Çinli bir teknoloji şirketi Deepfake, sadece 6 milyon dolara ABD’nin 100 milyon dolarlık yapay zeka modeline bir rakip ürettiğini açıkladı. Wall Street yatırımcıları ise yapay zekaya yaptığı dev yatırımları sorgular hale geldi
Amerikan borsalarının en büyük şirketleri Çin’in yapay zeka alanında sahneye çıkmasının ardından ciddi biçimde sarsıldı. Silikon Vadisi’nin devlerini ve yöneticilerini sarsan sadece Çinli yapay zeka modeli Deepseek’in yüksek performansı değildi. Zira Deepseek daha ucuz çipleri ve daha veriyi kullanarak ABD’li yapay zeka devleriyle yarışabilecek bir yapay zeka üretebildiğini iddia ediyor.
Rakiplerine göre ortalama maliyetlerin çok altında bir yapay zeka dil modeli geliştiren Çinli Deepseek yatırımcıların teknoloji devlerine yaptığı fahiş harcamaları sorgulamasına sebep oldu. Wall Street borsalarının yatırımcılar tarafından tercih edilmesindeki en önemli nedenlerden biri olan ‘ABD’nin teknolojik üstünlüğü’ sorgulanabilir bir fikir haline geldi.
Peki pahalı çipler yapay zeka teknolojileri için düşünüldüğü kadar hayati değilse ‘dev yapay zeka yatırımları’ etrafında inşa edilen piyasa ekosistemi tehlikeye girmiş olabilir mi? YahooFinance’in haberinde Çinli Deepseek yapay zeka modeline daha yakından bir bakış atılıyor:
Deepseek nedir?
Deepseek basit bir tanımla yapay zeka modelleri geliştiren Çinli bir girişimdir. Şirketin ocak ayının sonlarında kullanıma sunulan yeni R1 modeli ise performans kriterleri üzerinden güçlü bir övgü aldı. Modelin etkileyici başarısı kullanıcılarının da artmasına sebep oldu. Zira Deepseek uygulaması artık ABD’de iPhone indirmelerinde OpenAI’ın ürettiği ChatGPT uygulamasını da geride bırakmış durumda. Şirket internet sitesinde ‘OpenAI’ın modeline rakip olan, Deepseek-R1 kullanıma açıldı ve açık kaynaklı’ ifadeleri yer alıyor.
Deepseek, ChatGPT ve diğer yapay zeka uygulamalarından daha mı iyi?
Amerikalı risk sermayedarı Marc Andreessen, modeli “şimdiye kadar gördüğüm en şaşırtıcı ve etkileyici atılımlardan biri” olarak nitelendiriyor. Deepseek’in performansından daha çarpıcı olanı ise geliştirme maliyeti. Zira Çinli şirket çığır açan modelinin eğitilmesi için 6 milyon dolardan daha az kaynak harcandığını iddia ediyor. OpenAI’ın GPT modelini eğitmesi ise 100 milyon dolardan fazlaya mal olmuştu. Bu da Deepseek’in şaşırtıcı derecede ucuza mal edildiği anlamına geliyor.
Wall Street çevreleri halihazırda yapay zeka teknolojilerine çok fazla para harcandığı konusundaki şüpheleri seslendiriyor. Daha ucuz bir yapay zeka alternatifinin ortaya çıkması bu eleştirileri daha da güçlendiriyor. Deepseek’in kullanışlı olması yapay zeka uygulamalarının mevcut gelişme sürecini baltalayabilir. Yatırımcılar daha ucuz alternatifler mevcutken ABD’li teknoloji devlerine büyük harcamalar yapmayı reddedebilir.
Borsalar nasıl reaksiyon gösteriyor?
Deepseek’in piyasaları sarstığı pazartesi gününde yapay zeka hikayesinin merkezinde yer alan ABD’li teknoloji devi Nvidia en keskin darbelerden birini aldı. Şirketin hisseleri %17 değer kaybetti. Yapay zeka teknolojilerinin merkezinde yer alan ‘Muhteşem Yedili’nin diğer üyelerinin hisseleri de düşüşteydi. Seans sonunda Microsoft %2, Alphabet %4 değer kaybetti.
Diğer çip ve yapay zeka altyapısı üreticileri de baskı altındaydı. Broadcom hisseleri %17, Micron hisseleri %12 ve Advanced Micro Devices (AMD) hisseleri %6 düşüş gösterdi.
Sektörün önde gelen oyuncularının düşüşü endeksleri de aşağıya çekti. ABD’nin en büyük üç endeksinden ikisi günü düşüşle kapattı. Teknoloji ağırlıklı Nasdaq Bileşik Endeksi ise %3 geriledi.
Teknoloji sektöründeki baskı borsaların genelinin Silikon Vadisi’ne ne kadar bağımlı olduğunu bir kez daha vurguları. Teknoloji hisselerinin yükselişine dair herhangi bir risk Wall Street’in geneli üzerinde çok büyük bir etkiye sebep olabilir.
Çin ABD yaptırımlarını nasıl yendi?
Teknoloji sektöründeki liderlik mücadelesi son yıllarda yeniden tırmandı ve dış politikanın da önemli gündem maddelerinden biri haline geldi. Kovid pandemisinin getirdiği lojistik şoklar, yerel tedarik zincirlerinin önemini ve temel teknolojik ürünlere erişimin korunması gerektiğini vurguladı.
ABD ulusal güvenlik çıkarlarını gerekçe göstererek belirli malların ihracatını yasakladı ve teknoloji alanındaki liderlik konumunu korumak istedi. Gelişmiş yapay zeka araçlarının oluşturulmasında kullanılan son teknoloji GPU çiplerinin Amerikan firmalarından Çin’e satışı da bu kapsamda kısıtlandırıldı.
