Avrupa Birliği (AB) Komisyonu’nun “Avrupa Ekonomik Tahminleri 2026 İlkbahar” raporu yayımlandı. “Enerji Şoku Enflasyonu Artırırken Büyüme Yavaşlıyor” başlıklı raporda, AB ekonomisinin, bu defa Orta Doğu’daki çatışmanın tetiklediği yeni bir enerji şokuyla karşı karşıya bulunduğu anımsatıldı.
Raporda, bu durumun üretim maliyetlerini ve tüketici fiyatlarını yeniden artırarak hane halklarının harcanabilir gelirlerini ve birçok Avrupalı şirketin karını aşındıracağı, zayıflayan güven ve artan belirsizlik ortamında talebi baskılayacağı kaydedildi.
Şokun küresel ölçekte ticareti yapılan enerji emtiaları üzerinden yayıldığı ve bu durumun dünya ekonomisine yansıdığının bildirildiği raporda, “Enerji fiyatları, mevcut piyasa beklentilerinde öngörüldüğü gibi arz koşullarının nispeten hızlı ancak kısmi şekilde normalleşmesi doğrultusunda hareket ederse, bu şokun makroekonomik etkisinin önceki enerji krizine kıyasla daha sınırlı olması bekleniyor.” ifadesi kullanıldı.
Görünüm daha olumsuz olabilir uyarısı
Raporda, “Büyümenin yavaşlaması ancak durmaması, enflasyonun ise 2027’de yeniden düşüş eğilimine girmesi öngörülüyor. Ancak arz kesintileri piyasaların şu anda beklediğinden daha uzun sürerse, görünüm temel senaryoda öngörülenden çok daha olumsuz olabilir.” değerlendirmesi yapıldı.
Kısa vadede sınırlı hafifletici önlemlerin gerekli olabileceği ancak bunların en fazla etkilenen hane halkları ve şirketlere hızlı destek sağlaması, kalıcı mali yük oluşturmaması ve fiyat sinyallerini bozmaması gerektiğine işaret edilen raporda, gelecekteki enerji şoklarına karşı dayanıklılığı artırmak için enerji verimliliği alanında daha fazla ilerleme kaydedilmesi ve fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılmasının önemi vurgulandı.
Raporda, AB ekonomisinin 2026’da yüzde 1,1, 2027’de yüzde 1,4, Avro Bölgesi ekonomisinin ise 2026’da yüzde 0,9, 2027’de yüzde 1,2 büyüyeceği öngörüldü.
AB Komisyonunun bir önceki “sonbahar” raporunda ise AB’nin 2026’da yüzde 1,4, 2027’de yüzde 1,5, Avro Bölgesi’nin ise 2026’da yüzde 1,2, 2027’de yüzde 1,4 büyüyeceği tahmin edilmişti.
Son raporla birlikte AB’nin 2026 ve 2027 büyüme tahminleri aşağı yönlü revize edilmiş oldu. Avro Bölgesi’nin büyüme tahmini de 2026 için 0,3 puan, 2027 için de 0,2 puan düşürüldü.
Bu yıl Almanya’nın yüzde 0,6, Fransa’nın yüzde 0,8, İtalya’nın yüzde 0,5, İspanya’nın ise yüzde 2,4 büyüyeceği tahmin edilen raporda, gelecek yıl Almanya’nın yüzde 0,9, Fransa’nın yüzde 1,1, İtalya’nın yüzde 0,6 ve İspanya’nın yüzde 1,9 büyüyeceği tahmin edildi.
Raporda, enflasyonun bu yıl AB’de yüzde 3,1, Avro Bölgesi’nde yüzde 3 olmasının beklendiği, 2027’de enflasyon oranının AB’de yüzde 2,4, Avro Bölgesi’nde yüzde 2,3 seviyesine ineceği tahmin edildi. Önceki rapora kıyasla enflasyon öngörüleri yukarı yönlü revize edildi. Sonbahar raporunda enflasyonun AB’de 2026’da yüzde 2,1, 2027’de yüzde 2,2, Avro Bölgesi’nde 2026’da yüzde 1,9, 2027’de yüzde 2 olacağı tahmin edilmişti.
“Görünüme yönelik riskler esas olarak Orta Doğu’daki çatışmanın seyrine ve bunun küresel enerji piyasalarına etkilerine bağlı bulunuyor.” ifadesi yer alan raporda, çatışmanın uzaması ve enerji arzının piyasaların öngördüğünden daha yavaş normalleşmesinin, daha güçlü enflasyon baskılarına ve daha zayıf büyümeye yol açacağı kaydedildi.
Raporda, helyum ve gübre tedarikindeki aksaklıkların da stratejik öneme sahip yarı iletken sektörü dahil olmak üzere küresel üretim zincirlerinde olumsuz etkilere yol açabileceği, gıda erişilebilirliği üzerinde baskı oluşturabileceği belirtildi.
Büyük küresel aktörlerin ticaret politikalarına ilişkin belirsizliklerin süregeldiği ifade edilen raporda, ticarette yön değişikliklerinin, jeopolitik ve ticari ilişkilerin yeniden şekillenmesinin kritik değer zincirlerini bozarak Avrupa’daki sanayi üretimi ve istihdam üzerinde baskı oluşturabileceği bildirildi.
Türkiye ekonomisi
Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmelerin de yapıldığı raporda, ekonomik büyümenin 2026’da yüzde 3, 2027’de yüzde 4 olacağı tahmin edildi.
“Orta Doğu’daki çatışmanın Türk ekonomisini etkileyen en önemli faktörü uluslararası petrol fiyatlarıdır.” ifadesi kullanılan raporda, sıkı para politikası duruşuna rağmen, enerji arz şokunun cari açığı artırması ve enflasyondaki düşüş sürecini geciktirmesi beklendiği değerlendirmesi yapıldı.
Raporda, Türkiye’nin ekonomiyi desteklemek için bütçe gücü ve kapasitesi olduğu, bunu kullansa bile kamu borcunun sınırlı ölçüde artacağı belirtildi.
AB Komisyonunun Ekonomiden Sorumlu Üyesi Valdis Dombrovskis de rapora ilişkin açıklamasında, “Orta Doğu’daki çatışma, Avrupa’nın zaten istikrarsız jeopolitik ve ticari ortamda karşılaştığı zorlukları daha da artırarak büyük bir enerji şokuna yol açtı.” ifadesini kullandı.
AB ülkelerinin birlik ve kararlılıkla hareket etmesinin önemine işaret eden Dombrovskis, reformları hızlandırmaları, büyümenin önündeki engelleri kaldırmaları ve sağlam kamu maliyesini güvence altına almaları gerektiğini belirtti.
