Uluslararası Güç Ajansı (UEA) Lideri Fatih Birol, dünyada değişen güç jeopolitiği, Türkiye’nin pozisyonu ve nükleer güç üzere birtakım yeni hususları kıymetlendirdi.
Türkiye’nin değerli bir doğalgaz ithalatçısı olduğunu anımsatan Birol, ülkenin cari açığının büyük bir kısmının güç ithalatından kaynaklandığını belirtti.
Birol, 2025 prestijiyle birçok ülkede yeni LNG tesislerinin devreye alınmasıyla doğalgaz piyasalarında bugüne kadar görülmemiş güçlü bir LNG artışının yaşanacağının altını çizerek, “Türkiye, 2025’te başlayacak yeni LNG dalgasını en uygun formda kullanmalı. Birincisi, mutabakatları bu bilgiler ışığında yapması lazım. 2025’ten sonra alıcı ülkelerin eli güçlenecek. Bu nedenle mutabakatların da buna nazaran yapılması gerekebilir. Türkiye’nin, mevcut kontratlarda da birtakım iyileştirilmeler için bu devirde masaya oturması gerekebilir” diye konuştu.
Bu devirde satıcıların güçlü olduğu bir piyasadan alıcıların güçlendiği bir piyasaya geçileceğini vurgulayan Birol, piyasalarda oluşacak gaz ölçüsünün kimi dengelerin tekrar tanımlanmasına neden olabileceğini kaydetti.
Birol, Türkiye’nin güçlü doğalgaz altyapısına da dikkati çekerek, “Türkiye mevcut imkanlarıyla daha fazla gaz ithal ederek bunu Avrupa’ya ihraç etme altyapısına sahip. Bunu da en uygun biçimde kullanabilir. 2025’ten itibaren LNG’de yeni bir sayfa açılıyor. Bundan umarım Türkiye üzere gaz ithalatçısı ülkeler en âlâ formda faydalanabilirler” değerlendirmesinde bulundu.
Mevcut altyapısı sayesinde Türkiye’nin pozisyonunu güçlendirebileceğine dikkati çeken Birol, bulunduğu bölgede gaz konusunda kıymetli rol oynayabileceğini tabir etti.
Enerjideki “sihirli” söz: çeşitlendirme
Birol, Türkiye’nin nükleer güç yatırımları ve maksatlarına de değinerek, “Nükleerin Türkiye için olmazsa olmaz bir teknoloji olduğunu düşünüyorum. Türkiye, Akkuyu’ya ek olarak öbür nükleer santraller yapacaksa bunu da destekliyorum” dedi.
Almanya’nın doğalgaz ve petrolde tek bir ülkeye bağımlı olması nedeniyle iktisadının güç bir devirden geçtiğini hatırlatan Birol, şunları kaydetti:
“Enerjideki sihirli söz bence çeşitlendirme. Yumurtaların hepsini birebir sepete koymamak lazım. Bu bakımdan şayet bir ülkenin diğer bir ülkeye gücün bütün alanlarında önemli bir bağımlığı varsa, bence çeşitlendirmek akla yatkın bir siyaset olabilir. Burada natürel ki alternatiflere de bakmak lazım. Alternatifler size ne sunuyor? Hangi fiyatlarla sunuyor? Hangi teknolojileri sunuyor? Partneri seçerken çeşitlendirme yapmak lazım. Teknoloji seçerken en âlâ teknoloji olmasına bakmak lazım. Maliyet açısından da düzgün bir şey olması lazım.”
Kızıldeniz’deki aksamaların tesiri kısıtlı kaldı
Birol, Kızıldeniz’de artan bölgesel riskler nedeniyle oluşan memleketler arası lojistik aksamalarına da değinerek, “Denizdeki petrol ticaretinin yüzde 10’u, LNG ticaretinin ise yüzde 9’u Kızıldeniz’den yapılıyor. Bu nedenle tesiri şimdilik kısıtlı kaldı. Varsayımlarımıza nazaran, Kızıldeniz yerine Güney Afrika’dan dolaşıldığında nakliyede iki haftalık bir uzama oluyor. Bu da maliyet artışına neden oluyor. Bu artış petrol fiyatlarında 1-2 dolar civarında oldu” değerlendirmesinde bulundu.
Kızıldeniz’deki mevcut durumun devam etmesi ve bölgeye daha fazla yayılmasının önemli sonuçlar doğurabileceğini lisana getiren Birol, “Bölge temel prestijiyle dünya petrol ticaretinin 3’te 1’ini tek başına yapıyor. Şimdilik fiyat artışı makul bir düzeyde kaldı lakin tüm bölgenin etkilendiği bir durumda önemli sonuçlar doğurabilir” sözlerini kullandı.
Türkiye’nin doğalgaz ve nükleer güç hedefleri
Türkiye, 7 milletlerarası doğalgaz boru çizgisi, 3’ü yüzer depolama ve gazlaştırma ünitesi (FSRU) olmak üzere 5 LNG tesisi ve 2 yer altı doğalgaz depolama tesisi ile güçlü bir altyapıya sahip.
Bu yıl Bulgaristan, Macaristan, Romanya ve Moldova ile gaz tedarik mutabakatları imzalayan Türkiye, yalnızca gaz ticaretinde transit ülke değil tedarik ettiği gazın ihracatını yapan ve bunu yöneten bir ülke olmayı da hedefliyor.
Mersin’de imali devam eden Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nden sonra Sinop ve Trakya’da da nükleer güç santralleri planlayan Türkiye için nükleer güç, 2053 net sıfır emisyon maksadına ulaşmada değerli rol üstleniyor.
Türkiye, Ulusal Güç Planı çerçevesinde 2035’e kadar güç portföyüne 7,2 gigavat, 2050 sonuna kadar 20 gigavatın üzerinde nükleer güç kapasitesi eklemeyi hedefliyor.
