Sabancı Holding Finansal Hizmetler Küme Lideri Haluk Dinçer Bloomberg HT’ye konuk oldu. Dinçer 3. çeyrek büyüme sayılarının kuvvetli geldiğini fakat kompozisyonda kimi meşakkatler olduğunu belirterek “Bu ekonomik istikrarlar önemli biçimde bozuldu lakin iktisat idaresi hayli güçlü. Sayın Şimşek’in de açıklaması var, Türkiye’nin rasyonel siyasetlere dönmekten diğer dermanı yok. Kademeli olarak da rasyonel siyasetlere dönüş ve bir olağanlaşma var. Tabi bir anda olamıyor her şey. Münasebetiyle 3. çeyrek sonuçları biraz geride kaldı üzere, 4. çeyrekte büyüme o kadar da yüksek çıkmayacaktır diye düşünüyoruz. Sanıyoruz ki bu seneyi büyüme açısından 4,5 üzere bir seviyede kapatacağız. Büyümenin de kompozisyonu giderek güzelleşecektir.” diye konuştu.
Enflasyonda hala yüksek bir düzey olduğunu fakat iktisatta genel gidişatın olumlu olduğunu kaydeden Dinçer, “Ama bu iktisat idaresine inanç var, şimdi Türkiye’ye fon akışları başlamadı, kredi derecelendirme kuruluşlarından not artışları görmedik lakin ticari istikrarda olumlu bir gelişme var. Türkiye’nin risk primi düştü. Bu hem Hazine’nin, hem de özel bölümün borçlanması için olumlu. Yani baktığınız vakit genel gidişat olumludur. Yalnızca kompozisyon berbattır ancak önümüzdeki periyot iç piyasada talebin daralması bekleniyor ve ihracata dönük bir çalışma var, yani ihracatın teşvik edilmesi kelam konusu.” değerlendirmesini yaptı.
Yatırımlara ait bilgi veren Dinçer, ucuz para periyodunda çok önemli yatırımlar yapıldığını belirterek “Şu anda yüksek faiz oranlarında artık yatırımların eski fonlanma maliyetleri olmayacak, daha kıymetli bir fonlanma olacak. Ümit ediyorum ki bu kapasite artışları daha çok ihracata yönelik yapılmıştır ve Türkiye’nin büyümesine olumlu katkısı olur.” dedi.
“Asgari fiyatta değerli olan yıl ortasında artırım olup olmayacağı”
Asgari fiyat ve tesirlerini kıymetlendiren Dinçer piyasanın yüzde 40-50 ortasında bir sayı beklendiğini belirterek “Burada temel kritik olanın önümüzdeki yılın ortasında artırım yapılıp yapılmayacağı konusu olduğunu söyledi. Dinçer “Yani temel o vakit tartışma çıkacak. Önümüzdeki Mart’ta seçim var, bu kısır döngüyü Türkiye’nin bir formda kırması lazım. Her artırım yaptığında enflasyonu da körüklüyorsun. Bir taraftan çalışanların haklarını vermelisiniz, bir taraftan maliyet oluyor, bir taraftan bir kısır döngü oluyor, sıkıntı bir bahis. Umarım ki düzgün bir halde yönetilecektir.” dedi.
Sigorta kesiminin bu yılki performansını kıymetlendiren Dinçer mevzuya dair şunları söyledi; “Elementer tarafta bu sene yüzde 100’ün üzerinde bir büyüme bekliyoruz. 380-400 milyar TL’ye yakın bir büyüme olacaktır. Hayat tarafında da yüzde 50 civarında bir büyüme olacaktır. Orada da 50 milyarlık bir büyümeye geliyor pazar. Biz Sabancı olarak hem Aksigorta’da hem de Agesa’da yılı düzgün kapattık. 2023 yılı elementer taraf için bir toparlanma yılıydı.”
“Sigortalı sayısında önemli artış oldu”
Medikal enflasyonun son yıllarda açıklanan TÜFE’nin çok daha üzerinde gerçekleştiğini, bunun da doğal olarak sigorta primlerine yansıdığını belirten Dinçer tamamlayıcı sıhhat sigortalı sayısında artış olduğunu söyledi. Dinçer “Yeni bir sıhhat sigortası almak baya yüksek bir sayıya geldi ancak son periyotta tamamlayıcı sıhhat diye bir şey çıktı. Bu sistem daha tanınan ve hesaplı oluyor. Bu yüzden de sigortalı sayısında önemli artış oldu. Maliyeti sigorta şirketi ile toplumsal güvenlik kurumu paylaşıyor. Başkasında tamamını sigorta şirketi ödüyor, ortadaki fark budur.”
“Türkiye’nin birinci önceliği enflasyon”
Özel dala yönelik iletiler veren Dinçer “Ben optimistim, iktisat idaresine son derece güveniyorum. 2024’te çok büyük bir büyüme olmayabilir. Talebi biraz kısacaksınız ki enflasyonu denetim altına alacaksınız. Türkiye’nin birinci önceliği enflasyondur. Bunu 2024’te yendiğimiz takdirde Türkiye’nin geleceği parlaktır. Küresel konjonktür lehimizedir. Birinci risk, globalde faizlerin yüksek seyretmesidir zira bu Türkiye’nin borçlanma maliyetlerini artırır. İkinci risk bölgedeki savaşlardır zira bu Türkiye’nin müttefikleriyle olan alakalarını olumsuz etkiliyor yani ikilik yaratıyor. Maalesef seçimleri yabancı yatırımcılar hala bir risk faktörü olarak görüyorlar, Türkiye’ye fon akışının da hala gerçekleşmemiş olmasının en kıymetli sebebi de bu, onlar rasyonel siyasetlerin hala kalacağını ve de devalüasyon olmayacağını görmek istiyorlar.” halinde konuştu.
