Ticaret Bakanı Ömer Bolat Hizmet İhracatçıları Birliği Ödül Töreni’nde konuştu.
Bakan Bolat’ın konuşmasında öne çıkanlar şöyle:
Küresel iktisat ve ticaretteki olumsuz seyir ile bölgemizde devam eden çatışmalar ve Şubat ayında yaşadığımız tarihimizin en yıkıcı sarsıntı felaketine karşın, Türkiye iktisadı yatırıma, üretime, istihdama ve ihracata devam etmektedir.
Bildiğiniz üzere, 2021 yılında %11,4 oranında büyüyerek son 50 yılın en süratli büyüme performansını gösteren ülkemiz, OECD ülkelerine kıyasla epeyce güçlü bir performans sergilerken; mal ve hizmet ihracatının büyümeye katkısı 5,3 puan ile yüksek bir düzeyde gerçekleşmiştir.
Hamdolsun, ekonomimiz, güçlü büyüme performansını 2022 yılında da devam ettirerek %5,5 oranında büyüdü. Bu büyümenin de yaklaşık yarısı mal ve hizmet ihracatından kaynaklanmış, ihracat büyümenin itici gücü olmaya devam etmiştir.
Dünya ile kıyasladığımızda; son 10 yılda global hizmetler ihracatı yıllık ortalama %4,5 büyürken; ülkemizin hizmetler ihracatı yıllık ortalama %7,3 büyümüş ve bu manada dünya ortalamasından olumlu ayrışmıştır.
Gururla tabir etmek isterim ki, hizmetler ihracatımız 2021’de 61,5 milyar dolar, 2022 yılında bir evvelki yıla nazaran %45’lik artışla 89 milyar dolar ile Cumhuriyet tarihinin tepesine ulaşmıştır. Böylelikle ülkemiz iktisadı ve cari istikrar için itici bir güç haline gelmiştir.
Turizm bölümünden sonra en büyük Döviz kazandıran nakliyat ve lojistik bölümümüz, 2022 yılında büyük bir atılım yaparak bir evvelki yıla nazaran %44,7’lik artışla 35,3 milyar dolar ile dünya nakliyecilik ihracatında sekizinci sırada yer almıştır.
Sağlık turizminde, gelişmiş sıhhat teknolojileri ve kaliteli hizmet sunumu ile büyük bir potansiyele sahip olan sıhhat kesimimiz son 20 yılda büyük atılım gerçekleştirerek 14 kattan fazla bir ihracat artışı ile 2022 yılında 2,1 milyar dolarlık döviz kazandırmıştır.
Ülkemiz, 2002 yılında 5 bin memleketler arası öğrenci, 2012 yılında 30 bin memleketler arası öğrenci ağırlayan bir pozisyondayken, yaklaşık 10 katlık bir büyüme gerçekleştirerek bugün 300 bin milletlerarası öğrenci sayısına ulaşmış durumdadır.
Bu büyüme sayısını dünya ile karşılaştırırsak, pandemi öncesi 5 yıllık devirde dünyada milletlerarası öğrenci sayısı %32 artmışken, ülkemizde bu artış %156 olarak ölçülmüştür.
Öte yandan, yurt dışı müteahhitlik hizmetleri dalımız, inşaatın yanı sıra, inşaat gereçleri ihracatı, lojistik hizmetleri ve personel gelirleri ile Türk iktisadına katkı sağlayan bir kesimdir. Ulaştırma, güç ve sanayi alanlarında itibarlı projelere imza atan müteahhitlik firmalarımız, 1972 yılından bugüne 135 farklı ülkede, 487 milyar dolar fiyatında 11.800’den fazla proje üstlenmişlerdir.
Dizi/film dalında ise ulusal üretimlerimiz 150’den fazla ülkede, 800 milyonu aşkın izleyiciye ulaşmaktadır. Bugün Türkiye, ABD’den sonra en çok dizi ve sinema ihraç eden ülke pozisyonundadır.
Öte yandan, lojistikten sıhhate, perakendeden e-ticarete, oyun kesiminden uzay teknolojilerine kadar çok geniş bir yelpazede hizmet sunan ve birçok alt-sektörü ile yüz akımız olan bilişim kesimimiz, (son 10 yılda 7 katlık artış ile) 2022 yılında yaklaşık 3 milyar dolarlık ihracat geliri kaydetmiştir.
Genel ihracat sayılarımıza bakacak olursak, 2020 yılında pandemi sebebiyle 38,2 milyar dolara gerileyen hizmet ihracatımız, süratli bir toparlanma sürecine girerek 2021 yılında 61,5 milyar dolara ulaşmıştır.
2022 yılında ise 89 milyar dolar ile doruğa ulaştığımızı az evvel tabir etmiştim. Böylelikle, dünya hizmet ihracatından aldığımız hissesi %1,3’e çıkararak değerli bir ilerleme sağlamış bulunmaktayız.
Hamdolsun, 2023 yılı Ocak-Eylül devrinde de artış ivmemiz devam etmektedir. Buna nazaran, hizmet ihracatımız bir evvelki yılın birebir periyoduna nazaran %14,3 artışla 74,9 milyar dolar, yıllıklandırılmış olarak baktığımızda ise %16,4’lük artışla 98,3 milyar dolar olarak gerçekleşmiş ve rekorunu bir kere daha tazelemiştir.
Hizmet ihracatımızdaki bu performansın katkısı ile bir evvelki yılın Eylül ayında 3,0 milyar dolar, 2023 yılı Ağustos ayında 357 milyon dolar açık veren cari süreçler hesabı bu yıl Eylül ayında beklentilerimiz istikametinde 1,9 milyar dolar fazla vermiştir. Kelam konusu cari fazla son 23 ayın (2021 Ekim: 4,1 milyar dolar) en yüksek düzeyinde gerçekleşmiştir.
Eylül ayı itibariyle 12 aylık cari süreçler açığı 56,6 milyar dolardan 51,7 milyar dolara gerilemiştir. Altın ve güç hariç cari süreçler hesabında ise son 12 aylık toplamda 38 milyar dolar fazla verilmiştir. Böylece yıllıklandırılmış altın ve güç hariç cari süreçler hesabı 2018 Temmuz ayından bu yana fazla vermeye devam etmiştir.
Ekim ayında Bakanlığımız süreksiz dış ticaret istatistikleri kapsamında dış ticaret açığımız yıllık %14,9 oranında azalarak 6,7 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Dış ticaret açığındaki bu azalışın Ekim ayında da cari süreçler hesabında fazla verilmesine katkı sağlayacağı (Ön Varsayımımız: 0-500 milyon dolar fazla) kıymetlendirilmektedir.
