Emtia piyasalarında tamamlanan haftada, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararı, dolar ve tahvil faizlerindeki yükseliş, Orta Doğu’daki gelişmeler ile ürünlere özgü arz-talep dinamikleri fiyatlamalarda belirleyici oldu.
Fed, politika faizini beklentiler doğrultusunda 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4 aralığına çıkardı. Böylece Banka, Temmuz 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımına gitti.
Fed’in kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksine ilişkin 2026 sonu medyan tahmini yüzde 3,6’dan yüzde 3,7’ye yükseltilirken, Federal Açık Piyasa Komitesi üyelerinin gelecekteki faiz beklentilerini gösteren nokta grafiğinde 18 yetkiliden 16’sının yıl sonuna kadar en az bir faiz artışı daha öngördüğü görüldü.
Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyonun uzun süredir çok yüksek seyrettiğini belirterek, faiz artırımının fiyat istikrarını sağlamaya yönelik doğru bir adım olduğunu ifade etti.
Fed’in yıl sonuna kadar ilave faiz artırımına gidebileceği beklentisiyle dolar endeksi tamamlanan haftada yüzde 1 artarak 100,2’ye çıktı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,04 ile 2007’den bu yana en yüksek seviyesini görmesinin ardından haftayı yüzde 5’ten tamamladı.
Buna karşılık, petrol fiyatlarının haftanın son günlerinde gerilemesi küresel enflasyon endişelerini kısmen hafifleterek değerli metallere yönelik alımları destekledi.
Değerli metaller pozitif seyretti
Değerli metallerde Fed’in faiz artırımı, yükselen tahvil faizleri ve güçlenen dolar baskı oluştururken, petrol fiyatlarındaki düşüşün enerji kaynaklı enflasyon endişelerini hafifletmesi fiyatları destekledi.
Fed’in faiz kararının büyük ölçüde önceden fiyatlanması ve karar sonrasında para politikasına ilişkin belirsizliğin azalması, değerli metallerde kısa pozisyonların kapatılmasını beraberinde getirerek fiyatları destekledi.
Altında Çin kaynaklı yatırım talebi etkisini sürdürürken, yüksek tahvil getirileri ile doların değer kazanması yükselişi sınırladı.
Gümüşte kısa pozisyonların kapatılmasının yanı sıra sanayi talebine ilişkin beklentiler öne çıktı. Platin ve paladyum ise değerli metaller genelindeki alımlardan destek bulurken, yüksek faizlerin otomotiv sektöründeki talebi baskılayabileceğine yönelik endişeler kazançları sınırlandırdı.
Analistler, faiz artırımının büyük ölçüde fiyatlara yansıması nedeniyle Fed kararı sonrasında yeni bir satış dalgası oluşmadığını, petrol fiyatlarındaki gerilemeyle enflasyon endişelerinin kısmen hafiflemesinin özellikle gümüşte tepki alımlarını güçlendirdiğini belirtti.
Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 2,8, altında yüzde 0,7, platinde yüzde 0,2 ve paladyumda yüzde 0,1 arttı.
Baz metallerde karışık seyir görüldü
Baz metallerde Çin’den gelen ekonomik veriler ile fiziki piyasadaki arz gelişmeleri etkili oldu.
Çin’de sanayi üretiminin ağustosta yıllık yüzde 5,2 artması metal talebine ilişkin beklentileri destekledi. Buna karşılık, işsizlik oranının yüzde 5,3 ile beklentileri aşması ülkenin ekonomik görünümüne ilişkin temkinli duruşun sürmesine neden oldu.
Bakırda Çin’deki hurda arzının sıkılaşması, bazı izabe tesislerinin üretime dönüşündeki gecikmeler ve ithalat primlerindeki yükseliş fiyatları destekledi. Londra Metal Borsası’nda kullanılabilir bakır stoklarının azalması da alımları güçlendirdi.
