Teklifin tümü üzerinde kelam alan Yeşil Sol Parti Muş Milletvekili Sezai Temelli, konutundaki odaları kiraya verenlerin, turizm maksatlı değil yoksulluk nedeniyle buna yöneldiğini söyledi.
Kira artışına yüzde 25 hudut getirildiğini anımsatan Temelli, enflasyon nedeniyle bugün hane halkı gelirinin yarısının kiraya verildiğini belirtti. Mesken sahibi ve kiracılar ortasında kriz yaşandığını anlatan Temelli, gayrimenkullerin emsal bedellerinin sağlıklı bir biçimde tespit edilemediğini, rant alanı yaratıldığını, sonuçta fahiş kira ve mesken bedellerinin ortaya çıktığını savundu.
Sezai Temelli, gayrimenkul, konut ve iş yeri alanı ile vergi düzenlemelerinin birlikte ele alınıp değerlendirilmesini talep ederek, “Her alan vergilendirilmeli, kayıt dışılık olmamalı lakin vergilendirmeyi yaparken herkesi birebir sepetin içine koymamak gerekiyor. Toplumsal ve adaletli yaklaşımla düzenleme yapılmalı. Bu yasa teklifinde bunları göremiyoruz.” tabirlerini kullandı.
CHP İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli, su ve katı atık tesislerin mahalli hizmetler kapsamında belediyelerce yapıldığını belirterek, teklifle, bu yetkilerin Kültür ve Turizm Bakanlığına verilecek olmasını “yanlış bir uygulama” olarak nitelendirdi.
İktidarın neden bu türlü bir teklifi Meclise getirdiğini soran Türeli, “Bu bahis aslında külliyen turizmin değişik alanlarını, paydaşlarını da ilgilendiriyor. Bu türlü bir bahsin Plan ve Bütçe Komitesinde görüşülmesi son derece yanlıştır” dedi.
CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, teklif hazırlanırken bu kesimdeki dernek ve sivil toplum kuruluşlarının görüşlerinin alınmadığını savundu.
Son periyotta kiralardaki artışa değinen Ağbaba, “Türkiye’de artan kiralardan ötürü hiç olmadığı kadar büyük bir barınma sorunu ortaya çıktı. Minimum fiyatla İstanbul’da da Malatya’da da konut bulabilmek mümkün değil. Bu kanunun hayata geçmesiyle apartlarla ilgili sorun çıkabilir. Onun da düşünülmesi lazım.” biçiminde konuştu.
“Gecelik ortalama harcamada kıymetli artış var”
İYİ Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale, konutunu kısa müddetli kiraya veren 30 bin kişinin bulunduğunu, bunun bir bölüm haline geldiğini, kanun teklifinin “bu bölümü bitirmek üzere hazırlandığını” ileri sürdü.
Konutunu kiraya veren kişinin bakanlıktan müsaade evrakı almasının gerçek olduğunu lakin dairenin bulunduğu binadaki tüm kat maliklerinin onayını da alması gerekeceğini anlatan Özlale, bütün kat maliklerinden bu onayı alacak kimseyi tanımadığını söyledi. Özlale, “Hem tüzel hem de iktisadi açıdan problemli bir kanun teklifi görüyoruz. Tüm dünyada büyüyen bu bölümü büyütmek için biraz daha esnek bir mevzuat getirilmeli. Bu halde kayıt dışılığa özendirirsiniz.” diye konuştu.
“Özensiz yazılmış bir kanun teklifinin görüşüldüğünü” ileri süren Özlale, teklifte yer alan bir hususta mülakatın önünün açıldığını, bunun iktidarın vaatlerine ters olduğunu savundu.
MHP Konya Milletvekili Mustafa Kalaycı, MHP olarak “torba” kanunlara karşı olduklarını daha evvel tekraren lisana getirdiklerini, bugünkü düzenlemeyi, husus ve gaye bütünlüğü bulunduğu için “torba” olarak nitelendirmenin yanlışsız olmadığını belirtti. Kalaycı, öte yandan kayıt dışılık ve verginin, TBMM Plan ve Bütçe Kurulunun ihtisas alanında yer aldığını da anımsattı.
Turizmin, iktisat ve istihdam oluşturma bağlamında ehemmiyetine işaret eden Kalaycı, salgın devrinin en çok turizm kesimini olumsuz etkilediğini lakin Türkiye’nin aldığı tedbirlerle bu süreci yeterli yönettiğini kaydetti. Turizm bilgilerini aktaran Kalaycı, bilhassa gecelik ortalama harcama meblağlarında değerli artış görüldüğünü söyledi.
MHP’li Kalaycı, teklifin, kayıt dışı alanın kayda alınması gayesiyle hazırlandığını anlatarak, “Belgelendirmede binanın tüm kat maliklerinin oy birliğinin aranacak olması bana biraz uygulanamaz geldi. Bir kişi her şeye taş koyabilir. Bu kadar katı bir kural neden koyduk? Kurumsalları niçin kapsamıyor?” diye konuştu.
“Sektördeki başı boşluk ortadan kaldırılacak”
AK Parti Uşak Milletvekili İsmail Güneş, İsrail’in, Filistin’deki bayan ve çocukları zalimce katlettiğini belirterek, kınadığını tabir etti.
Teklifi hazırlarken kesimde bir nizam sağlanmak istendiğini anlatan Güneş, “Oteller kayıt altında. Öteki tarafta ise kayıt dışı konut kiralanıyor. Doküman alanlar vergi ödüyor, bu kesim ise ödemiyor. Ayrıyeten güvenlikle ilgili de sorun var. Çıkarılması gereken bir kanun teklifi. Filistin’de yaşanan bir acı var, o hususta hükümetimiz, Cumhurbaşkanımız gerekenleri yaparken biz de ülkemizin muhtaçlıkları doğrultusunda gereken düzenlemeleri çıkarmak zorundayız. Teklifle bu kesimdeki başıboşluk ortadan kaldırılacak” değerlendirmesinde bulundu.
AK Parti’li Güneş, teklifin hazırlanmasında emeği geçenlere teşekkür ederek, iyi olmasını diledi.
