Özge İlhan bu yılın ocak-kasım periyodunu kapsayan şirket satın alma ve birleşme süreçlerine ait yaptıkları araştırmanın sonuçlarını paylaştı.
Yılın hem dünyada hem de Türkiye’de yüksek enflasyon ve faiz gündemiyle geçtiğini lisana getiren İlhan, bu nedenle satın alma ve birleşme süreçlerinin etkilendiğini söyledi.
İlhan, Türkiye’de 6 Şubat’ta yaşanan sarsıntıların ülkeyi yasa boğduğunu kaydederek, sonrasındaki seçimlerin akabinde istikrar ortamının artmasıyla birleşme ve satın alma tarafında Türkiye’de süreç adedi bazında rekor bir yıl yaşandığını anlattı.
Dünya geneline bakıldığında süreçlerin yılın 11 ayında 2022’nin tıpkı periyoduna nazaran 3,2 trilyon dolar düzeyinden 2,4 trilyon dolara düştüğünü tabir eden İlhan, “Bir düşüş gerçekleşti yüksek enflasyon nedeniyle ve geçtiğimiz sene birinci 11 ayda yaklaşık 53 bin süreç gerçekleşmişken bu yıl 51 bin süreç gerçekleşmiş oldu. Süreç adedinde bir ölçü azalma görüyoruz. Türkiye’de ise geçen sene tıpkı periyotta 205 süreç gerçekleşmişken, bu yıl toplam 486 süreç gerçekleştiğini görüyoruz. Yani sahiden süreç adedi bazında rekor bir yıldı.” diye konuştu.
“7,3 milyar dolarlık şirket birleşme ve satın alma süreci olduğunu düşünüyoruz”
Özge İlhan, Türkiye’de ocak-kasım periyodunda kıymeti açıklanan birleşme ve satın alma süreçlerinin toplam hacminin 2,7 milyar dolar düzeyinde gerçekleştiğini belirterek, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Bu sayı, geçtiğimiz yılın altında bir süreç hacmini gösteriyor. Fakat kıymeti açıklanmayan süreçleri biz KPMG olarak iddia ediyoruz ve bu sene bedeli yüksek olduğunu öngördüğümüz ve kıymeti açıklanmayan süreçler var. Bunları da dahil ettiğimizde aslında toplam süreç pahasının 7,3 milyar dolar düzeyinde olduğunu görüyoruz. Bu da geçtiğimiz yılın üzerinde bir süreç hacmine işaret ediyor lakin bu bizim öngörülerimiz üzerine belirlediğimiz bir şey. Bu sene birinci 10 süreç dikkate alındığında mega süreç gerçekleşmedi. Nedir mega süreç? Bedeli 1 milyar doların üzerinde olan süreçler için diyoruz. Geçtiğimiz sene Varlık Fonu’nun Türk Telekom paylarını satın alması 1,65 milyar dolarlık süreçti ve bu mega süreç olarak bizim karşımıza çıkmıştı.”
İlhan, bu yılki en büyük süreci Tofaş’ın Stellantis Otomotiv’in paylarını satın alması olarak gösterirken lakin bu satın almanın süreç bedelinin 1 milyar doların altında olduğunu söyledi. Birinci 10 süreçte 2 bölümün öne çıktığını lisana getiren İlhan, bunların “endüstriyel üretim ve otomotiv” ile “enerji” olduğunu bildirdi.
Türkiye’ye yönelik yabancı yatırımlar
KPMG Türkiye Birleşme ve Satın Alma Danışmanlık şirketinin raporuna nazaran, endüstriyel üretim ve otomotiv kesimindeki öteki büyük süreçlere bakıldığında, İngiltere kökenli Volex’in Murat Kablo’nun paylarının tamamını 195,8 milyon dolara satın alması dikkati çekerken, ABD merkezli Univar Solutions’ın Kale Kimya’nın paylarının tamamına 143,6 milyon dolar ödemesi Türkiye’ye olan stratejik yatırımcı iştahının devamlılığı gösterdi.
Bu yıl güç dalında kıymetli satın alma ve birleşmeler gerçekleşirken, Tataristan merkezli PJSC Tatneft, Doğan Holding’e ilişkin Aytemiz’in yüzde 100 payını 336 milyon dolar karşılığında satın aldı. Öteki bir değerli süreç ise Vitol Group iştiraki Petrol Ofisi’nin BP’nin Türkiye’deki akaryakıt operasyonlarını satın almak üzere yaptığı pay alımı oldu.
Bu iki sürece ek olarak Alpet, paylarının tamamını açıklanmayan bir bedelle Türkiye’de güç kesiminde faaliyet gösteren Zeren Grup’a sattı.
İş Bankası’ndan yenilenebilir güç alanında değerli bir satın alma eylül ayında gerçekleşti. Banka, 130,9 milyon dolar bedelle Greeneco Güç Elektrik Üretim’in yüzde 50 payını satın alarak yenilenebilir güç alanında değerli bir yatırım gerçekleştirdi.
Gelecek yıllarda güç bölümünde fosil yakıtlardan yeşil güce dönüşümün hızlanması ve bu alanda gerçekleşecek satın alma ve birleşmelerin ön plana çıkması öngörülüyor.
İşlem adedi bazında teknoloji, medya, telekomünikasyon (TMT) kesimi 228 süreçle birinci sırada yer alırken, onu 58 ile endüstriyel üretim ve otomotiv dalı izledi.
ABD ve Birleşik Krallık, en çok yatırım yapan iki ülke oldu
ABD ve Birleşik Krallık, ocak-kasım devrinde Türkiye’ye en çok yatırım yapan iki ülke oldu. ABD 18, Birleşik Krallık 15 ve Almanya 10 süreç adediyle yabancı yatırımlarda öne çıkan birinci 3 ülke olarak sıralandı.
Bu 3 ülkeyi 6 süreçle Birleşik Arap Emirlikleri, 4 süreçle İspanya takip etti. Açıklanan süreç büyüklükleri dikkate alındığında ABD başı çekerken, onu Tataristan, Birleşik Krallık, Umman, Güney Kore ve Almanya izledi.
ABD’nin süreç hacmi bazında 419 milyon dolar süreç bedeliyle birinci sırada yer almasında, Artmin Madencilik paylarının yüzde 40’ının 270 milyon dolara SSR Mining tarafından satın alınması tesirli oldu.
Satın alma ve birleşme süreçleri içinde yabancı yatırımcılar 94 süreçle 1,2 milyar dolar hisse aldı.
