Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda açıklamalarda bulundu. Bakan Şimşek, Mayıs sonu itibarıyla 125 milyar dolar olan KKM hesaplarının 20 Ekim itibariyle 110,2 milyar dolara gerilediğini duyurdu.
Şimşek ” Enflasyonu tek haneye düşürmek için uyguladığımız ‘Orta Vadeli Program’ sonuç alacak. Toplumun refahını artırmak istiyorsak dezenflasyon programını uygulamalıyız” dedi.
Şimşek, Kur Korumalı Mevduata (KKM) ilişkin “Mayıs sonu itibarıyla 125 milyar dolardı. 20 Ekim itibarıyla 110.2 milyar dolar olarak gerçekleşti” açıklamasını yaptı.
“Ülkemizin gri listeden çıkması için hiçbir engel kalmadı”
Şimşek, Türkiye’nin gri listeden çıkma sürecine ilişkin ise “Biz ne gerekiyorsa yapıyoruz. 27 Ekim tarihinde bir FATF toplantısı yapıldı. Ülkemizin gri listeden çıkması için bir hususun kaldığı söylendi. Onu da TBMM’nin gündemine sunacağız. Ülkemizin gri listeden çıkması için hiçbir engel kalmadı” ifadelerini kullandı.
Kurumlar vergisi uygulamasının şirketleri koruduğu eleştirileri üzerine ise Şimşek, bu vergideki indirimlerin hemen hemen tamamının yatırımı teşvik ve istihdam amaçlı olduğunu kaydetti.
Şimşek, kurumlar vergisi oranını finans kuruluşları ve bankalar için yüzde 30’a çıkardıklarını anımsatarak, “Ama imalat sanayi ve ihracatçı için daha düşük kurumlar vergisi uygulamasına geçtik. Dolayısıyla iddia edildiği gibi sermaye için ayrıcalık tanıdığımıza ilişkin argümanların geçerli olmadığı ortaya çıkıyor.” ifadesini kullandı.
“Vergiler nereye harcandıysa, deprem vergileri de oraya harcandı”
Şimşek, kendisine 10 yıl önce deprem vergileri sorulduğunda verdiği yanıtta bir hususun cımbızla ön plana çıkarıldığını belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:
Kur Korumalı Mevduat uygulamasından çıkışın başladığına işaret eden Şimşek, “Merkez Bankamız, birtakım düzenlemelerle Kur Korumalıdan çıkış sürecini başlattı. Kur Korumalıdaki mevduat da son aylarda ciddi şekilde azaldı.” dedi.
“Hiçbir yerden hiçbir talebimiz yok”
Mehmet Şimşek, yurt dışı ziyaretlerinin çok gündem olduğunu da dile getirerek, “Şunu net şekilde söyleyeyim, hiçbir yurt dışı ziyaretimde hiçbir kimseden para talebinde bulunmadık.” diye konuştu.
Son yaptığı ziyaretlere ilişkin bilgi veren Şimşek, Suudi Arabistan’da dünyanın önde gelen şirketlerinin, üst düzey yöneticilerinin yer aldığı “Future Investment Initiative” isimli konferansa katılarak Türkiye’nin tezlerini ve programını anlattığını söyledi. Şimşek, “Tabii ki görüşmeler yaptık ama hiç kimseden herhangi bir talebimiz olmadı, program dışında herhangi bir şey pazarlamadık.” ifadesini kullandı.
Şimşek, bu ziyaret öncesi Katar’a gittiğini ve Türk Büyükelçiliğinin Cumhuriyet’in 100. yılını kutlamak amacıyla 300 yatırımcının katılımıyla düzenlediği yatırım konferansına katıldığını söyleyerek, şunları kaydetti:
Tasarruf konusunun önemini vurgulayan Şimşek, “Kamu harcamalarını yaparken verimlilik ve etkinliği birincil amaç olarak zaten ortaya koymuş durumdayız. Sayın Cumhurbaşkanımızın 2021 yılında tasarruf genelgesi vardı, gelir gelmez bunu tekrar hatırlattım. Kurumlara da ilave çağrıda bulunduk.” diye konuştu.
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, Dünya Bankasının 35 milyar dolara çıkardığı Türkiye’ye yönelik kaynağın kullanımının gelecek 3 yıl içerisinde olacağını söyledi.
