Enflasyon baskılarının azalması, siyaset yapıcıların şu an için faizi mevcut oranlarına yakın tutmasını kolaylaştırıyor. Lakin fiyat artışları Merkez Bankası’nın yüzde 2’lik gayesinin çok üstünde olması, siyaset yapıcıların zafer ilan etmesini zorlaştırıyor.
Enflasyon düşmeye devam etse bile yetkililerin faiz oranlarını ne kadar mühletle sabit tutabilecekleri konusundaki tartışmayı başlatmak, faiz indirimi beklentilerinin bastırılmasına ve iktisat üzerinde aşağı taraflı baskı oluşturulmaya devam edilmesini sağlayabilir.
Eski Fed çalışanı Brian Sack, gelecekte siyaset odağının faizin ne kadar artırılacağı yerine ne kadarlık bir müddet boyunca bu düzeylerde tutulacağı sorusu üzerine olacağını belirtti.
Fed yetkilileri, geçen ay gösterge faiz oranını hedeflenen lüzde 5,25 – yüzde 5,5 aralığına çıkararak son 22 yılın en yüksek düzeyine getirdi. Bu kararın verildiği toplantının tutanakları Çarşamba akşamı yayımlanacak. Bu tutanaklar, siyaset yapıcıların faiz artırımlarının şimdiden iktisatta hedeflenen etkiyi yarattığını düşünüp düşünmedikleri konusunda ipuçları verebilir.
Veriler iyileşiyor
Geçmiş günlerde gelen bilgiler, enflasyonun siyaset yapıcıların faydasına olan tarafta gittiğini gösteriyor. Besin güç maliyetlerinin dahil olmadığı çekirdek tüketici fiyat endeksi Haziran’ın akabinde Temmuz ayında da yüzde 0,2’lik bir oranda artarak son iki yıldır görülen en düşük ardışık artışı gösterdi. Tüketicilerin önümüzdeki yıl için bekledikleri enflasyon oranı da Ağustos ayında 2 yılın en düşük düzeyini görerek beklenmeyen bir halde düştü.
Politika yapıcıların sonraki adımlarının ne olması gerektiği konusunda hemfikir değil. Philadelphia Fed Lideri Patrick Harker faiz oranlarının bir mühlet daha sabit tutulabileceğini söylerken, Fed İdare Şurası Üyesi Michelle Bowman ise daha fazla artırımın yapılması gerektiğini söz etti.
Bazı yetkililer, mümkün bir faiz oranı artırımının ehemmiyetini hafife alarak asıl değerli olanın oranları kısıtlayıcı düzeylerde tutmayı planladıkları olduğunu söylüyor.
New York Fed Lideri John Williams, New York Times’a verdiği röportajda faiz oranlarının doruk noktasına ulaşmaya yakın olduğunu belirterek, gelecekteki asıl sorunun siyasetlerin daha ne kadar müddet boyunca kısıtlayıcı tarafta kalacağı olduğunu belirtti.
İndirim konusunda görüşler farklı
Goldman Sachs ekonomistleri Jan Hatzius ve David Mericle, 13 Ağustos’ta yayınladıkları notta Fed’in faiz oranlarını Haziran sonu indirmeye başlayacağını beklediklerini bildirdi.
13-18 Temmuz tarihlerinde yapılan Bloomberg anketi, iştirakçi ekonomistlerin birinci faiz oranı indiriminin ne vakit olacağı varsayımlarında farklı görüşlere sahip olduğunu gösterdi. İştirakçilerin çeyreğinden fazlası indirimin Ocak 2024’te olmasını beklerken, kümenin medyanı ise birinci indirimin Mart ayındaki toplantıdan sonra yapılmasını ve Haziran 2024’e kadar oranın yüzde 4,75’e düşmesini bekliyor.
SGH Macro Advisors’ın ABD Başekonomisti Tim Duy, yetkililerin faiz indirimi konusundaki görüşlerinin netleşmemesinin nedeni olarak kendilerinin de şimdi bu hususta öngörü yapamamaları olduğunu öne sürdü. Bu sorunun bu ay Fed’in her yıl Kansas City’de gerçekleştirdiği Jackson Hole sempozyumunda cevaplanması bekleniyor.
Duy, şu an Fed başkanları ortasında görülen diyaloğun Jackson Hole’da yapılacak konuşmaları yansıtacağını söyledi.
İndirim öngörüleri var lakin vakit muhakkak değil
Haziran ayında yayınlanan medyan ekonomik projeksiyonlar ise Fed yetkililerinin birçoklarının, Temmuz’da onaylanan artırımın üstüne bir çeyrek puan daha artırılacağını öngördüğünü gösterdi. Siyaset yapıcılar, 2024’ün sonuna kadar oranın yüzde 4,6’ya kadar düşeceğini öngörüyor fakat indirimlerin ne vakit başlayacağı konusunda net değiller.
Yatırımcılar ise 19-20 Eylül tarihlerindeki toplantılarının akabinde Fed’in faiz oranlarını sabit tutmasını, ve Kasım ayında yapılma ihtimalinin üçte bir olduğu çeyrek puanlık artırımın konuşulmasını bekliyor. Yetkililer, enflasyon bilgileri fiyat baskılarının kesin olarak hafiflediğini göstermeden evvel opsiyonlarını sınırlamak istemiyor.
Stabil iş kazanımları ve güçlü ekonomik büyümeyi gösteren raporlar resesyon öngörülerini azaltsa bile fiyat artışı konusunda tehlike teşkil ediyor.
Eski Fed çalışanı Ellen Meade, “Powell şimdi son artırımlara kapıyı büsbütün kapamaya hazır değil” dedi. Buna karşın yetkililer, dikkate almaları gereken takasları tartışmaya başlayabilmek için oranları ne kadar müddetle yüksek tutacaklarını gayri resmi olarak tartışmaya başlıyorlar. Meade’in söylediklerine nazaran komite artırımların durdurulması gerektiğine karar verdiğinde Powell yetkililerle bunun resmi bir siyaset beyanında nasıl dillendirileceği konusunda çalışmaya başlayacak. Meade, “Bu konuşmaların bugün yapılması lazım ki yarına gelindiğinde hazır olsunlar. Onlar her vakit gündemlerindeki bir sonraki şeyin ne olabileceğini kestirim ederler” dedi.
