Doğrudan 7 milyon dolaylı olarak tüm fiyatlı çalışanların merakla beklediği minimum fiyat konusunda sona gelindi.
Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan çalışmaların tamamlandığını söyledi. Işıkhan’ın açıklamasına nazaran 2024’te uygulanacak net taban fiyat 17 bin 2 TL oldu. Böylece net minimum fiyata yüzde 49 artış yapılmış oldu.
İşveren dayanağı 700 TL olarak açıklandı.
Bakan Işıkhan’ın akabinde Türk-İş Lideri Ergün Atalay konuştu. Atalay, kendi taleplerinin 18 bin TL ve yılda iki defa güncelleme yapılması olduğunu söyledi. Atalay, enflasyon durmadığı sürece yılda bir defa çalışanların talebinin yerine getirilemeyeceğini söyledi.
Atalay, karara muhalefet şerhi koyduklarını da belirtti.
Açıklamanın akabinde Cumhurbaşkanı Erdoğan da X hesabından yaptığı açıklamada “2024 yılında taban fiyat, yüzde 49 artışla net 17.002 TL olarak uygulanacaktır. Ülkemize ve milletimize iyi olsun” tabirlerini kullandı.
Son gün ağır bir maraton yaşandı
Taraflar Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yaptığı görüşmeden sonra bakanlıkta bir ortaya gelmişti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın emekçi ve patron tarafıyla gerçekleştirdiği görüşme sona erdi. Minimum fiyatın 19:30’da açıklanacağı belirtildi. Toplantı öncesi Türk-İş Lideri Atalay, sayı üzerinde uzlaşı olmadığını söyledi.
Atalay “Bakanlık teklifini açıklayacak, biz de teklifimizi açıklayacağız” dedi.
Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, geçerli olacak minimum fiyat sayısını belirleme çalışmaları kapsamında Türk-İş’i ziyaret etmişti. Ziyaret sonrası Işıkhan istişarelerin devam ettiğini söyledi. Türk-İş Lideri Ergün Atalay ise toplantı sonrasındaki açıklamasında uzlaşı olmaması durumunda masada olmayacaklarını tabir etti.
Bakan Işıkhan’ı, Türk-İş Genel Merkezi girişinde, Genel Lider Yardımcıları Ramazan Ağar, Eyüp Alemdar ve Nazmi Irgat karşıladı.
Basına kapalı gerçekleşen ziyarette, Işıkhan’ın Türk-İş Genel Lideri Ergün Atalay ile yeni yılda geçerli olacak taban fiyat sayısına dair görüş alışverişinde bulunacağı öğrenildi.
Bakan Işıkhan’a ziyarette, Çalışma Genel Müdürü Mehmet Baş da eşlik etti.
Öte yandan minimum fiyatta yeni toplantının 16:30’da gerçekleştirileceği belirtilmesine rağmen emekçi ve patron bölümünden toplantıya ait rastgele bir bilgi verilmedi.
Türkiye Patron Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) Akansel Koç, hususa ait kendi ortalarındaki müzakerelerin devam ettiğini belirtti.
Asgari Fiyat Tespit Komitesi birinci toplantısını 11 Aralık, ikinci toplantısını ise 18 Aralık’ta gerçekleştirmişti. Toplantılar sonrası yapılan açıklamalarda rastgele bir artırım oranı söylem edilmemişti.
Tespit için Taban Fiyat Tespit Komitesi’nin olağan şartlarda dört toplantı yapması gerekiyor. Fakat uzlaşmaya varılması halinde taban fiyat daha az toplantı ile de belirlenebiliyor.
Tek artırım sinyalleri gelmişti
Daha evvel yaptığı açıklamalarda taban fiyata tek artırım yapılacağı bildirisini veren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Yılbaşında çalışanlarımızın fiyatlarında hem genel ekonomik dengeyi sarsmayacak hem de onların kayıplarını telafi edecek bir artış yapılacak” demişti.
Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan da bu yıl minimum fiyata tek artırım yapılacağını belirterek, “Geçen Temmuz ekstraydı. Ancak gereksinim hasıl olursa bir ortaya gelinebilir. Gelecek yıl inşallah enflasyonda gerileme olacak. Temmuz’da ikinci bir toplantı yapmayacağız, ikinci artırıma gerek olmayacak diye düşünüyoruz. Tüm parametreler âlâ gidiyor çünkü” açıklamasında bulunmuştu.
Taraflar ne talep etmişti?
Asgari fiyat belirlenene kadar masada yer alan iki taraftan farklı talepler gelmişti.
İstanbul Ticaret Odası Lideri Şekib Avdagiç, işletmelerin önemli boyutta eleman açığı bulunduğunu lisana getirerek, “Önümüzdeki devirde işten çıkarma yahut işe alımlarda durağanlık sürecine girileceğini düşünmüyorum. Minimum fiyat bu mevzuda mevcut siyasetler ve hedeflenen enflasyon dikkate alınarak kurulan istikrarları bozmayacak biçimde belirlenmeli. Bu alanda doğal ki çalışanların beklentileriyle birlikte piyasanın da istikrarını bozmayacak biçimde karar alınmalı” diye konuşmuştu.
Müstakil Endüstrici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Lideri Mahmut Asmalı, belirsizliklerin azaltılması ve spekülasyonların önüne geçilmesi için, minimum fiyatın tespitinde kalıcı bir formülün bulunmasının elzem olduğunu belirterek, “Önerdiğimiz formülümüzde minimum fiyat artış oranı; geçmiş 6 aylık enflasyon oranına, tekrar son 6 ayın ekonomik büyüme oranı eklenerek belirlenmektedir. Böylelikle çalışanlarımızın; bir yandan emeklerinin enflasyonun altında ezilmesinin önüne geçilecek öteki yandan ulusal gelir artışından hisse almaları sağlanmış olacaktır. Bu formül, minimum fiyatın belirlenmesindeki belirsizlikleri azaltarak gerçek bölümün daha sağlıklı fiyatlandırma yapmasına imkan tanırken, çalışanların satın alma gücünü koruyarak gelir dağılımında oluşabilecek bir kötüleşmenin önüne geçecektir” değerlendirmesi yapmıştı.
İşçi tarafına bakıldığında ise farklı sayıların işaret edildiği görülmüştü.
Türk-İş Genel Lideri Ergün Atalay, pazarlığın en az 14 bin lira olan açlık huduttan başlaması gerektiğini lisana getirerek, tek artırım yapılmasına da karşı çıkmıştı.
Atalay “O masada iki gün sonra 4 tane emekçi oturacak. Bu paralara nasıl geçinemeyeceklerini anlatacaklar. Cambaz olsanız 11 bin 400 TL’yle bir hafta geçinemezsiniz. Burada ne söylediysem orada da birebirini söylerim. Bu sıkıntı hepimizin sıkıntısı. 8 milyon taban fiyatlı bu ülkenin en büyük kontratı. Bizim için fark etmiyor. Onlar da komşularımız, arkadaşlarımız. Başlarını aşağı eğme lüksümüz yok” sözlerini kullanmıştı.
DİSK 2024 yılı için taban fiyat taleplerini açıklamıştı.
DİSK Lideri İstek Çerkezoğlu tarafından yapılan açıklamada, minimum fiyatın yüksek enflasyon şartlarında yılda dört sefer belirlenmesi gerektiği lisana getirilmişti.
Açıklamada, taban fiyat en düşük kamu emekçisi fiyatı ve en düşük memur maaşı dikkate alınarak hesaplanması talebinin altı çizildi. 2023’te en düşük kamu personelinin 24 bin 500, en düşük memur maaşının 20 bin lira olduğu ve bu fiyatların yıl başında artacağı düşünüldüğünde DİSK’in işaret ettiği sayı 30 bin lira olarak ortaya çıkmıştı.