Bütçede yer alan “Hane halkı ve işletmelere yapılan diğer transferler” kaleminden yılın 9 ayında 40,6 milyar lira harcama yapıldığını, bu harcamanın 37,5 milyar lirasının Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığı (AFAD) tarafından yapıldığını bildiren Şimşek, bunun da 6 Şubat depremlerinden etkilenen illerde yaşayan ailelere ayni ve nakdi yardım yapılabilmesi, deprem zararlarının giderilmesi, ihtiyaçların karşılanabilmesi amacıyla yapıldığını aktardı.
“Kur Korumalı Mevduatta 15,1 milyar dolarlık azalış var”
Şimşek, sorular üzerine, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından doğal gaz tüketimine ilişkin sistem kullanım bedelleri için 2,6 milyar lira harcama yapıldığını ifade etti.
2023’te yapılan beyanlara göre kurumlar vergisinin efektif vergi oranının yüzde 11,1 olduğunu kaydeden Şimşek, gelir unsurlarına göre değişmekle birlikte beyana dayanan gelir vergisinin de yüzde 22 olduğunu belirtti.
Gelecek yıl sermaye transferleri için 721 milyar liralık ödenek öngörüldüğünü, bu tutarın 653 milyar lirasının deprem nedeniyle öngörülen harcama kaynaklı olduğunu anlatan Şimşek, mayıs sonunda 125,3 milyar dolar olan Kur Korumalı Mevduat tutarının 20 Ekim itibariyle 110,2 milyar dolara gerilediğini kaydetti. Şimşek, burada 15,1 milyar dolarlık azalış olduğuna işaret ederek, bugünkü mevduat faizleri dikkate alındığında ilave yük olma ihtimalinin zayıfladığını söyledi.
Gelir dağılımı ve iş gücünün milli gelirden aldığı pay gibi sorunların merkezinde yüksek enflasyonun olduğunu belirten Şimşek, bu nedenle enflasyonu tekrar tek haneye düşürmek için ekonomi programını güçlü şekilde uygulamaya koyduklarını vurguladı.
Mehmet Şimşek, uyguladıkları programın sonuç alacağını ifade ederek, “Çünkü para politikasında ciddi bir sıkılaşma var. Özellikle enflasyonun kontrol altına alınmasında bütün dünyada olduğu gibi para politikasındaki sıkılaşma etkili olacak. Para politikası gecikmeli olarak çalışıyor. Bugün aldığınız tedbirlerin aktarım mekanizması 18 aylık bir sürece bağlı. Bunu ben söylemiyorum, bütün dünya uygulamaları böyle.” değerlendirmesinde bulundu.
Aylık bazda enflasyonun çok hızlı ve kalıcı şekilde düşeceğini vurgulayan Şimşek, haziran sonrası liradaki değer kaybının etkisi nedeniyle enflasyonun yıllık bazda düşmesinin zaman alacağını belirtti. Şimşek, bütçeyi düzeltmek için getirdikleri bazı vergi artışları ile deprem konutlarına ilişkin ihtiyaç duyulan mal ve hizmetlerdeki fiyat artışlarının etkisinin bir yıl boyunca kalacağını aktardı.
“Sarmaldan çıkmamız lazım”
Şimşek, bir televizyon programındaki sözlerine de açıklık getirerek, “Ben hiçbir zaman ‘enflasyonun sorumlusu ücretlerdir’ demedim. ‘Biz çalışanlarımızı, emeklilerimizi enflasyona ezdirmedik, ezdirmeyeceğiz.’ dedim. Sonrasında dedim ki: ‘Kalıcı refah artışı için enflasyonun düşürülmesi lazım, bu sarmaldan çıkmamız lazım.’ Kastettiğim şey tabii ki ücret-enflasyon sarmalı. Tabii ki biz iş gücünün milli gelirden aldığı payın yükselmesini arzularız.” dedi.
2000’li yılların başında iş gücünün milli gelirdeki payının yüzde 28 olduğunu dile getiren Şimşek, “2016’da zirveye çıkıyor. Yüzde 36,3’e çıkıyor. AK Parti hükümetleri iktidarda. 2022’de yüzde 26,3 olmuş. 2023’ün ikinci çeyreğinde mevsimsel düzeltilmiş yüzde 31,9. Fiyat istikrarı, kalıcı şekilde çalışanlarımızın refahını arttırmanın tek formülüdür ve bu programın ana hedefi kalıcı fiyat istikrarıdır.” ifadelerini kullandı.