Baz metallerde tezgah üstü piyasada tamamlanan haftada libre bazında fiyatlar bakırda yüzde 2,5, çinkoda ve kurşunda yüzde 1,7, alüminyumda yüzde 1,4 artarken, nikelde yüzde 1,7 geriledi.
Brent petrol değer kaybetti
Enerji fiyatları haftanın ilk bölümünde Orta Doğu’daki jeopolitik risklerle yükselirken, alternatif sevkiyat güzergahlarının kullanılabileceğine yönelik beklentiler arz kesintisi endişelerini hafifletti.
Suudi Arabistan ile Yemen’deki Husiler arasındaki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin düşük seyretmesi arz endişelerini canlı tuttu.
Bununla birlikte, Çin’in Suudi Arabistan’ın talebi üzerine İran’dan Husiler üzerindeki nüfuzunu kullanmasını istediğine ilişkin haberler ile Suudi Arabistan’ın Umman üzerinden ilave petrol sevkiyatına yönelmesi fiyatlardaki jeopolitik risk primini azalttı.
ABD’de ham petrol stoklarının beklentilerden daha sınırlı gerilemesi, benzin ve distilat stoklarının ise artması satış baskısını güçlendirdi.
Bununla birlikte, haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi başına fiyatı yüzde 0,6 artarken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2 geriledi.
Tarım emtiaları karışık seyretti
Tarım emtialarında ürünlere özgü arz-talep dinamikleri fiyatlamalarda belirleyici olurken, karışık bir seyir izlendi.
Soya fasulyesinde Çin’in ABD’den yaptığı alımlar fiyatları destekledi. ABD’nin 10 Eylül’de sona eren haftadaki soya fasulyesi ihracat satışları 1 milyon 702 bin ton olurken, bunun 875 bin 300 tonluk bölümünü Çin’in alımları oluşturdu. Hasadın ilerlemesi ve ilk verim sonuçlarının güçlü gelmesi yükselişi sınırladı.
Mısırda hasadın hızlanması ve haftalık ihracat satışlarının yüzde 47 azalarak 1 milyon 27 bin tona gerilemesi satış baskısı oluşturdu.
Buğdayda ABD’nin üretim bölgelerinde beklenen yağışların ekim koşullarını iyileştirebileceği beklentisi ile Avustralya, Arjantin ve Kanada’daki güçlü arz görünümü fiyatları aşağı çekti. Karadeniz’deki taşımacılık riskleri ise düşüşü sınırladı.
Bu gelişmelerle Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar soya fasulyesinde yüzde 0,5 artarken, buğdayda yüzde 1,6 ve mısırda yüzde 0,6 geriledi. Pirincin yüz libre başına fiyatı ise yüzde 2,3 düştü.
Şekerde Londra piyasasındaki ekim vadeli sözleşme kapsamında teslimata sunulan miktarın yıllık yüzde 91 artarak 499 bin 350 tona çıkması fiziki talebin zayıf olduğuna işaret etti. Petrol fiyatlarındaki gerilemenin etanol üretimine yönelik beklentileri zayıflatması da düşüşte etkili oldu.
Kahvede Brezilya’nın Minas Gerais bölgesindeki güçlü yağışların yeni sezon çiçeklenmesini destekleyeceği beklentisi öne çıktı. Intercontinental Exchange tarafından izlenen arabica kahve stoklarının düşük seviyelerden toparlanması da fiyatları baskıladı.
Kakaoda Fildişi Sahili’nden limanlara ulaşan ürün miktarının 1 Ekim 2025-13 Eylül 2026 dönemini kapsayan uluslararası pazarlama yılı verilerinde yüzde 18 artması ve borsa stoklarının iki yılın zirvesine yakın kalması arz endişelerini azalttı.
ABD’de Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar pamukta yüzde 5,7, şekerde yüzde 4,4 ve kahvede yüzde 3 düşerken, kakaonun ton başına fiyatı yüzde 10,6 geriledi.
