişmeler, stratejinin sınırlarını ortaya koyuyor. Küresel LNG piyasasının rekabete açık yapısı, kıtayı fiyat şoklarına karşı daha hassas hale getirirken, düşük stok seviyeleri ve artan talep de kırılganlığı artırıyor. 2026 yılı için planlanan rekor LNG ithalatı ise bu bağımlılığın daha da artacağına işaret ediyor.
Öte yandan, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim Avrupa genelinde akaryakıt fiyatlarını da yukarı taşıdı. Avrupa Komisyonu verilerine göre özellikle dizel fiyatlarında sert artışlar yaşanırken, bu durum taşımacılık ve lojistik maliyetlerini de yükseltti. Fiyat artışları ilk olarak Almanya’da görülürken kısa sürede diğer ülkelere yayıldı; Danimarka ve Avusturya gibi ülkelerde dizel fiyatları Almanya’nın üzerine çıktı.
Buna karşılık Polonya, Çekya, Lüksemburg ve Belçika gibi ülkelerde vergi avantajları nedeniyle fiyatlar nispeten daha düşük kaldı. Avrupa genelinde en yüksek akaryakıt fiyatları ise Hollanda ve Danimarka’da kaydedildi.
Genel tablo, Avrupa’nın yalnızca geçici bir arz sıkıntısıyla değil, çok boyutlu ve derinleşme potansiyeli taşıyan bir enerji şokuyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
