Borsanın bu yaz aşırı ısınmasının 3 nedeni bulunuyor.
Bu yaz finans piyasaları için karmaşık bir dönem oldu ve gelecek dönemde yaşanacak türbülans spekülasyonlarına rağmen büyük endeksler bu gürültüyü aşma ve rekor seviyelere ulaşma konusunda sarsılmaz bir yetenek sergiledi.
Piyasa kendini mi aşıyor?
Insider’dan Samuel O’Brient’ın haberine göre, yatırımcılar için yaz aylarındaki borsa rallisi, aylarca süren gümrük vergilerinin tetiklediği belirsizliğin ardından bir rahatlama sağlıyor ancak aynı zamanda rahatsız edici bir soruyu da gündeme getiriyor: Piyasa kendini mi aşıyor?
Freedom Capital Markets’ın küresel baş stratejisti Jay Woods, ”Kurtuluş Günü sayesinde en hızlı satışlardan biri, ardından da en hızlı toparlanmalardan biri gerçekleşti. Bu geri dönüş, aşırı ısınmış bir piyasa değil, bir toparlanmaydı” diyor.
3 sinyal
Ancak Nisan ayındaki satış ve toparlanmadan bu yana geçen aylarda, diğer piyasa uzmanları hisse senetlerinin aşırı ısınma belirtileri gösterdiğine dair endişelerini dile getiriyor. Stocktwits’in genel yayın yönetmeni ve topluluk başkan yardımcısı Tom Bruni‘nin yakın zamanda söylediği gibi, piyasa daha zorlu günlerin sinyallerini veriyor.
İşte piyasa uzmanlarının mevcut rallinin ne kadar güç kazandığını anlamak için izlediği üç sinyal…
Hisse senedi piyasalarının tarifelere tepkisi
Tarifeler tüm yaz boyunca yatırımcılar için önemli bir girdi oldu ancak olumlu güncellemelere verilen tepki, birkaç ay önce görülen dalgalanmalara kıyasla nispeten ılımlı seyretti. Trump’ın Japonya ve Avrupa Birliği ile yaptığı anlaşmalara tepki olarak piyasa hareketleri küçüktü ancak endeksler haberin ardından rekor seviyelere ulaştı.
Ancak FolioBeyond’un baş stratejisti Dean Smith, piyasanın ticaret savaşı konusunda henüz tehlikeyi atlatmadığı konusunda uyarıyor. Smith, “Açıklanan ticaret anlaşmaları, ‘daha kötüsü olabilirdi’ düşüncesiyle birçok kişi tarafından bir miktar rahatlamayla karşılanıyor. Reel ekonomi için durumun daha da kötüleşeceğini düşünüyorum; hem anlaşmalar bozulacağı hem de üzerinde anlaşılan tarifeler olumsuz bir etki yaratmaya başlayacağı için” diyor.
Smith, arz şoklarının gerçek ekonomik hasara yol açmasının insanların beklediğinden daha uzun sürebileceğini de sözlerine ekliyor ancak diğerleri, ılımlı tepkinin, piyasaların tüm zamanların en yüksek seviyelerine ulaşan son yükselişin ardından yorgun hissettiğinin bir işareti olduğunu da söylüyor.
Bruni, “Önemli olan haberler değil; piyasanın haberlere verdiği tepki asıl hikayeyi anlatıyor ve şu anda yatırımcılar, ‘Kurtuluş Günü’ dip seviyelerinden rekor bir yükselişin ardından son ‘iyi haberlerin’ fiyatların yükselişini sürdürmesi için yeterli olmadığını söylüyor” diyor.
Marj borcu yükseliyor
Smith ayrıca yatırımcılar arasında rekor seviyelerde marj borcu olduğuna dikkat çekiyor. Yatırımcıların hisse senedi satın almak için borç alma eğilimi, genellikle aşırı uzamış bir piyasa rallisinin veya spekülatif bir balonun işareti olarak kabul ediliyor.
Finra verilerine göre, marj borcu 1 trilyon doları aştı; bu, geçen aya göre yüzde 9,4, geçen yıla göre ise yüzde 25‘lik bir artış anlamına geliyor.
Smith, “Yeni kredinin büyük kısmı, daha az rezervi olan genç yatırımcılara gidiyor. Herhangi bir aksaklık, marj çağrıları nedeniyle bir satış dalgasını tetikleyebilir. Kaldıraç, her iki yöndeki hareketleri de güçlendiriyor” diyor.
Bu durum, muhtemelen son zamanlarda ivme kaybetmeye başlayan ‘meme hisse senedi’ rallisinden de kaynaklanıyor. Geçen hafta perakende satışların etkisiyle yükselen Opendoor, Krispy Kreme ve Rocket Companies gibi hisseler şimdiden düşüşe geçti bile.
Smith, “Genel meme hisse senedi rallisi, piyasa ancak yatay hareketini veya yükseliş ivmesini koruyabilirse sürdürülebilir. Genel hisse senedi ve kripto para piyasaları düşüşe geçerse bu, risk alma ve bireysel spekülasyonla büyüyen meme Hisse senetleri için önemli bir engel teşkil edecektir” diyor.
Yapay zeka faktörü: Kontrolsüz bir deney
Yapay zeka patlaması son yıllarda piyasalardaki yükselişi körüklemiş olabilir ancak Smith bunu son piyasa ivmesini altüst edebilecek güce sahip ‘kontrolsüz bir deney’ olarak gördüğünü ifade ediyor.
Smith, “Piyasadaki temel yatırımcıların rolü, tamamen otomatik nicel stratejiler lehine hızla azalıyor. Yapay zeka bu sınırları zorluyor ve bunu yıldırım hızıyla ve hiçbir düzenleyici kısıtlama olmadan yapıyor” diyor.
Nicel hedge fonları Haziran 2025’ten beri gerçekten de zorlanıyor ve çözüm bulamıyor. Yapay zekaya olan bu artan bağımlılık, Smith için acil bir endişe kaynağı. Smith şöyle diyor: “Bu yapay zeka modellerinin finansal stres ortamında nasıl çalışacağını kimse gerçekten bilmiyor ve kimse onları neyin tetikleyeceğini de bilmiyor.”
