ABD ekonomisinde son açıklanan veriler zayıf istihdam artışını ve enflasyonun beklenenden hızlı artmadığını gösteriyor. Tüm bu gelişmeler piyasaları da ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimlerini daha fazla erteleyemeyeceği konusuna ikna etmiş gibi gözüküyor.
Fed yönetimi halihazırda faiz kararı konusunda ikiye bölünmüş durumda. Beyaz Saray ve ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’ten gelen baskı da sürecin önemini artırıyor. Fed bu yılın başından bu yana faizleri sabit tuttu ve yüksek enflasyon endişesiyle bekle-gör politikasını benimsedi. Fed Başkanı Jerome Powell’ın faizleri sabit tutma konusunda diretme ihtimali ise yatırımcıları endişelendiriyor. Üstelik Powell henüz son kozunu oynamadı.
Atlanta Fed verilerine göre, yatırımcılar aralık ayında çeyrek puanlık faiz indirimi olasılığını yüzde 65, yarım puanlık indirimi ise yüzde 15 olarak fiyatlıyor.
MarketWatch’un haberine göre uzmanlar, Powell’ın bu beklentileri dizginlemeye çalışabileceğini söylüyor. Bank of America Menkul Kıymetler’in eski Baş Ekonomisti Ethan Harris, Fed Başkanı’nın piyasaların faiz indiriminin kesin olduğu düşüncesine kapılmasını istemediğini belirtiyor. Harris, eğer piyasalar 16-17 Eylül’deki Fed toplantısından hemen önce faiz indirimini fiyatlarsa, bankanın faizleri sabit tutma kararını alması çok daha zor olabilir.
Fed’in karar günlerinde piyasaları şaşırtmayı sevmediğini söyleyen Harris’e göre, izlenmesi gereken en önemli konu Fed yetkililerinin piyasa beklentilerine karşı çıkıp çıkmayacağı. Morgan Stanley Servet Yönetimi Baş Ekonomisti Ellen Zentner, eylülde faiz indiriminden yana olmayan Fed yetkililerinin de kamuoyuna açıklama yapmasının beklendiğini söyledi.
Zentner, “Piyasanın yanlış düşündüğünü düşünüyorlarsa bunu dile getirmeliler. Zira yapmaları gereken bir iş var ve bunu piyasalara anlatmalılar” dedi.
Gözler Jackson Hole’da
Harris, Powell’ın 22 Ağustos’ta ABD Merkez Bankası’nın (Fed) geleneksel Jackson Hole konuşmasını hatırlattı. Ekonomist, eğer Powell eylülde faiz indiriminin hâlâ belirsiz olduğunu vurgulamak istiyorsa bu kürsüyü kullanabileceğini söyledi. Zira Jackson Hole, Fed’in faiz komitesi toplantılarının gayriresmî bir versiyonu haline gelmiş durumda.
Yine de Zentner, Fed’in piyasaya karşı bir karar almayacağını düşünüyor. Ona göre Fed, eylülde 25 baz puanlık faiz indirimi yapacak, ancak yarım puanlık indirimi masadan kaldırmak için bir duruş sergileyecek.
Bu hafta Hazine Bakanı Bessent, eylülde 50 baz puanlık indirim yapılması ve bunun federal fon oranını 150-175 baz puan düşürecek bir dizi indirimin başlangıcı olması çağrısında bulundu. Fed’in gösterge faizi şu anda yüzde 4,25-4,5 aralığında.
FAO Economics Başkanı ve New York Fed eski üyesi Robert Brusca, Hazine Bakanı’nın açıklamalarının Powell üzerindeki baskıyı en üst seviyede tutmayı amaçladığını söyledi. Harris, 50 baz puanlık indirim fikrinin gündemde kalmaya devam edeceğini, Cumhuriyetçilerin de tıpkı geçen yıl olduğu gibi bu yıl da iş gücü piyasasındaki endişeler nedeniyle aynı ölçekte bir faiz indirimini savunacağını belirtti.
Ancak ekonomistler, bu yıl ile geçen yıl arasında, özellikle de ithal mallara uygulanan yüksek gümrük tarifeleri gibi büyük farklar olduğunu vurguluyor. Morgan Stanley Baş Ekonomisti Michael Gapen, Fed’in ancak ekonominin resesyona gireceğinden endişe etmesi halinde 50 baz puanlık indirimin masada olacağını söyledi.
Fed’deki çatlak sesler
Harris, Fed’in artık kararlarını oybirliği ile almadığına da dikkat çekti. Baş ekonomist, temmuz ayında ABD Başkanı Donald Trump tarafından atanan Fed yönetim kurulu üyeleri Christopher Waller ve Michelle Bowman’ın faiz indirimi yönünde verdikleri muhalif oylarla kritik bir eşiği aştıklarını ifade etti.
Bu durum, merkez bankası hangi kararı alırsa alsın bir muhalefet olacağı anlamına geliyor. Mizuho Menkul Kıymetler Baş Ekonomisti Stephen Ricchiuto, şu anda ne faizleri sabit tutmak isteyen şahinlerin ne de indirimden yana olan güvercinlerin çoğunlukta olmadığını, Fed yetkililerinin çoğunun ortada yer aldığını söyledi.
Merkez bankasındaki tartışma, zayıflayan iş gücü piyasasını desteklemek için faiz indiriminin mantıklı olup olmadığı üzerine yoğunlaşıyor. Normal zamanlarda Fed bu adımı atabilirdi ancak şahinler, enflasyonda keskin bir artış riskinden endişe ediyor. Şahinler, iş gücü piyasasının meslektaşlarının düşündüğü kadar zayıf olmadığını savunuyor.
Harris, “Eylül toplantısına kadar faiz indirimine dair biraz şüphe yaratacak, oldukça hareketli bir şahin-güvercin tartışması bekliyorum. Şahinler kolayca pes etmeyecektir” uyarısında bulundu.
Harris, bu ayki verilerin 25 baz puanlık indirimi haklı çıkaracağını sözlerine ekledi.
Wall Street ekonomistleri de bölünmüş durumda. Comerica Baş Ekonomisti Bill Adams, Fed’in eylülde faizleri sabit tutacağını düşünürken, Deutsche Bank ABD Baş Ekonomisti Matt Luzzetti ise aralık ayına kadar faiz indirimi beklemiyor. Ancak her ikisi de kararın çok yakın bir ihtimal dengesi taşıdığı görüşünde.
Birçok ekonomist, kararın ağustos ayı istihdam raporuna ve Fed’in faiz komite toplanmadan hemen önce açıklanacak enflasyon verilerine bağlı olacağını söylüyor.
