New York borsası, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’dan gelen misilleme sonrası Orta Doğu’da çatışmaların uzayabileceğine dair endişelerle haftanın ilk işlem gününe düşüşle başladı.
New York borsası açılışında Dow Jones endeksi, 500 puanın üzerinde değer kaybetti ve yüzde 1,06 azalarak 48.456,76 puana geriledi.
S&P 500 endeksi yüzde 0,96 azalışla 6.812,58 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 1,15 kayıpla 22.407,37 puana indi.
Orta Doğu’daki çatışmanın uzama ihtimali, küresel ticaret yollarının kesintiye uğrayabileceği ve enflasyonist baskıların yeniden alevlenebileceğine yönelik riskleri artırırken, pay piyasaları haftaya negatif bir başlangıç yaptı.
Geçen hafta ABD ile İran arasındaki müzakerelerden net bir sonuç alınamamasıyla artmaya başlayan jeopolitik riskler, hafta sonu ABD ve İsrail’in İran’a yönelik geniş bir hava saldırısı başlatmasıyla somutlaştı.
İran’ın söz konusu saldırıların ardından yakın ülkelerdeki ABD üsleri ile İsrail’e yönelik karşı saldırıya geçmesi, Orta Doğu’da çatışmaların uzun süreye yayılabileceği endişelerini beraberinde getirdi.
ABD Başkanı Donald Trump, dün yaptığı açıklamada, operasyonlarının tüm gücüyle sürdüğünü ve tüm hedeflere ulaşana kadar devam edeceğini belirtti. İran’a yönelik saldırıların dört hafta sürebileceğini belirten Trump, bu sürenin daha kısa olabileceğinin de ihtimaller arasında bulunduğuna işaret etti.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Laricani de ABD’nin aksine İran’ın uzun süreli bir savaşa hazır olduğunu belirterek, “düşmanlarını yanlış hesaplamalarından dolayı pişman edeceklerini” ifade etti.
Korku endeksi yaklaşık 3 ayın en yüksek seviyesini gördü
Söz konusu gelişmeler piyasalarda risk algısının artmasına neden olurken, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması başta petrol olmak üzere küresel ticaretin sekteye uğrayabileceğine dair kaygıları artırdı.
Petrol fiyatlarında arz endişelerinden kaynaklı yükselişler görülürken, Brent petrolün varil fiyatı, TSİ 17.35 itibarıyla yüzde 8’in üzerinde artarak 79 dolara çıktı. Aynı saatte Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 71,9 dolardan işlem gördü.
Piyasalarda “korku endeksi” olarak bilinen ve S&P 500’deki dalgalanmayı gösteren VIX Endeksi 22,16’ya çıkarak yaklaşık üç ayın en yüksek seviyesini gördü.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi ise 8 baz puan artışla yüzde 4,04’e çıktı.
Hava yolu şirketlerinin hisseleri düştü, savunma şirketlerinin hisseleri yükseldi
Orta Doğu’da yükselen tansiyondan en çok etkilenen sektörler arasında hava yolu şirketleri yer aldı.
ABD’li hava yolu şirketlerinden Delta’nın hisseleri yüzde 2’nin, United Airlines’ın hisseleri yüzde 3’ün ve American Airlines’ın hisseleri yüzde 5’in üzerinde değer kaybetti.
Jeopolitik risklerin küresel ekonomiye yönelik belirsizliği artırması finansal hisse senetlerini de olumsuz etkiledi.
ABD’nin büyük bankalarından Bank of America’nın hisseleri yüzde 1’i ve Citigroup’un hisseleri yüzde 2’yi aşkın geriledi.
Savunma şirketlerinin hisselerinde ise yükseliş görüldü.
ABD’li savunma şirketi Lockheed Martin, RTX ve Northrop Grumman’ın hisseleri yüzde 3’ün, Kratos Defense & Security Solutions’ın hisseleri yüzde 7’nin ve AeroVironment’ın hisseleri yüzde 17’nin üzerinde değer kazandı.
Petrol fiyatlarındaki yükselişle enerji şirketlerinin hisseleri de yükselirken, Exxon Mobil ve ConocoPhillips’in hisseleri yüzde 2’nin, Occidental Petroleum’un hisseleri yüzde 1’in üzerinde, Chevron’un hisseleri de yüzde 1’e yakın arttı.
Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra ABD’de tarım dışı istihdam verisi odakta
Analistler, Orta Doğu’daki gerilimin piyasalarda yapay zekayla ilgili endişelerin ve ticaret politikasına dair belirsizliklerin olduğu bir dönemde arttığını belirterek, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları daha da artırabileceğini ifade etti.
Söz konusu endişelerle ABD Merkez Bankasının (Fed) temmuz ayına kadar faiz oranlarını sabit tutacağına dair beklentiler güçlendi.
Analistler, Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin haber akışının yanı sıra ABD’de cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam verilerinin yatırımcılar tarafından yakından takip edileceğini belirtti.
