HANDE BERKTAN
Dünyaca ünlü Amerikan Üniversitesi, Massachusetts Teknoloji Üniversitesi’nin Bilgisayar Bilimi ve Yapay Zeka Laboratuvarı’nda (CSAIL) araştırmacılar, yapay zekanın makul rolleri yerine getirmesinin ne kadar mümkün ve işletmelerin aslında çalışanları yapay zeka teknolojisiyle değiştirme mümkünlüğünün ne kadar yüksek olduğu üzerine kıymetli bir çalışmaya imza attı.
MIT’de Bilgisayar Bilimi ve Yapay Zeka Laboratuvarı’nın yaptığı yeni bir çalışmanın sonucu, yapay zekanın yer değiştirmesi riski altında olduğu belirlenen işlerin birçoklarının, aslında en azından şu anda otomatikleştirilmesinin “ekonomik açıdan faydalı” olmadığı istikametinde.
Günümüzün yapay zeka teknolojilerinin, büyük lisan modelleri üzere, gelecekte insanların geçimlerini ve tüm ekonomilerini nasıl etkileyebileceğini iddia etmeye ve projelendirmeye yönelik pek çok çalışma yapılmakta.
Goldman Sachs, yapay zekanın önümüzdeki birkaç yıl içinde tüm işgücü piyasasının yüzde 25’ini otomatikleştirebileceğini iddia ediyor.
McKinsey’e nazaran, 2055 yılına kadar tüm işlerin neredeyse yarısı yapay zeka odaklı olacak.
Pennsylvania Üniversitesi, NYU ve Princeton tarafından yapılan bir anket, ChatGPT’nin tek başına işlerin yaklaşık yüzde 80’ini etkileyebileceğini ortaya koyuyor.
İşe yerleştirme firması Challenger, Gray & Christmas’ın bir raporu, yapay zekanın halihazırda binlerce emekçinin yerini aldığını öne sürüyor.
Diğer yanda MIT araştırmacıları, çalışmalarında “göreve dayalı” karşılaştırmalar olarak nitelendirdikleri şeyin ötesine geçmeyi ve yapay zekanın makul rolleri yerine getirmesinin ne kadar mümkün olduğunu ve işletmelerin aslında çalışanları yapay zeka teknolojisiyle değiştirme mümkünlüğünün ne kadar yüksek olduğunu değerlendirmeye çalıştı.
MIT: Yapay zeka, kimi işlerde şimdi, ekonomik açıdan yararlı değil
MIT araştırmacıları, beklenenin tersine, daha evvel yapay zekanın yer değiştirmesi riski altında olduğu belirlenen işlerin birçoklarının, aslında en azından şu anda otomatikleştirilmesinin “ekonomik açıdan faydalı” olmadığını buldu.
MIT Araştırma Bilimcisi Neil Thompson “Yaklaşmakta olan yapay zeka kaynaklı işgücü kaybı, kimi yorumcuların önerdiğinden daha yavaş ve daha az dramatik bir formda gerçekleşecek. Son araştırmaların birçoklarında olduğu üzere, yapay zekanın vazifeleri otomatikleştirme konusunda kıymetli bir potansiyele sahip olduğunu bulduk. Lakin bu misyonların birçoklarının şimdi otomatikleştirilmesinin cazibeli olmadığını gösterebildik” açıklamasını yaptı.
Çalışma sırf görsel tahlil gerektiren işlere, yani bir üretim sınırının sonunda eserleri kalite açısından denetlemek üzere vazifeleri içeren işlere baktı. Araştırmacılar, ChatGPT ve Midjourney üzere metin ve imaj üreten modellerin personeller ve iktisat üzerindeki potansiyel tesirini araştırmadı; bunu takip çalışmalarına bırakıyorlar.
Bu çalışmayı yürütürken araştırmacılar, bir yapay zeka sisteminin, onların işlerini büsbütün değiştirmek için vazife açısından neler başarması gerektiğini anlamak hedefiyle çalışanlara anket yaptı. Daha sonra tüm bunları yapabilecek bir yapay zeka sistemi oluşturmanın maliyetini modellediler.
Araştırmanın başlarında araştırmacılar bir fırıncı örneğini veriyor.
ABD Çalışma İstatistikleri Ofisi’ne nazaran bir fırıncı, vaktinin yaklaşık yüzde 6’sını besin kalitesini denetim etmeye harcıyor; bu, yapay zeka tarafından otomatikleştirilebilecek bir vazife. Yılda 48 bin dolar kazanan beş fırıncının çalıştığı bir fırın, besin kalite denetimlerinin otomatikleştirilmesi durumunda 14 bin dolar tasarruf edebilir. Lakin çalışmanın varsayımlarına nazaran, sıfırdan bir yapay zeka sisteminin vazifeye kadar olan kademesinin maliyeti, en düşük düzeyde, heyetim için 165 bin dolar ve bakım için yıllık 122 bin 840 dolar olacaktır.
MIT Araştırma Bilimcisi Neil Thompson “Görme vazifelerini yerine getirmek için insanlara ödenen fiyatların sırf yüzde 23’ünün yapay zeka ile otomasyona geçirilmesinin ekonomik açıdan cazip olacağını bulduk. Beşerler, işlerin bu kısımlarını yapmak için hala daha âlâ ekonomik seçimdir.” değerlendirmesinde bulundu.
