Garanti BBVA’nın Avrupa Yeşil Mutabakatı ahenk sürecinde sürdürülebilir yatırımların önünü açmak gayesiyle başlattığı “İhracatta Sürdürülebilir Gelecek” buluşması, Bursa’da gerçekleştirildi.
Garanti BBVA Genel Müdürü Recep Baştuğ yaptığı konuşmada, 2024’ün geçen yıl başlayan iktisatta dengelenmenin devamı niteliğinde olacağını belirterek, sadeleşmenin kendini hissettireceğini kaydetti.
Baştuğ, yüzde 40’un üzerinde kredi faizi ile TL cinsinden yatırım yapılacak ortam olmadığını belirterek, “Yatırım konusuna özel bir başlık açmamız gerekirse, TL kredi kullanıp yatırım yapacak firmalar için enflasyonu makul düzeylere indirene kadar banka kaynakları çok uygun ve ekonomik olmayacaktır. TL yatırım şu an için en uygun imkanı TCMB kaynaklı YTAK kredilerinde olabilir. Döviz geliri olan firmalar için YP krediler kısa ve uzun vade banka kaynakları ile çok rahat karşılanabilir.” diye konuştu.
“Büyümeyi yüzde 3,5 öngörüyoruz”
Baştuğ, Türkiye’nin 2023’te yüzde 4,5 büyüdüğünü anlatarak, bu yıl iç talepteki düşüş kaynaklı olarak büyümenin yüzde 3,5 düzeyinde gerçekleşmesini öngördüklerini söyledi.
Bu yıl ve gelecek yılın ana konusunun enflasyon olacağını belirten Baştuğ, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Enflasyon birkaç yıl daha gündemimizde kalacak. Uygulanan iktisat siyasetleri sonucunda süratle rezervler artıyor. Enflasyonun eğiliminde de düşüş gözlemlemeye başladık. Yılın birinci yarısındaki enflasyonun zirve noktasını nisan, mayıs üzere göreceğiz. Temmuz, ağustostan sonra enflasyonda baz tesiriyle birlikte önemli bir kırılma yaşanacak. Sene sonu Merkez Bankasının gayesi yüzde 36. Biz de sene sonunda enflasyonun yüzde 40-45 aralığında olacağını düşünüyoruz.”
Baştuğ, enflasyonla uğraşın bir öteki boyutunun bütçe olduğunu vurgulayarak, “Hükümet, bugüne kadar benim gördüğüm en istikrarlı bütçe idaresini yaptı. Göstergeler daima denetim altında oldu. 2023’te de bu türlü oldu. Aslında bütçe çok denetim altındaydı fakat istenmeyen bir sarsıntı tesiri oldu” dedi.
“Kredi verirken iklime de bakmaya başladık”
Geçen yıl 47 milyar dolar civarında cari açık oluştuğunu lisana getiren Baştuğ, 2024’te iç talepteki yavaşlamayla 30-35 milyar dolarlık cari açık öngördüklerini söz etti.
Baştuğ, banka olarak kur beklentilerinin Orta Vadeli Plan’da belirtilen döviz kuruyla birebir olduğunu anlatarak, “Çok önemli bir dalgalanma beklemiyoruz. Bugüne kadar olduğu üzere sakin devam edecek. Bence ekonomik programın bu türlü bir şeye de gereksinimi var.” diye konuştu.
Sürdürülebilirlik konusuna da değinen Baştuğ, şunları kaydetti:
“Biz bu vakte kadar bir firmayı değerlendirirken teminatına, nakit akışına, her şeyine bakardık. Artık iklime de bakmaya başladık. İklim ve yatırımın yapılacağı yerin etrafla ahengi nasıl olacak? Bundan 10 yıl evvel su santralini finanse ederken suyu ölçerdik. Su olacak mı? Olmayacak mı? Bu saatten sonra Anadolu’nun rastgele bir yerine yapacağınız yatırım, ısı farkı, iklim olayları, suyla ilgili sorunlar, kredi kararlarımızı etkilemeye başladı. Yani siz çok düzgün bir öz kaynak da koysanız, yatırımı yapacağınız yer, 5-10 sene sonra bizim için sorunsa artık biz o yatırıma girmiyoruz. Etrafa olumlu tesiri, negatif tesiri değil, net bir kredi kararı iklim nedeniyle şekillenmeye başladı.”
Garanti BBVA olarak, 17 yılı aşkın müddettir sürdürülebilirlik konusunda çok önemli çalışmalar yaptıklarını vurgulayan Baştuğ, “İklim kriziyle uğraştaki kararlılığın su idaresi konusunda da sürdürülmesi gerektiğini düşünüyorum. Bugün kişi başına düşen pak su ölçüsü 1500 litreyken 2030’a geldiğimizde 1100 litreye düşecek ve Türkiye su konusunda kıtlık yaşayan ülkelerden biri olacak. İklim krizinin kısa vadeli şokları kadar uzun vadeli şokları da olacak. Kısa vadede, karşı karşıya kalacağımız tesirlerden bir tanesi ihracatçımız açısından Sonda Karbon Düzenleme Düzeneği’nin finansal boyutu 1 Ocak 2026’da başlaması olacak. Bursa da Türkiye’nin pek çok vilayetinde olduğu üzere bunu hissedecek vilayetlerden bir tanesi. Lakin Bursa bu bahiste çok şuurlu bir kent, sanayicimiz önlem de alıyor” tabirini kullandı.
Programda, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Etem Karakaya da Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Sonda Karbon Düzenleme Düzeneği’nin ekonomik boyutlarını içeren sunum yaptı.
