ABD’de temmuz ayında istihdam artışının beklentilerin altında kalması ve işsizlik oranının yaklaşık üç yılın en yüksek seviyesine çıkması, New York Borsası’nda sert düşüşlere neden oldu. Piyasalar, ülke ekonomisinin gücüne ilişkin endişelerle önemli ölçüde değer kaybetti.
İstihdam Verileri ve İşsizlik Oranı
ABD’de tarım dışı istihdam temmuz ayında 114 bin kişi artarak beklentilerin altında kaldı. İşsizlik oranı ise temmuzda yüzde 4,1’den yüzde 4,3’e çıkarak Ekim 2021’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Piyasa beklentileri işsizlik oranının yüzde 4,1 seviyesinde kalacağını öngörüyordu.
Özel sektör istihdamı da temmuzda sadece 122 bin kişi artarak beklentilerin altında kaldı. İlk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı ise 249 bine yükseldi ve yaklaşık bir yılın en yüksek seviyesine çıktı. JOLTS açık iş sayısı haziranda 8 milyon 184 bine gerilemesine rağmen beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Fed’in Faiz Politikası ve Piyasaların Tepkisi
ABD Merkez Bankası (Fed), çarşamba günü politika faizini 23 yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 5,25-5,50 aralığında sabit tutarken, eylülden itibaren faiz indirimlerine yeşil ışık yaktı. Ancak, açıklanan veriler resesyon korkularını artırarak varlık fiyatları üzerinde olumsuz etki yarattı.
Ekonomik Veriler ve Piyasa Tepkileri
Sanayi sektörüne ilişkin veriler de piyasalardaki endişeleri artırdı. Tedarik Yönetim Enstitüsü’nün (ISM) imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), temmuzda 46,8 ile sekiz ayın en düşük seviyesine geriledi. ABD’de fabrika siparişleri haziranda yüzde 3,3 ile beklenenden fazla azaldı, inşaat harcamaları ise yüzde 0,3 düştü.
Analistler, bu verilerin Fed’in eylül ayında faiz indirimi yapacağına dair şüpheleri ortadan kaldırırken, hamlelerinin büyüklüğüne ilişkin soru işaretlerini artırdığını belirtti.
New York Borsası’nda Sert Düşüş
Resesyon endişeleri Amerikan piyasalarında satış baskısını derinleştirdi. Dow Jones endeksi haftanın son işlem gününde 600 puanın üzerinde değer kaybederek yüzde 1,51 azaldı ve 39.737,26 puana indi. S&P 500 endeksi yüzde 1,84 düşüşle 5.346,56 puana, Nasdaq endeksi ise yüzde 2,43 kayıpla 16.776,16 puana geriledi. Nasdaq endeksi temmuzdaki kapanış zirvesinden yüzde 10’dan fazla düşerek düzeltme bölgesine girdi.
Tahvil Piyasası ve Doların Durumu
Resesyon korkusu güvenli liman varlıklara olan talebi artırırken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,79 ile Aralık 2023’ten bu yana en düşük seviyesine geriledi. 2 yıllık tahvil faizi de yüzde 3,87’ye indi. Tahvil fiyatları arttığında tahvil getirileri azaldığı için, analistler tahvil piyasasında Fed’in getiri eğrinin gerisinde kaldığına işaret etti.
Dolar endeksi, yüzde 1,16 azalışla 102,99’a gerileyerek mart ayından bu yana en düşük seviyesini kaydetti. Avro/dolar paritesi yüzde 1,1 artışla 1,091’e, dolar/yen paritesi ise yüzde 1,8 düşüşle 146,5’e indi.
Avrupa ve Asya Piyasalarında da Satış Baskısı
ABD’deki resesyon endişeleri Avrupa ve Asya piyasalarını da olumsuz etkiledi. Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 2,33, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,61, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,31 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 2,55 değer kaybetti.
Asya’da ise Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 5,7, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,7, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,1 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,9 düştü. Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) faiz artırımı söylentileri de piyasalardaki risk algısını artırdı.
New York Borsası’ndaki sert düşüş, ABD ekonomisinin sağlığına ilişkin endişeleri artırırken, piyasaların gelecekteki Fed hamlelerine dair beklentilerini de şekillendiriyor.
