Narenciyede yaşanan üretim kayıpları ve iklim kaynaklı sorunlar, fiyatları hızla yükseltti. Satsuma cinsi mandalinanın marketlerde kilogram fiyatı 55-65 TL arasında değişirken, yerli muzun kilogram fiyatı 50 TL seviyesinde kaldı. Çiçeklenme döneminde yaşanan yüksek sıcaklıklar, narenciye üretiminde portakalda yüzde 30, mandalinada ise yüzde 35 kayıplara yol açtı. Bazı bölgelerde bu oran yüzde 50’ye kadar çıktı.
Sıcak Havanın Zararı Üç Katmanlı
Narenciye üretimini etkileyen sıcak hava koşulları, çiçekli dalların kavrulmasına, zararlı organizmaların yayılmasına ve tüketici talebinin düşmesine neden oldu. Akdeniz meyve sineği gibi zararlılar, geniş bir coğrafyada bahçelere zarar verirken, ılık geçen sonbahar ve kış ayları portakal ve mandalina gibi ürünlere olan talebi azalttı. Üretici maliyetlerinin artmasıyla dalda 15 TL’ye satılan mandalinanın tüketiciye 55-65 TL gibi yüksek fiyatlarla ulaşması dikkat çekiyor.
Üretimde Büyük Düşüş
2023’te yaklaşık 7.8 milyon ton olan narenciye üretimi, 2024 için 5.5 milyon ton seviyesine gerileyecek. TÜİK verilerine göre, mandalinada yüzde 32.1, portakalda yüzde 30.8, limonda yüzde 26.3 ve greyfurtta yüzde 50’ye yakın üretim kaybı bekleniyor.
İhracatta Artan Rekabet ve İç Tüketim Hedefi
Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, Çin, Mısır ve İran gibi ülkelerin artan üretimleriyle sektörde rekabetin zorlaştığını belirtti. Türkiye’nin kişi başı narenciye tüketimini artırma hedefi ise iklim değişiklikleri ve talep düşüşü nedeniyle zorluklarla karşılaşıyor.
