Bakanlık, internet sitelerinde gerçeği yansıtmayan, fiyat şişirmeleri ve aldatmacaları içeren ilanlar yoluyla taşınmaz ve ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretinde vatandaşların mağdur edildiğinin gözlemlenmesi üzerine birtakım kararlar almıştı. Resmi Gazete’nin 31 Ağustos 2023 tarihli sayısında yayımlanan düzenlemelerle taşınmaz ticareti ve ikinci el motorlu kara taşıtlarının ticaretine ait yönetmeliklerde değişiklik yapılmış, 2 aylık da geçiş süreci tanınmıştı.
Bu değişikliklerle ilan sitelerinde açık kimliğini gizleyerek uydurma hesaplar üzerinden ilan verilmesinin engellenmesi amaçlandı.
Buna nazaran, kişinin kendisine, eşine, birinci ve ikinci derece kan hısımlarına ilişkin olmayan ya da sahibi tarafından yetkilendirilmeyen taşınmaz yahut taşıtın ilana konulması 1 Kasım’dan itibaren yasaklanacak.
Bununla birlikte, emlak komitecileri ve oto galericileri, sahip oldukları yetki evraklarıyla doğrulama yaparak, satışına yetkili oldukları taşıtı yahut taşınmazı ilana koyabilecek.
İlan sitelerine yükümlülük
Düzenlemeyle ilan sitelerine de üyelikten yahut ilanın yayımlanmasından evvel ikinci el taşıtın yahut taşınmazın ilanına yetkili olunduğuna dair doğrulama yapma yükümlülüğü getirildi.
Böylece, tüketici mağduriyetine yol açabilen düzmece ilanların engellenmesi, spekülatif fiyat artışlarının önlenmesi ve ilan sitelerinde yer alan bilgi kirliliğinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Düzenlemeler uyarınca, mevzuata alışılmamış davrananlar hakkında her bir karşıtlık için 10 bin liradan 100 bin liraya kadar idari para cezası uygulanacak.
“e-Devlet ile kimlik doğrulaması gerekecek”
Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu Genel Lideri Aydın Erkoç, AA muhabirine, düzenlemeyle, ilan siteleri üzerinden yapılacak gayrimenkul ve araç satışlarında e-Devlet’ten kimlik doğrulaması gerekeceğini söyledi. Erkoç, “İlanın yayımlanmasından evvel ilana mevzu ikinci el motorlu kara taşıtının yahut taşınmazın ilanına yetkili olunduğuna dair doğrulama yapılacak.” dedi.
İkinci el araç kesiminin kayıt dışı faaliyetlerin en ağır yaşandığı alanlardan biri olduğuna işaret eden Erkoç, MASFED olarak bu sorunu her fırsatta lisana getirdiklerini belirtti.
Erkoç, gerek kesimin kayıt altına alınması gerekse haksız rekabetin önüne geçilmesi için tahlil tekliflerinde bulunduklarını belirterek, şöyle konuştu:
“Ticaret Bakanı’mız Ömer Bolat vazifeye geldiğinde geniş çaplı bir toplantı yaptı ve bizler de bölümde yaşanan aksaklıkları paylaşarak kendilerine ilettik. Türkiye’de yıllık ikinci el ve sıfır olmak üzere toplamda yaklaşık 9 milyon araç satılıyor. Bugün satışların 5’te 1’i bayi, gerçek kullanıcı ve yetkili motorlu araç satıcıları tarafından yapılırken 5’te 4’lük kısmı ayaküstü işi yürütenlerce gerçekleştiriliyor. Bu düzenleme sayesinde uydurma ilanlarla dolandırıcılıklar engellenirken bu işi yan meslek edinerek kayıt dışı ticaret yapan, piyasayı haksız yere yükselterek fahiş artışlara sebep olan bireyler de piyasadan temizlenecek. Hasebiyle yaşanan mağduriyetler ortadan kalkacak. Uygulamayı ihlal edenlere 100 bin liraya varan cezai süreçlerin uygulanması da caydırıcı olacaktır.”
“Tapu ve ilan fiyatı farkı takip edilecek”
Türkiye Tüm Emlak Müşavirleri Federasyonu Lideri Hacı Ali Taylan da 1 Kasım’dan itibaren ilan portallarına sorumluluk getiren bir düzenleme yapıldığını belirterek, “Sayın Bakan yeni bir yönetmelik çıkardı, bu mevzuyu çok önemsiyor. O köpük fiyatların kalkması, geçersiz ilanların kalkması için kimlik doğrulaması ile yetki evrakı olmadan hiç kimse gayrimenkul ilanı veremeyecek. Biz de bunu destekliyoruz, Sayın Bakan’a da bu takviyemizi ilettik.” dedi.
İlan portallarının bu sisteme geçişe hazır olmasının kıymet taşıdığını vurgulayan Taylan, şunları kaydetti:
“İlan portallarının altyapılarını buna nazaran ayarlamış olmaları gerekiyor. Geçmezlerse büyük ceza var. Her bir ilan için 100 bin lirayı bulan ceza kelam konusu. Bu biçimde binlerce ilan var. Bölüme sistem geleceğini, köpük fiyatların düzeleceğini, gayrimenkul fiyatlarının bir nebze aşağı yanlışsız düşmeye başlayacağını bu yönetmelikle göreceğiz. Uydurma ilanların bu saatten sonra olması kelam konusu değil. Ayrıyeten ilan fiyatıyla tapu fiyatı ortasındaki fark da takip edilecek.”
Taylan, kimlik bilgilerinin emlak portallarında bulunacak olması nedeniyle güvenlik kaygısı taşıdıklarını, bu nedenle kelam konusu bilgilerin Bakanlığa ilişkin bir orta yüzde tutulmasını önerdiklerini kelamlarına ekledi.
